Halyqaralyq sharany Atyraý oblysynyń ákimdigi men «Astana» halyqaralyq ǵylymı kesheni uıymdastyrdy. Sondaı-aq konferensııanyń óz deńgeıinde ótýine Mańǵystaý oblysynyń ákimdigi, Qazaqstan Syrtqy ister mınıstrligi, Qazaqstan Energetıka mınıstrligi jáne Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Investısııalar jónindegi komıteti belsene atsalysty.
Halyqaralyq konferensııany ashqan Qazaqstan Qaýipsizdik Keńesi hatshysynyń birinshi orynbasary – «Astana» ǵylymı kesheniniń ǵylymı jetekshisi Marat Shaıhýtdınov osy jyldyń 12 tamyzynda Kaspııdiń quqyqtyq mártebesi týraly konvensııanyń qabyldanýy mańyzdy tarıhı oqıǵa bolǵanyn, bul qujat Kaspıı mańy elderi arasyndaǵy áriptestikti odan əri nyǵaıtýǵa, ekonomıkalyq baılanystardy damytýǵa, buǵan deıin júzege asyrylyp kelgen jan-jaqty qatynastardy tereńdete túsýge keńinen jol ashqanyn, osy oraıda qatysýshy memleketterdiń aýyzbirshiligi, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń mańyzdy róli aıqyn kóringenin aıta kelip, konferensııa jumysyna sáttilik tiledi.
Budan keıin Atyraý oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaev sóz alyp, Kaspıı konvensııasynyń mańyzdylyǵyn, onyń qabyldanýy óńirdiń turaqtylyǵy men ornyqty damýyna, Kaspıı mańy elderiniń ózara yntymaqtastyǵyn arttyrýǵa serpin beretinin atap ótti.
Mańǵystaý oblysynyń ákimi Eraly Toǵjanov óz kezeginde qatysýshy memleketterdiń kóptegen kelissózder, jan-jaqty talqylaýlar nátıjesinde Kaspıı konvensııasyn qabyldaýy barlyq taraptarǵa tıimdiligin kórsetetinin jetkizdi. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan osy konvensııa arqyly óziniń memlekettik shekarasyn tolyq naqtylap aldy. Sondaı-aq ol Kaspıı mańy elderi osy qujat arqyly saıası-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq baılanystaryn odan ári jandandyra túsýge mol múmkindikke ıe bolǵanyn atap kórsetti.
Jıynda Májilis depýtaty, Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Nurlan Ábdirov pen Qazaqstan Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Roman Vasılenko sóz sóılep, olar ótkizilip otyrǵan konferensııanyń mańyzdylyǵyna toqtala otyryp, taıaýda qabyldanǵan Kaspıı konvensııasy qatysýshy memleketterdiń tatýlyǵy men ózara senimin búkil álemge pash etkenin, qujattyń bekitilýiniń tarıhı mańyzy zor oqıǵa bolǵanyn sóz etti.
Qazaqstan Energetıka vıse-mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq sektoryndaǵy kómirsýtegi shıkizatynyń energetıkasy men tasymaldaýy, tabıǵatty paıdalaný, qorshaǵan ortany qorǵaý salsyndaǵy memlekettik saıasatty qalyptastyrý jáne júzege asyrý týraly sóz qozǵasa, «Astana» halyqaralyq ǵylymı kesheniniń dırektory Nurlan Sársenbaı teńizdiń qazaqstandyq sektory men onymen shektesip jatqan Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarynyń jaǵalaýyndaǵy turaqty damýdyń ǵylymı-qoldanbaly zertteýleriniń keshendi baǵdarlamasynyń tujyrymdamasy jóninde aıtyp berdi. Al «Qazaqstan Ǵarysh Sapary» UK» AQ-tyń ǵaryshtyq júıeler men tehnologııalar jónindegi vıse-prezıdenti, ǵaryshker Aıdyn Aıymbetov Kaspıı teńiziniń resýrstaryn basqarýǵa ǵaryshtyq tehnologııalardy paıdalanýdyń ózektiligine toqtaldy.
Sondaı-aq konferensııa barysynda memlekettik organdardyń ókilderi, jetekshi sarapshylar men ǵalymdar Kaspıı aımaǵynyń qazirgi jaǵdaıy men perspektıvalary týraly, saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq, kólik-logıstıkalyq, energetıkalyq, ekologııalyq jáne ǵylymı-tehnıkalyq yntymaqtastyqty jandandyrý joldary men aımaqtyq qaýipsizdikti nyǵaıtý jónindegi birlesken sharalar turǵysynda baıandamalar jasady. Olar óz baıandamalarynda Kaspııdiń quqyqtyq mártebesiniń aıqyndalýy saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa qolaıly múmkindikter týǵyzǵanyn, Kaspıı aımaǵy úshin energetıkalyq sektordaǵy áriptestikti keńeıtýdiń, óńirdegi kómirsýtegi resýrstaryn álemdik naryqqa tasymaldaý úshin ekologııalyq qaýipsiz jáne ekonomıkalyq jaǵynan tıimdi baǵyttardy qamtamasyz etýdiń mańyzdy strategııalyq máni bar ekenin jetkizdi.
Budan bólek, baıandamashylar ekonomıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, bıologııalyq ártúrlilikti saqtaý jáne Kaspıı teńiziniń biregeı tabıǵı baılyǵyn qorǵaý, tıimdi paıdalaný boıynsha arnaıy sharalar qabyldaý, osy oraıda jınaqtalǵan problemalardy zerdeleýge qatysty keń aýqymdy mindetterdi júzege asyrý, ǵylymı jáne qoldanbaly zertteýlerdi qarjylandyrý, ǵylymı-tehnıkalyq qoldaý kórsetý qajettigin qozǵady.
Sonymen qatar qatysýshylar atalǵan konferensııanyń ǵylymı platformasy ekonomıka men ekologııa, qaýipsizdik salalarynda óńirlik yntymaqtastyqty nyǵaıtýdyń qosymsha alańy bolatynyn sóz etti.
Sońynda konferensııaǵa qatysýshylar Kaspııdegi kópjaqty yntymaqtastyqtyń mańyzdy baǵyttaryn usyndy. Bul baǵyttardyń ishinde Kaspıı mańy elderi men aımaqtan tys memleketterdiń konvensııa erejelerin qatań saqtaýyn baqylaý, birlesken jobalardy júzege asyrýǵa belsendi kómek kórsetý, tıisti normatıvtik-quqyqtyq talaptar men standarttardy biryńǵaı júıege sáıkestendirý, kómirsýtek shyǵaryndylarynyń tótenshe jaǵdaılarynda ózara yntymaqtastyqtyń úderisterin jedeldetý, qaýipsizdik salasyndaǵy quqyqtyq tetikterdi jetildirý, osy konferensııany jyl saıyn Astanada ótkizý jáne basqa da máseleler bar.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan»
