Saıasat • 01 Qazan, 2018

«HHI ǵasyrdaǵy Kaspıı» konferensııasy ótti

585 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

О́tken jumada Astanada «HHI ǵasyrdaǵy Kaspıı: yntymaqtastyq jáne qaýipsizdik» taqyrybynda I halyqaralyq konferensııa ótti. Jıynda Kaspıı mańy memleketteriniń pozısııalaryn biriktirý, memleketaralyq jáne aımaqaralyq yntymaqtastyqty keńeıtý, ınvestısııalardy yntalandyrý, atalǵan aımaqtaǵy qaýipsizdik, qorshaǵan ortany qorǵaý, tabıǵat baılyǵyn tıimdi paıdalaný máseleleri talqylandy. 

«HHI ǵasyrdaǵy Kaspıı» konferensııasy ótti

Halyqaralyq sharany Atyraý oblysynyń ákimdigi men «Astana» halyqaralyq ǵylymı kesheni uıymdas­tyrdy. Sondaı-aq konferensııanyń óz deńgeıinde ótýine Mańǵystaý obly­synyń ákimdigi, Qazaqstan Syrtqy ister mınıstrligi, Qazaqstan Energetıka mınıstrligi jáne Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Investısııalar jónindegi komıteti belsene atsalysty.

Halyqaralyq konferensııany ashqan Qazaqstan Qaýipsizdik Keńesi hat­shysynyń birinshi orynbasary – «Astana» ǵylymı kesheniniń ǵylymı jetekshisi Marat Shaıhýtdınov osy jyldyń 12 tamyzynda Kaspııdiń quqyq­tyq mártebesi týraly konvensııa­nyń qabyldanýy mańyzdy tarıhı oqıǵa bolǵanyn, bul qujat Kaspıı mańy elderi arasyndaǵy áriptestik­ti odan əri nyǵaıtýǵa, ekonomıkalyq baılanystardy damytýǵa, buǵan deıin júzege asyrylyp kelgen jan-jaqty qatynastardy tereńdete túsýge keńinen jol ashqanyn, osy oraıda qatysýshy memleketterdiń aýyzbirshiligi, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń mańyzdy róli aıqyn kóringenin aıta kelip, konferensııa jumysyna sáttilik tiledi.

Budan keıin Atyraý oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaev sóz alyp, Kaspıı konvensııasynyń mańyzdylyǵyn, onyń qabyldanýy óńirdiń turaqtylyǵy men ornyqty damýyna, Kaspıı mańy elderiniń ózara yntymaqtastyǵyn arttyrýǵa serpin beretinin atap ótti.

Mańǵystaý oblysynyń ákimi Eraly Toǵjanov óz kezeginde qatysýshy memleketterdiń kóptegen kelissózder, jan-jaqty talqylaýlar nátıjesinde Kaspıı konvensııasyn qabyldaýy barlyq taraptarǵa tıimdiligin kórseteti­nin jetkizdi. Onyń aıtýynsha, Qazaq­stan osy konvensııa arqyly óziniń mem­lekettik shekarasyn tolyq naqtylap aldy. Sondaı-aq ol Kaspıı mańy elderi osy qujat arqyly saıası-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq baılanystaryn odan ári jandandyra túsýge mol múmkindikke ıe bolǵanyn atap kórsetti.

Jıynda Májilis depýtaty, Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Nurlan Ábdirov pen Qazaqstan Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Roman Vasılenko sóz sóılep, olar ótkizilip otyrǵan konferensııanyń mańyzdylyǵyna toqtala otyryp, taıaý­da qabyldanǵan Kaspıı konvensııasy qatysýshy memleketterdiń tatýlyǵy men ózara senimin búkil álemge pash etkenin, qujattyń bekitilýiniń tarıhı mańyzy zor oqıǵa bolǵanyn sóz etti.

Qazaqstan Energetıka vıse-mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq sektoryndaǵy kómirsýtegi shıkizatynyń energetıkasy men tasymaldaýy, tabıǵatty paıdalaný, qorshaǵan ortany qorǵaý salsyndaǵy memlekettik saıasatty qalyptastyrý jáne júzege asyrý týraly sóz qozǵasa, «Astana» halyqaralyq ǵylymı kesheniniń dırektory Nurlan Sársenbaı teńizdiń qazaqstandyq sektory men onymen shektesip jatqan Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarynyń jaǵa­laýyndaǵy turaqty damýdyń ǵylymı-qoldanbaly zertteýleriniń keshendi baǵdarlamasynyń tujyrymdamasy jóninde aıtyp berdi. Al «Qazaqstan Ǵarysh Sapary» UK» AQ-tyń ǵaryshtyq júıeler men tehnologııalar jónindegi vıse-prezıdenti, ǵaryshker Aıdyn Aıym­betov Kaspıı teńiziniń resýrsta­ryn bas­qarýǵa ǵaryshtyq tehnologııa­lar­dy paıdalanýdyń ózektiligine toqtaldy.

Sondaı-aq konferensııa barysynda memlekettik organdardyń ókilderi, jetekshi sarapshylar men ǵalymdar Kaspıı aımaǵynyń qazirgi jaǵdaıy men perspektıvalary týraly, saýda-ekono­mıkalyq, ınvestısııalyq, kólik-logıs­tıkalyq, energetıkalyq, ekolo­gııa­­lyq jáne ǵylymı-tehnıkalyq ynty­maqtastyqty jandandyrý joldary men aımaqtyq qaýipsizdikti nyǵaıtý jónindegi birlesken sharalar turǵysynda baıandamalar jasady. Olar óz baıandamalarynda Kaspıı­diń quqyqtyq mártebesiniń aıqyn­dalýy saýda-ekonomıkalyq jáne ınves­tı­sııalyq yntymaqtastyqty nyǵaı­týǵa qolaıly múmkindikter týǵyz­ǵanyn, Kaspıı aımaǵy úshin energe­tı­kalyq sektordaǵy áriptestikti keńeıtý­diń, óńirdegi kómirsýtegi resýrstaryn álemdik naryqqa tasymaldaý úshin ekologııalyq qaýipsiz jáne ekono­mıkalyq jaǵynan tıimdi baǵy­ttar­dy qamtamasyz etýdiń mańyzdy stra­tegııa­lyq máni bar ekenin jetkizdi.

Budan bólek, baıandamashylar ekonomıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, bıologııalyq ártúrlilikti saqtaý jáne Kaspıı teńiziniń biregeı tabıǵı baılyǵyn qorǵaý, tıimdi paıdalaný boıynsha arnaıy sharalar qabyldaý, osy oraıda jınaqtalǵan problemalardy zerdeleýge qatysty keń aýqym­dy mindetterdi júzege asyrý, ǵylymı jáne qoldanbaly zertteýlerdi qarjylandyrý, ǵylymı-tehnıkalyq qoldaý kórsetý qajettigin qozǵady.

Sonymen qatar qatysýshylar atalǵan konferensııanyń ǵylymı platformasy ekonomıka men ekologııa, qaýipsizdik salalarynda óńirlik yntymaqtastyqty nyǵaıtýdyń qosymsha alańy bolatynyn sóz etti.

Sońynda konferensııaǵa qatysýshy­lar Kaspııdegi kópjaqty yntymaq­tas­tyqtyń mańyzdy baǵyttaryn usyn­dy. Bul baǵyttardyń ishinde Kaspıı mańy elderi men aımaqtan tys memleketterdiń konvensııa erejelerin qatań saqtaýyn baqylaý, birlesken jobalardy júzege asyrýǵa belsendi kómek kórsetý, tıisti normatıvtik-quqyqtyq talaptar men standarttardy biryńǵaı júıege sáıkestendirý,  kómir­sýtek shyǵaryndylarynyń tóte­nshe jaǵdaılarynda ózara yntymaq­tastyqtyń úderisterin jedeldetý, qaýipsizdik salasyndaǵy quqyqtyq tetikterdi jetildirý, osy konferensııa­ny jyl saıyn Astanada ótkizý jáne basqa da máseleler bar. 

Joldybaı BAZAR,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar