О́tken juma kúni tańerteń Sýlavesı aralynda, Ortalyq Sýlavesı provınsııasynyń ákimshilik núktesi Palý qalasyna jaqyn mańda magnıtýdasy 6,1 balǵa teń zilzala bolǵany belgili. Arada kóp ýaqyt ótpeı jatyp dál osy mańda zilzala 7,7 baldyq kúshpen kezekti márte soqty. Artynsha shaharǵa bıiktigi 6 metrge deıin jetetin sýnamı ekpindeı soǵyp, onsyz da qıraǵan qala úıdeı tolqyndardyń astynda qaldy. Osylaısha az ǵana ýaqyt ishinde 335 myńnan astam halqy bar qala kúl-talqan boldy.
The Straits Times-tiń habarlaýynsha, apat aýmaǵynda 16,7 myńnan astam adam baspanasyz qalǵan, 2,4 mıllıon adam gýmanıtarlyq kómekke zárý. Áýejaılardyń ushyp-qoný alańdary buzylyp qalǵandyqtan, qutqarýshylardyń qasiret shekken qalaǵa tez arada jetýi qıynǵa soǵypty. Qazir qutqarýshylar bastaryn qaterge tigip júrip, qırandylardyń arasynan tiri qalǵan jandardy, qaza tapqan adamdardyń denesin shyǵaryp jatyr. Jaralanǵan azamattar áskerı ushaqtarmen kórshi provınsııalarǵa tasymaldanýda. Dúrkin-dúrkin qaıtalanǵan jerasty dúmpýleri qutqarýshylardyń jumysyn odan saıyn qıyndatýda.
Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstrliginiń habarlaýynsha, Sýlavesıdegi zardap shekkenderdiń arasynda elimizdiń azamattary joq. «Aldyn ala málimet boıynsha, tabıǵat apatynan japa shekkender men qaıtys bolǵandardyń arasynda qazaqstandyqtar joq» delingen SIM málimdemesinde.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev ta Indonezııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Djoko Vıdodoǵa kóńil aıtý jedelhatyn joldady. N.Nazarbaev kóptegen adamnyń qaza tapqany jáne zardap shekkeni týraly habardy zor kúızelispen qabyldady.
Apat aýmaǵyna barǵan prezıdent Djoko Vıdodo qutqarý kúshteri men gýmanıtarlyq júkterdiń jetispeýine baılanysty basqa elder men halyqaralyq uıymdardan kómek surady. Onyń aıtýynsha, Aralǵa sý, azyq-túlik, janar-jaǵarmaı, medısınalyq qyzmetkerler, shatyr jetpeı jatyr.
Osyǵan baılanysty Ońtústik Koreıa quny 1 mıllıon dollarǵa tarta gýmanıtarlyq júk jóneltti. Eýrokomıssııa Eýroodaqtyń atynan apat saldaryn joıý úshin 1,5 mıllıon dollar qarjy bóldi.
Keshe ındonezııalyqtar júzdegen adamdy qutqarý úshin óz ómirin qurban etken azamat Antonıýs Gýnavan Agýngty aqtyq saparǵa shyǵaryp saldy. Palý áýejaıynda áýe dıspetcheri bolyp istegen azamat basqalar bas saýǵalap jatqan kezde dıspetcherlik pýltti tastap qashyp ketpeı, ushýǵa bet alǵan ushaqty aman-esen áýege kóterilip ketkenshe baǵyttapty. Ile-shala dıspetcherlik munara qulaǵan kezde 4 qabattyq bıikten qarǵyǵan Angýng aýyr jaraqat alyp, qaza tapty.
О́kinishke qaraı, halyq qasiret shegip jatqanda kómektesýdiń ornyna, qıraǵan úıler men dúkenderdi tonap, maroderlikpen aınalysyp júrgender de bar eken. Barlyq kúsh qutqarý jumystaryna jumyldyrylǵandyqtan, qazir maroderlerdi tizgindeýge múmkindik joq.
Jalpy, Indonezııa zilzala men sýnamı jıi bolatyn elderdiń biri sanalatynyn aıta keteıik. BUU sarapshylary jasaǵan zilzala qaýpi joǵary elderdiń kestesinde bul el 10,2 prosenttik qaýiptilik kórsetkishimen tizimniń aldyńǵy jaǵynan oryn alǵan-dy. Onyń ishinde Palý jer silkinisi jıi bolatyn shahar. 2004 jyly Palýdan 1650 shaqyrym jerde kúshti zilzala bolyp, dúmpýi qalaǵa deıin jetken kezde 4 adam qaza taýyp, 177 ǵımarat qulaǵan edi. О́kinishke qaraı, bul jolǵy zilzalanyń zardaby odan júzdegen ese asyp tústi.
Arnur ASQAR,
«Egemen Qazaqstan»
