Tanystyrylymda osy zań jobasy jónindegi jumys tobynyń jetekshisi, Májilis depýtaty Saýytbek Abdrahmanov kirispe sóz sóılep, elimizdiń mádenı murasyn qurý, jańǵyrtý, saqtaý, damytý, nasıhattaý jáne paıdalaný, sonymen birge quqyqtyq, ekonomıkalyq, áleýmettik jáne uıymdastyrýshylyq negizderdi anyqtaý maqsatynda júrgizilip otyrǵan tarıhı-mádenı mura salasyndaǵy memlekettik saıasat, eń aldymen zańnamalyq bazany jetildirýdi talap etetinin aıtty. «Tarıhı-mádenı mura nysandaryn qorǵaý jáne paıdalaný týraly» qoldanystaǵy Zań 1992 jyly qabyldanǵanymen, oǵan birneshe ret ózgerister engizildi. Sondyqtan zańnyń jańa redaksııasyn ázirleý týraly sheshim qabyldandy, dedi ol.
Jınalǵandardy jańa zań jobasymen Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly tanystyryp, ol Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynda qoıylǵan mindetterdi oryndaý maqsatymen mınıstrliktiń zań jobalar ázirleýi tóńireginde atqaryp jatqan sharalary týraly baıandady. Ol qazir tarıhı jáne mádenı eskertkishter túsinigin keńeıtýdiń qajettiligi týyndap otyrǵanyn aıtty. Búgingi tańda arhıtektýralyq jáne qala qurylysy eskertkishteriniń qataryna enetin qasıetti dep tanylǵan eskertkishterdi, sondaı-aq monýmentaldy ónerdiń ónimderine resmı mártebe berý kerektigin atady. Tarıhı-mádenı muralardy tolyq esepke alyp, olardy júıeleý mindeti de zań jobasynda qamtylǵany belgili boldy. Keıbir arheologııalyq eskertkishter búgin birden tarıhı jáne mádenı muralar qataryna engiziledi, alaıda onyń mártebesi resmı túrde berilmeıdi. Osyndaı quqylyq kollızııalar nysandy Tarıhı jáne mádenı eskertkishterdiń tizimine engizýge kedergi keltiredi, dedi ol.
Búgingi tańda jańadan anyqtalyp, tarıh jáne mádenıet eskertkishteri mártebesi berilgen nysandardyń saqtalýyna kóptegen jaǵdaıda jetkilikti dárejede kóńil bólinbeıdi. Osy oraıda usynylǵan zań jobasynda tarıhı-mádenı mura obektilerin anyqtaý, esepke alý, sondaı-aq tarıhı-mádenı saraptama júrgizý, obektilerdi pasporttaý máselelerine erekshe mán berilgen. Zań jobasynda tarıhı-mádenı muralardyń arheologııalyq jáne sáýlet obektileriniń saqtalýy jaǵdaıyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan sharalar kesheni: zertteý, qazbalar júrgizý, restavrasııalaý, konservasııalaý, jóndeý, mýzeılendirý jáne qazirgi zamanǵa saı paıdalaný úshin beıimdeýdiń mazmuny tolyq ashylyp kórsetilgen. Zań jobasy qabyldanǵan jaǵdaıda elimizdiń tarıhı-mádenı murasyn odan ári saqtaý, tıimdi paıdalaný jáne nasıhattaý boıynsha qajetti jaǵdaılar jasalatyn bolady. Osyǵan baılanysty, Jer kodeksine, Ákimshilik quqyq buzýshylyq kodeksine, «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti týraly», «Memlekettik múlik týraly», «Ruqsattar men habarlamalar týraly» zańdarǵa tıisti ózgerister engizý kózdelgen. Keleshekte osy zań jobalary aıasynda týyndaǵan máseleler jumys tobynyń otyrystarynda qaralady.
Tanystyrylymǵa Májilis depýtattary, Mádenıet jáne sport, Qarjy, Ádilet, Ulttyq ekonomıka, Syrtqy ister, Bilim jáne ǵylym, Ishki ister mınıstrlikteriniń, oblys ákimdikteriniń mamandary, elimizdiń tarıhı-mádenı mura obektilerin qorǵaý jáne paıdalaný salasyndaǵy sarapshylar, qoǵam jáne BAQ ókilderi qatysty.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan»
