Jurtshylyq sapaly ózgerister kútedi
Joldaýda halyqtyń jaıly ári qaýipsiz ómir súrýin qamtamasyz etý, sondaı-aq turǵyndardyń quqyǵyn saqtaý ári qorǵaý úshin qajetti sharalardy qolǵa alýdyń mańyzdylyǵy basty basymdyqtardyń biri retinde ataldy. Bul turǵyda osy strategııalyq qujatta quqyq qorǵaý organdarynyń jumysyna sapaly, syndarly ózgeristerdiń qajettigi oryndy qozǵaldy.
«Qaýipsizdik turmys sapasynyń ajyramas bóligi bolyp sanalady. Ishki ister organdarynyń qyzmetkerleri qylmyspen kúreste «aldyńǵy shepte» júredi, kóbine óz basyn qaterge tigip, azamattardy qorǵaıdy. Sonymen qatar qoǵam quqyq qorǵaý organdarynyń, eń aldymen, polısııa jumysynyń túbegeıli jaqsarýyn kútip otyr», degen Elbasy Úkimetke Prezıdent Ákimshiligimen birlesip, «Ishki ister organdaryn jańǵyrtý jónindegi jol kartasyn» qabyldaýdy tapsyryp, bul baǵyttaǵy tıisti jumystar 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap qolǵa alynýy qajettigin atap kórsetti. Naqtylaı aıqanda, Ishki ister mınıstrliginiń shtattyq sanyn ońtaılandyrý, polısııany ózine tıesili emes fýnksııalardan aryltý, únemdelgen qarajatty polıseılerdiń jalaqysyn kóbeıtýge, olardyń turǵyn úı jáne ózge de áleýmettik máselelerin sheshýge baǵyttaý, polısııa qyzmetkeriniń jańa standartyn bekitý, mamandardy daıarlaý men irikteý júıesin ózgertý, sondaı-aq ishki ister organdary janynda Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynyń qaǵıdaty boıynsha azamattardy qabyldaý úshin qolaıly jaǵdaı jasaý syndy birqatar ózekti máseleler óz sheshimin tabatyn bolady. Osy rette Joldaýdaǵy polısııa qyzmetine qatysty bastamalarǵa kópshilik qaýym, sondaı-aq sala mamandary zor yqylas tanytyp otyrǵany baıqalady.
«Elbasynyń Qazaqstan halqyna arnaǵan kezekti Joldaýynda quqyq qorǵaý organdarynyń jumysyna erekshe kóńil bólindi. Aldaǵy ýaqytta qabyldanatyn ««Ishki ister organdaryn jańǵyrtý jónindegi jol kartasy»» bizdiń salaǵa úlken serpilis ákeledi dep úmittenemiz. Sonymen qatar polısııany ózine tıesili emes fýnksııalardan aryltý sharasy óz kezeginde polısııa qyzmetkerleriniń jalaqysyn kóbeıtýge múmkindik beredi.
Ekinshiden, olardyń turǵyn úı jáne ózge de áleýmettik máselelerin sheshýge jol ashylady. Budan buryn da áleýmettik máselelerge tıisti nazar aýdarylyp kelgen. Degenmen, Joldaýda qozǵalǵan máselelerdiń jóni bólek. Endi atalǵan jaǵdaıattarǵa úkimettik deńgeıde nazar aýdarylatyn bolǵandyqtan, qylmyspen kúreste aldynǵy shepte júretin polıseılerdiń áleýmettik jaǵdaıy taǵy bir saty joǵarylaıtyn bolady. Polısııa qyzmetkerleriniń jalaqysy ósip, áleýmettik jaǵdaıy joǵarylaǵan soń, olardyń arasynda jemqorlyq joıylady, halyqtyń quqyǵyn qorǵaý, qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý baǵytyndaǵy jumys sapasy da kóteriledi. Osyndaı jańa úmitter syılaǵan bıylǵy Joldaý bizge osynysymen qundy», deıdi IIM Kadr jumysy departamenti Qyzmetti ótkerýdi uıymdastyrý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, polısııa polkovnıgi Qaırat Jahın.
Sonymen qatar kóptegen azamat polısııa qyzmetkerleriniń bárin qaıta attestattaýdan ótkizý, olardyń arasyndaǵy úzdikterdi ǵana qyzmetinde qaldyrý, halyqpen jumys isteýdiń jańa zamanaýı tásilderin engizý, polısııa qyzmetin baǵalaýdyń krıterıılerin túbegeıli ózgertý sekildi sharalardyń júzege asyrylatynyn durys qadam retinde qabyldaýda.
Taǵy bir aıta keter jaıt, Joldaýda azamattardyń quqyǵyn saqtaý, qorǵaý isinde sot júıesin odan ári jańǵyrtý máseleleri de tyńǵylyqty túsindirildi. «Sońǵy jyldary kóp jumys atqaryldy, degenmen, basty mindet – sottarǵa degen senimniń joǵary deńgeıin qamtamasyz etý sheshimin tappaı otyr. Sonymen qatar quqyq ústemdigi – bizdiń reformalarymyzdyń tabysty bolýynyń negizgi faktory», degen Memleket basshysy sot jumysynyń zamanaýı formattaryn jáne ozyq elektrondy servıster engizýdi jalǵastyrý, ýaqyt pen resýrstardyń orynsyz shyǵynyn talap etetin artyq sot rásimderin qysqarý qajettigine ekpin berdi. Budan bólek, Elbasy sot júıesiniń sapaly damýyna jáne kadrlardy jańartý, úzdik zańgerlerdi sýdıa bolýǵa umtylatyndaı jaǵdaı jasaý isine nazar aýdarý kerektigin jetkizdi. Sondaı-aq Prezıdent bıznes pen memlekettik qurylymdar arasyndaǵy sot arqyly sheshiletin daý-damaıdy qaraý kezinde túsinikti ári boljamdy sot tájirıbesine súıený, sýdıalarǵa zańsyz yqpal etý múmkindikterin joıý qajettigin aıta kelip, tıisti oryndarǵa jyl sońyna deıin naqty sharalar keshenin ázirleýdi mindettedi.
Negizgi kúsh – tıimdi memlekettik apparat
Turaqtylyq pen ornyqty damýdy qamtamasyz etýde, reformalardy nátıjeli júzege asyrýda tıimdi memlekettik apparat sheshýshi ról atqaratyny belgili. Bul oraıda kezinde «100 naqty qadam» Ult josparynda negizgi mindetter kún tártibine shyǵarylǵan bolatyn. Desek te, Elbasy Joldaýynda atalǵan salaǵa qatysty atqarylýy tıis sharalar tereń taldanyp, jańa sıpatta qaıta pysyqtaldy. Naqtylaı aıtqanda, Joldaýda memlekettik organdar qyzmetiniń tıimdiligin túbegeıli arttyrýdyń mańyzdylyǵy, memlekettik qyzmetshilerdiń memleket pen qoǵam arasyndaǵy alshaqtyqty qysqartýǵa tıisti ekeni kórsetildi. Bul jerde turaqty keri baılanys ornatý, memlekettik saıasattyń naqty sharalary men nátıjelerin jurtshylyqqa túsindirý isi tyńǵylyqty júzege asyrylýy qajettigi aıtylyp tur.
Elbasy osy salaǵa qatysty keltirgen derekterge qaraǵanda, tıimsiz shyǵyndardy ońtaılandyrý jáne basshylyq quramyn qysqartý esebinen tómengi jáne orta býyndaǵy qyzmetkerlerdiń jalaqysy 2-2,5 ese ósken. Mamandardyń jumystan ketýi qysqaryp, biliktiligi joǵary kadrlardyń jeke sektordan memlekettik qyzmetke kelýi 3 ese artqan. Máselen, Memlekettik qyzmet isteri agenttiginde ortalyq apparatqa arnalǵan konkýrs bir orynǵa 28 adamǵa deıin, al óńirlik qurylymdarda bir orynǵa 60 adamǵa deıin óskenin kórsetken. Al qazir Mańǵystaý oblysynyń ákimdigindegi 1 bos orynǵa 16, Ádilet mınıstrliginde orta eseppen 13 adam úmitker bolyp otyr.
Sonymen qatar Elbasy eńbekaqy tóleýdiń jańa modeline kóshý úshin memlekettik organdardyń basshylaryna «bıýdjettik-kadrlyq manevrdi» júzege asyrýǵa quqyq berilgenin, olar únemdelgen qarjy esebinen qyzmetshilerdiń jalaqysyn kóbeıtýge múmkindigin alǵanyn aıta kelip, búginde kóptegen memlekettik organdar jańa modelge kóshýdi qalap otyrǵanyna toqtaldy.
Ozyq tájirıbeler qoldanylady
Qoǵamymyzdaǵy keıbir keleńsiz kórinisterdiń týyndaýyna sybaılas jemqorlyqtyń tikeleı áser etip otyrǵany jasyryn emes. Bul óz kezeginde halyqtyń kóńil kúıine jaǵymsyz áser etetini anyq. Osy bir kesirli úrdis memlekettik qyzmet, jer qatynastary, qurylys, kásipkerlik salalarynda jıi kórinis beredi. Sondyqtan da Prezıdent óz Joldaýynda atalǵan máselege aıryqsha mán bere kelip, qolǵa alynýy tıis sharalar tizbegin atap kórsetti.
«Kórsetiletin memlekettik qyzmetter aıasynda memlekettik qyzmetshilerdiń turǵyndarmen tikeleı qarym-qatynasyn azaıtýǵa qol jetkizgen jón. Jer qatynastary men qurylys salasyndaǵy bıýrokrattyq rásimder jurtshylyqty mazalaıtyn máselelerdiń biri bolyp sanalady. Bul salada ashyqtyq joq, halyq pen bıznes aqparatqa tolyq qol jetkize almaı otyr. Jer qory men jyljymaıtyn múlik nysandary týraly málimetterdiń biryńǵaı aqparattyq bazasyn jasaýdy tapsyramyn. Osy másele boıynsha tártip ornatyp, jerdi naqty ınvestorlarǵa berý kerek!» degen Nursultan Nazarbaev jurtshylyq pen bıznes qaýymdastyǵynyń narazylyǵyn týǵyzatyn basqa da baǵyttar boıynsha tıisti jumystar júrgizý kerektigine, 2019 jyly kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń 80 prosenti, al 2020 jyly keminde 90 prosenti elektrondy formatqa kóshirilýge tıis ekenine nazar aýdardy. Prezıdenttiń sózine qaraǵanda, «Memlekettik kórsetiletin qyzmetter týraly» zańdy jedel jańartý, qaramaǵyndaǵy qyzmetkerler sybaılas jemqorlyqqa qatysty quqyq buzýshylyq jasaǵan jaǵdaıda birinshi basshylardyń jeke tártiptik jaýapkershiligin kúsheıtý máselesin pysyqtaý qajet.
Elbasy óz Joldaýy arqyly Úkimet pen barlyq memlekettik organdarǵa formalızm men bıýrokratııany azaıtý qajettigin eskertkeni de halyqtyń kóńilinen shyqty dep oılaımyz.
Qoryta aıtqanda, bul kezekti Joldaý elimizdiń ýaqyt talabyna saı damýyna jol ashyp qana qoımaı, atqarýshy bılik pen halyq arasyndaǵy baılanysty, ózara senimdi odan ári nyǵaıta túsýdiń negizgi baǵyttaryn aıqyndap berdi. Al halyqtyń bılikke degen seniminiń artýy qoǵamymyzdaǵy ortaq problemalardyń eńserilgenin bildiredi.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan»
