Qurylys jumystarynyń qarqyny artty

Búgingi tańda elimizdiń bar­lyq azamattaryn tolǵan­dyratyn kókeıkesti máselelerdiń biri tur­ǵyn úı máselesi bolyp taby­la­dy. О́ıtkeni, árbir adam «keń saraıdaı boz úıim» deı alatyndaı jeke bas­panaly bolǵysy keletini shyndyq. Sol sebepti jyl saıyn respýb­lıka boıynsha kóptegen shar­­shy metr turǵyn úı qol­da­nys­qa berilip keledi. Tek 2011 jyl­dyń qańtar-qarasha aılaryn­da ǵa­na Qa­zaq­stan­daǵy qurylys ju­mys­tary­n­yń kólemi ótken jyl­dyń osy ke­zeńimen salys­tyr­ǵanda 2,9 paıyz­ǵa artty. Bul týraly 28 jeltoqsan kúni ótken Úkimettiń qorytyndy otyry­syn­da jarııalandy. Egemendigimizdiń 20 jyldyq mereıtoıyna oraı 15 jeltoqsan kúni ótken saltanatty jıynda El­basy Nursultan Nazarbaev táýel­siz­dik jyldary bir jarym mln.-nan astam qazaqstandyq óz­deriniń turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsarta alǵanyn atap kórsetti. Tek 2005-2007 jyldar ara­ly­ǵyn­da 17 mln-nan astam sharshy metr jerge tur­ǵyn úıler salyn­ǵan. Turǵyn úıdi úleskerlik bo­ıynsha salǵan­dar úshin jaýapkershilikti óz moı­nyna al­ǵan birden-bir el biz shy­ǵarmyz. Bıyl biz barlyq aldanǵan úlesker­lerge páterlerin tolyqtaı qaıtar­dyq, dedi Memleket basshysy. Premer-Mınıstr Kárim Má­simov Elbasynyń qarapaıym qa­zaqstandyqtar ómirin jaq­sartýǵa baǵyttalǵan tapsyrmalarynyń oryndalý barysy boıynsha esep berip keledi. Mysaly, ústimizdegi jyldyń qyrkúıeginde ótken Úki­mettiń depýtattarmen kezdesýinde Premer-Mınıstr óz baıan­da­ma­syn­da azamattarymyzdyń tur­ǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý máse­le­si árdaıym mańyzdy bo­lyp kelgendigin, bolashaqta da solaı bol­maq ekendigin atap ótken bolatyn. Taıaý bolashaqta turǵyn úı qarym-qatynastarynyń jańa modelin jasaqtaý esebinen 11 myńnan astam úı jóndelmek, al 2020 jylǵa qaraı jylý, gaz jáne elektrmen qamtý nysandary minsiz jaǵdaıǵa jetkiziletin bolady. Jospar boıynsha aldaǵy 3 jyl­da elimizde 19,7 mln. sharshy metr turǵyn úı qoldanysqa beriletin bolsa, qazirdiń ózinde 535 myńǵa jýyq qazaqstandyq óz turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartyp alǵan. Statıstıka agenttigi málimet­teri­ne súıensek, bıylǵy jyldyń qańtar-tamyz aılary arasynda barlyq qarjylandyrý kózderi boıynsha turǵyn úı qurylysyna 248,2 mlrd.teńge ınvestısııa qu­ıylǵan. Bul 2010 jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 128,4%-ǵa artyq. 2011 jyldyń tamyz aıyndaǵy kórsetkish ótken jyl­ǵydan 97,5 paıyzǵa artyq, atap aıtqanda, 3,6 mln.sharshy metr turǵyn úı qoldanysqa berilgen. Osylaısha turǵyn úıdi qolda­nys­qa berý boıynsha jyldyq jospar 60%-ǵa oryndaldy. Respýblıka boıynsha 29 473 páter qoldanysqa engizildi, onyń 14 365-i jeke menshik turǵyn úıler. Budan basqa, elimizde Úkimet ja­saqtap shyǵarǵan «2011-2020 jyl­­darǵa arnalǵan turǵyn-úı-kom­mýnaldyq sharýashylyqty jań­ǵyrtý» baǵdarlamasy júzege asy­ry­lýda. Ol óte qarapaıym jáne je­ńil shemamen jumys isteıdi. Atap aıtqanda, jóndeýge qajetti qar­­jynyń belgili bir kólemin tur­ǵyn­darǵa memleket beredi. Al tur­ǵyn­dar óz kezeginde bul aqsha­ny sha­­­ǵyn bóliktermen bólip tóleý múm­­­kindigine ıe bolady. Jóndeýge qajetti qarjy kólemin turǵyndar ortaq jıynda ózderi anyqtaıdy. Bul shema eki tarapqa da yńǵaıly, bir jaǵynan turǵyndar 2-3 aı ishinde kóp shyǵyn jumsamaı-aq óz úı­lerin jóndep, sonymen qatar aı­na­­lasyn abattandyra alady. Al mem­leket ýaqyt óte kele qaıtary­la­­tyn paıyzsyz nesıe berip, tur­ǵyndar ádemi jóndelgen úılerge ıe bolady. Nysandardy qarjylandyrý te­tigi mynadaı. Ǵımarattyń aǵym­daǵy jóndeýine nesıelik negizde bıýdjetten ákimdikter arqyly kom­mýnaldyq kásiporyndarǵa qar­jy bólinedi. Al kommýnaldyq kásiporyndar kondomınımýmdarmen birigip, jóndeý jasaıdy. Bó­lin­gen memlekettik qarjyny páter ıeleri 10 jylǵa jýyq ýaqyt ishinde az bóliktermen tólep otyrady. Zarına KÁRIMOVA.