Elordadaǵy osyndaı kúrdeli jóndeýden ótip, jańarǵan jáne jańǵyrtylǵan aýlalardaǵy balalar oınaıtyn túrli-tústi qondyrǵylardy, qum tóselgen alańdardy, sport trenajerlerin, aǵash egip, gúlzarlarmen kómkergen demalys alańdaryn kórgende, kóńiliń tolyp, bas qalamyzdy kórkeıtý men abattandyrý maqsatynda aýqymdy jumystar atqarylyp jatqanyna tánti bolasyń. Astananyń jıyrma jyldyq shejireli tól merekesine oraı bıylǵy jyly bul ıgi bastamaǵa barynsha basymdyq berildi.
Qazirgi tańda Astanada 1536 aýlalyq aımaq esepke alynǵan. Olardyń kópshiliginde burynǵy jyldary kórkeıtý jáne abattandyrý jumystary júrgizilgen. Bıylǵy mereıli jyly qalamyzdaǵy 300-ge tarta aýlany abattandyrý josparlanǵan bolatyn. Osyǵan baılanysty jyl basynda qalalyq bıýdjetten aýlalardy jańartý jáne jańǵyrtý jumystaryna 1,4 mıllıard teńge qarjy bólindi.
Ústimizdegi jyly Almaty aýdany boıynsha 203 aýlalyq aımaqty abattandyryp, turǵyndardyń sapaly demalysy úshin 8 qoǵamdyq demalys oryndaryn jabdyqtaý jumystary josparlanǵan. Osy jospar aıasynda Imanov jáne Ýálıhanov kósheleriniń qıylysynda, Sátbaev, Rysqulbekov, Maıakovskıı kósheleriniń boıynda, Jeleznodorojnyı turǵyn úı alabynda kórikti saıabaqtar boı kóterdi. Saryarqa aýdany boıynsha, 10 aýlalyq aımaqty jańǵyrtý, 5 turǵyn úı kvartaly aýmaǵyn kóriktendirý jáne segiz saıabaq qurylysyn salý mindeti kún tártibine qoıylǵan bolatyn. Baıqońyr aýdany boıynsha birneshe aýlalyq aımaqtar men saıabaq qurylysyn salý josparlansa, Esil aýdany boıynsha 10 aýlalyq aımaqty abattandyrý jumysy júrgizildi.
Joba boıynsha joǵaryda atalǵan aýlalarda asfalttyq jabyndylar jańartylyp, sporttyq trenajerler ornatyldy, balalar oınaıtyn qondyrǵylar jabdyqtaldy. Oıyn alańdarynda balalardyń jaraqattanýyna jol bermeý maqsatynda jumsaq rezeńke jabyndylar tóselip, qum tógildi. Aýlalarda aǵash egilip, kógaldandyrý jumystary is júzine asyryldy. Balalar oınaıtyn alańqaılar sharbaqtarmen qorshaldy. Túrli-tústi boıaýlarmen árlendirilgen balalardyń oıyn alańdaryndaǵy kórinis eriksiz ertegi álemin elestetedi.
2013 jyly elimizde «Qoljetimdi turǵyn úı-2020» baǵdarlamasy qabyldanyp, keıinnen ol О́ńirlerdi damytý baǵdarlamasyna aýysyp, búginde «Nurly jer» baǵdarlamasyna ulasty. Mine, osy baǵdarlama sheńberinde Astana ákimdigi qalamyzdaǵy apatty kóp páterli turǵyn úılerdi buzyp, onyń turǵyndaryn zamanaýı jaıly páterlermen qamtamasyz etý maqsatyndaǵy ıgi bastamany qolǵa aldy. Osy bastama negizinde bas qalanyń turǵyn úı qoryna jan-jaqty taldaý júrgizilip, arnaıy qurylǵan vedomstvoaralyq komıssııa sheshimimen negizgi qurylys qurylǵylary men ınjenerlik jelileri ábden tozǵan kóp páterli turǵyn úılerdiń tizimi jasaldy.
Tizimge 1940-1970 jyldary salynǵan 228 kóp páterli turǵyn úı engizilip, bul úıler 2018 jylǵa deıin buzylýǵa tıis bolatyn. Sóıtip, 2013-2016 jyldar aralyǵynda 117 kóp páterli turǵyn úı buzylyp, osynda turatyn 1,5 myńnan astam otbasy jańa da jaıly páterlerge kóshirildi. Al 2017 jyldyń sońyna deıin bul áleýmettik joba aıasynda 111 kóp páterli úı syrylyp, onda turatyn 1,8 myń turǵyn jańa páterlerge ıe boldy. Astana qalasynyń ákimdigi buzylǵan úılerdiń ornyna qaıtadan kóp qabatty nysandar salyp, onsyz da tynysy tar qala kóshelerin toltyra bermeı, bul jerlerge saıabaq pen gúlzarlar, sport alańdary men oıyn aýlalaryn jasaqtap, qala turǵyndarynyń demalatyn oryndaryn kóbeıtý jolyndaǵy taǵy bir ıgilikti isti qolǵa aldy.
Bıylǵy merekeli jyly osy bastama sheńberinde bas qalanyń oń jaǵalaýynda 13 saıabaq jasaqtalyp, kelesi jyly taǵy da 5 saıabaq salynady dep kútilýde. Qala kúni merekesi qarsańynda Botanıkalyq baq, «Lıneınyı» parki saltanatty jaǵdaıda ashylyp, «Araı» saıabaǵyn qaıta jańǵyrtý jumystary aıaqtaldy. Jalpy alǵanda, bıyl paıdalanýǵa berilgen 18 áleýmettik demalys nysanynda balalardyń 85 oıyn attraksıony, 115 sport trenajeri, 18 fýtbol, basketbol jáne tennıs alańdary ashyldy. Uzyndyǵy 17 shaqyrymǵa sozylǵan velosıped joly, 12 shaqyrymǵa sozylǵan júgirý joly jabdyqtalyp, 30 sýburqaq kesheni boı kóterdi. Jańadan salynǵan saıabaqtar, gúlzarlar men býlvarlar belgili bir dástúrmen bezendirilip, arnaıy taqyrypqa saı órnekteldi.
Astana qalasynyń jańa ákimi Baqyt Sultanov qala aýdandaryn abattandyrý boıynsha júrgizilip jatqan jumystardyń qarqynyn odan ári arttyrýǵa tapsyrma berdi. «Saıabaqqa barý úshin adamdar qalanyń ortalyǵyna kelip áýre bolmaýy kerek. Gúlzarlar, saıabaqtar, aýla klýbtary, kóshe trenajerleri «taıaq tastam» qoljetimdi jerde, turǵyndarǵa barynsha yńǵaıly bolýy qajet. Astananyń kez kelgen aýdanynda ómir súrý jaıly da sapaly bolýy tıis», dedi ol tıisti basqarmalardyń basshylaryna bergen naqty tapsyrmalarynyń barysynda.
Aqıqatyn aıtqanda, qalamyzdaǵy kópshilik kóńilinen shyqqan aýlalardy kóriktendirý jáne abattandyrý maqsatyndaǵy ıgi bastamalar laıyqty jalǵasyn tabatyn bolady.
Jylqybaı JAǴYPARULY,
«Egemen Qazaqstan
