Erkin kúres sheberleri saıysynda 57 kılo salmaqta beldesken Nurıslam Sanaevtyń kúmis medal alǵanyna eshkim tańdana qoıǵan joq. 2014 jyly Reseıden Qazaqstanǵa qonys aýdarǵan kezden beri ol Rıo Olımpıadasy men álem chempıonattarynan oljasyz oralǵanymen, ózge iri jarystarda jap-jaqsy nátıje kórsetti. Atap aıtsaq, byltyr Nıý-Delıde ótken Azııa birinshiliginde qola medaldy enshilese, bıyl Bishkektegi básekede altyn tuǵyrǵa kóterildi. Odan bólek, túrli halyqaralyq týrnırlerde atoı salyp, san márte úzdikter sanatyna qosyldy. Osy jaıttyń barlyǵyn saraptaǵan Qazaqstan ulttyq qurama komandasynyń bas bapkeri Áset Serikbaev Vengrııa sapary qarsańynda «Sanaev júldegerler qatarynan kórinýi múmkin» degen boljam aıtqan-dy.
Rasynda da Nurıslam Býdapeshtte óte jaqsy kúresti. Samoalyq Djosh Faılaýga, ýkraınalyq Armen Arakelıan, túrkııalyq Súleıman Atlı jáne amerıkalyq Tomas Patrık Gılmandy esh qınalmaı utqan ol fınalda Eýropa chempıonatynyń eki dúrkin júldegeri, reseılik Zaýr Ýgýevpen teń dárejede aıqasty. Tarazy basy teńselip turǵan tusta tóreshi jerlesimizge joq jerde eskertý jasap, qasaqana túrde jeńisti qarsylasyna ustatyp jiberdi. Osy sózimizdiń rastyǵyna Býdapeshttegi záýlim sport keshenine jınalǵan myńdaǵan jankúıer men teledıdarǵa kóz tikken mıllıondaǵan kórermen kýá.
Djakartada ótken Azııa oıyndaryna qatysqan Qazaqstannyń grek-rım kúresiniń has sheberleri álem chempıonatyna barmaıtynyn estigende kórermenderdiń kópshiligi «Býdapeshtte júlde alýymyz qıyn bolady-aý» dep oılaǵany ras. Majarstanǵa sapar shekken 10 balýannyń arasynda osyǵan deıin álemdik dodada tek Demeý Jadyraev (72 kılo) qana júlde alǵan. 2017 jyly Parıjde ótken jarysty ol kúmis medalmen qorytyndylady. Byltyr Nıý-Delıde Maqsat Erejepov (82 kılo) Azııa chempıony atandy. 2018 jyly Azamat Qustybaev (87 kılo) Azııa oıyndarynyń qola júldesin enshiledi. Mine, eń saqa sportshylar osylar. Al qalǵandary osy kúnge deıin eresekter arasyndaǵy qurlyq birinshiliginiń ózinde jeńis tuǵyryna kóterilgen emes. Sekem alýymyz da sondyqtan.
Alaıda aıtýly doda barysynda biz elimizde daryndy jastardyń qalyń shoǵyry ósip kele jatqanyn ańǵardyq. Býdapeshtte uıymdastyrylǵan baıraqty báseke barysynda esimderi kópshilikke etene tanys emes qos balýan – Aıdos Sultanǵalı men Meıirjan Shermahanbettiń (sýrette oń jaqta) asqan sheberlikterine tánti boldyq. Máselen, 60 kılo salmaq dárejesindegi Sultanǵalıdiń eń zor tabysy – 23 jasqa deıingiler arasyndaǵy álem birinshiligi men jabyq ǵımarattaǵy Azııa oıyndarynyń qola júldesi, kadetter men jasóspirimder arasyndaǵy Azııa birinshiliginiń altyny. Sol sekildi Shermahanbet te pálendeı bıik belesterdi áli baǵyndyra qoıǵan joq. Bir esimizde qalǵany, bıylǵy jyldyń sáýir aıynda Shymkentte ótken Qazaqstan chempıonatynda bul jigit elimizdiń dańqty balýany Almat Kebisbaevty qapy qaldyryp, aıdy aspanǵa bir-aq shyǵardy.
О́zge jerlesterimizdiń arasynan tek Demeý Jadyraev pen Maqsat Erejepov qana jarty jolǵa deıin jetti. Alǵashqy aınalymdarda qarsylastaryn qapy qaldyrǵan olar shırek fınal men jubanysh básekesinde súrindi.
Vengrııadaǵy jarysta biz Elmurat Tasmuratovtyń da tabysyna qýandyq. О́zbekstannyń týy astynda óner kórsetip júrgen 26 jastaǵy qazaqtyń uly álem chempıonatynda osymen úshinshi márte jeńis tuǵyryna kóterilip otyr. 2013 jáne 2014 jyldary ol qola medaldy ıelense, bul joly kúmis aldy. Barlyq qarsylastaryn bir demmen utqan Elmurat fınalda reseılik Stepan Maranıanǵa ǵana jol berdi. Odan bólek, qandasymyzdyń Rıo Olımpıadasynyń qola júldegeri jáne Azııanyń tórt dúrkin chempıony degen ataǵy bar.
Bir qyzyǵy, byltyr Parıjde ótken álemdik dodada Reseı balýandary kúrestiń úsh túrinen de jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna birde-bir ret kóterile alǵan joq edi. Sol sátsizdikten úlken sabaq alyp, tıisti qorytyndy shyǵarǵan olar bul joly jarysqa keremet daıyndyqpen kelgen eken. Grek-rım kúresinde aıtýly memleket ókilderiniń qarqynyna eshkim shydaı alǵan joq. 10 salmaq dárejesiniń altaýynda bas júldeni oljalaǵan reseılikter komandalyq saıysta barlyq qarsylastarynan qara úzip ketti.
Áıelder kúresinen ótken jarysta Qazaqstan quramasyna birde-bir júlde buıyrǵan joq. Eń myqty degen sportshylarymyzdyń ózderi jarty jolǵa jetpeı súrindi. Sol sebepti de sporttyń bul túrine keńinen toqtalýdy jón kórmedik. Áıelder kúresinde ádettegideı Japonııa komandasy ozdy. Kúnshyǵys eliniń ánurany Vengrııanyń astanasynda tórt márte shyrqaldy. Sondaı-aq Qytaı, Bolgarııa, Fınlıandııa, Ýkraına, Kanada jáne AQSh qurama komandasynyń músheleri de bir-bir retten altynnan alqa taǵyndy.
Mine, Býdapeshtte ótken álem chempıonatynyń nátıjesi osyndaı. Bizdiń bir ókinetin jerimiz – bul joly da bas júldeni oljalaı almaǵanymyz. Sonaý 1999 jyly grek-rım kúresinen Mkhıtar Manýkıan Qazaqstannyń balýandary arasynan eń sońǵy bolyp sol belesti baǵyndyrǵan edi. Sodan beri tabany kúrekteı 19 jyl ótti. Kúres ónerin jan-tánimen súıetin jankúıerler 19 jyl boıy altyn tuǵyrdy ańsaýmen keledi. Endi kelesi jyly tórtkúl dúnıeniń teńdessizderi bas qosqan dúbirli doda Astanada ótedi. Bálkim, óz elimizde, óz jerimizde jalaýy jelbireıtin jarysta bizdiń balýandar dál 20 jyldan keıin óz jankúıerleriniń úkili úmitin aqtaıdy dep úmittenemiz.
Ǵalym SÚLEIMEN,
«Egemen Qazaqstan»
