Týǵan jer mártebesiniń bıiktep, ataq-dańqynyń keń jaıylýy – árbir azamat úshin zor baqyt, úlken qýanysh. Al jeke bastyń shat-shadyman ómir súrip, belgili bir jetistikterge jetýi – sol zor baqyttyń kishkentaı bir bólshegi ǵana.
Meniń týǵan jerim – Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Tarbaǵataı aýdanyndaǵy Aqsýat aýyly. Osy bir altyn aımaqtyń aýasy – meniń janymnyń daýasy, sýynyń tamshysy – arymnyń jarshysy.
Qazir sonaý toqsanynshy jyldardaǵy ótpeli kezeńdegi keıiske toly keskinin kóz aldyma elestete otyryp, týǵan jerimniń búgingi beınesine jan tolqynysymen súısine qaraımyn. Ár tasyna táý etip turyp, «Qudaı kópsinbesin!» dep táýbe etemin. Árıne oǵan sebep – keıingi ýaqytta Tarbaǵataı aýdanynyń jalpaq Qazaqstanǵa jar salyp, san túrli salaýatty is-sharalarymen, saltanatty mádenı, sporttyq iri-iri bas qosýlarymen búkil eldiń nazaryn aýdaryp otyrǵandyǵy bolar.
Tarbaǵataı aýdanynyń ortalyǵy – Aqsýat aýylynyń tez arada-aq kórkeıip ketkenine bárimiz tańbyz. «Adam tanymastaı ózgerý» degen – osy.
Qazir búkil eldiń alǵysy men aq tileýine bólenip otyrǵan aýdan ákimi Dildábek Orazbaevtyń ushqyr oıy men utqyr áreketterine basqa jerlester sııaqty men de dán rızamyn. Árıne bul joly onyń bitirgen, tyńdyrǵan isterin tizbelep otyrýdy maqsat etken joqpyn. Aıtarym – bir-aq nárse.
Dildábek Orazbaev aýdan ákimi bolyp kelgennen keıin saıabaqtardy óńdetip, jóndetip, onyń birine uly Abaıdyń eńseli eskertkishterin ornattyrdy. Munymen ǵana shektelip qalmaı, ekinshi saıabaqqa búkil eldiń anasy – ataqty Muryn ananyń eskertkishin turǵyzdy. Mine, meniń aıtpaǵym osy bir ananyń alyp músini jáne onyń aldyna qoıylǵan baba besik týraly edi.
Muryn ana – Alty Alashqa belgili, aty ańyzǵa aınalǵan áýlıe analardyń biri. Ol úısinniń uly bıi bolǵan Báıdibek Qarashaulynyń úshinshi áıeli Domalaq anadan týǵan Júzeı qyz. (keıde Dúzeı dep atalady. Bul dybystyń tarıhı ózgerilimine baılanysty. Mysaly, «júz» degendi «dúz» dep dybystaý osy kúnge deıin bar). Júzeıdiń anasynyń azan shaqyryp qoıǵan aty Nurılanyń áýlıelikpen ataǵy shyǵyp, Domalaq ana degen esimmen atalyp ketken. Júzeı qyz Naımannyń ataqty batyry jáne bıi bolǵan Baıystyń uly Sarymyrzaǵa uzatylyp, kelin bolyp túse salysymen-aq zor parasat ıesi ekendigin tutas el moıyndaǵan. Sarymyrza súıikti jaryn erkeletip, Muryn dep atap, sodan Júzeı qyz Muryn báıbishe atalyp ketipti. Men osy Muryn anamyz týraly «Muryn ana – Júzeı qyz» degen tarıhı dastan jazyp, ol jarııalanǵan bolatyn («Egemen Qazaqstan» 2018 j. 12 naýryz. №48).
Qazirgi Tarbaǵataı aýdanynyń teń jarymynan artyǵy – osy Muryn ananyń urpaqtary. Olar ózderin «Murynbyz» deıdi. Onyń sebebi – Sarymyrza babamyz jer ortasy jasqa jetpeı jaý oǵynan ólip bara jatqan kezde, «Meniń áýletim Muryn atansyn» dep amanattap ketken eken.
Mine, osy Muryn anamyzǵa osydan eki jyldaı buryn turǵyzylǵan eskertkishiniń aldyna taıaýda ǵana besiktiń beınesi qoıyldy. Osy bir jańalyq el men jurttyń oıynan shyǵyp, shat-shadyman bolǵany ras. Bul – aýdan ákimi Dildábek Orazbaevtyń ózi oılap tapqan kóregendik jáne kórkemdik bir tabysy dep bilemiz.
Ábýbákir QAIRAN,
aqyn, halyqaralyq «Alash» syılyǵynyń
laýreaty, «Qurmet» ordeniniń ıegeri,
Tarbaǵataı aýdanynyń qurmetti azamaty
