Memleket basshysy Qazaqstan halqyna Joldaýynda jastar men otbasy ınstıtýtyn keshendi qoldaý memlekettik saıasattyń basymdyǵyna aınalýy tıis ekendigin atap kórsetti. Joldaýǵa zer sala qaraǵan ár adam onyń ózeginde jastarǵa degen qoldaý men qamqorlyq jeli bolyp tartylǵanyna kóz jetkize alady. О́zgesin aıtpaǵanda, Prezıdenttiń bul jóninde aýqymdy platforma qalyptastyrý kerektigin kórsetip bergeni buryn-sońdy aıtylmaǵan ári buryn-sońdy qolǵa alynbaǵan aýqymdy is bolmaq. Mine, osynyń bári Elbasy kelesi 2019 jyldy «Jastar jyly» dep jarııalaýǵa negiz qalaǵany anyq.
Osy shynaıy qamqorlyqqa Aqtóbe oblysynyń jastary naqty ispen jaýap berýdi uıǵaryp otyr. Áýeli bul shirkindi bastaý qıyn degendeı aldymyzda esik qaǵyp turǵan Jastar jylyn neden bastaý kerektigi óńir órenderin Joldaý jarııalanǵan kúnnen oılandyra, tolǵandyra bastaǵany baıqalady. Osyndaı oı-maqsattyń jeteginde olar respýblıka aımaqtary arasynda tuńǵysh ret «Jas barys» atty jastar forýmynyń ótkizilýine bastamashy boldy. Mundaǵy basty maqsat – Prezıdent Joldaýynan týyndaıtyn mindetterdi taǵy bir márte oı eleginen ótkizip, aldaǵy atqarylatyn isterdi naqtylaý. Oǵan 1200-den astam jastar ókilderi qatysýy forýmnyń aýqymdylyǵy men shoqtyǵynyń bıiktigin kórsetip turǵandaı.
Qoǵamdyq damý mınıstrliginiń Jastar jáne otbasy isteri komıteti men aımaq basshylary jáne kórshiles Reseıdiń Orynbor oblysy delegasııasynyń atsalysýymen ótken irgeli basqosýda oǵan qatysýshylar jastar jylyn ótkizýge oraı óz oılary men pikirlerin ortaǵa saldy. Aıtalyq «Kazhrom» TUQ» AQ-ta qyzmet isteıtin jas maman Nurlan Qojaev «Jastar jyly» kózdegen maqsattardy alǵa aparýǵa, belgilengen jobalardy júzege asyrýǵa jáne jańa ıdeıalardy málimdeýge tamasha múmkindik bere alatynyn aıtyp berdi. Sondaı-aq onyń oıynsha, aldaǵy kezde jastar tıimdi ári nátıjeli jumys isteı bilýge daǵdylanýy qajet. Bul úshin barlyq jaǵdaı bar. Sonyń ishinde jumyssyz jastar memlekettiń qoldaýyn udaıy sezinip keledi, dedi ol odan ári.
Budan keıingi kezekte shalǵaıdaǵy aýylda turatyn jas óren Aslan Ábýov sóz alyp, aýyldaǵy ómir sapasyn jaqsartý jáne munda ómir súrýge qolaıly orta qalyptastyrýǵa ózderiniń qosatyn úlesi jóninde utymdy usynystar bildirdi. Sondaı-aq forýmǵa qatysýshy aýylda shaǵyn jáne ortasha bıznesti damytý isiniń ekijaqty tıgizetin paıdasyna toqtaldy. Birinshiden, osy arqyly árkimniń óz otbasyn asyraýyna múmkindik týsa, ekinshiden, el ekonomıkasy da damı túsedi.
Jas kásipker Baqyt Moldagereeva da ózderin alǵa jeteleıtin basty faktordyń biri senim ekenin, sondyqtan árkim eń aldymen ózine senýi kerektigin, tek sonda ǵana is alǵa basatynyn túıindedi. Al Reseıdiń Orynbor oblysynan arnaıy kelgen kásipkerler komıtetiniń tóraǵasy Dmıtrıı Chernov Qazaqstan men Reseı jastary arasyndaǵy baılanys memleketaralyq yntymaqtastyqty odan ári tereńdetýge yqpal jasaı alatynyn kóldeneń tartty.
Osy arada «Jas barys» forýmynyń jumysy mazmun jaǵynan da, túr jaǵynan da meılinshe baı bolǵanyn aıta ketken jón. Sonyń bir kórinisi − oǵan Almaty men Astanadan arnaıy kelgen Emın Áskerov pen Albına Sálimbaeva syndy bıznes jattyqtyrýshylar «Jetistikke jetýdiń on quraly» atty taqyrypta ótkizgen semınar-trenıngter. Buǵan qosa forým sheńberi aıasynda eriktiler qozǵalysynyń búgini men erteńi, bilimdi ári kásibı deńgeıi bıik jastar – el bolashaǵy degen taqyryptarda ótkizilgen seksııalyq jumystar da «Jas barystyń» alǵashqy adymyna serpin begendeı áser qaldyrdy. Forýmǵa qatysyp, sóz sóılegen Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev óńirde jastar jylyn tıimdi ári nátıjeli túrde ótkizýge qajetti jaǵdaılardyń bári de bar ekenin málimdedi. О́ńir basshysynyń aıtýynsha, Elbasy belgilep bergen aldymyzdaǵy «Jastar jyly» oblysta taıaýda qorytyndylanǵan «Balalar jylynyń» zańdy jalǵasy bolyp tabylady. Damyǵan otyz eldiń qataryna kirý jolynyń salmaǵy jeńil bolmaq emes. Ári oǵan jetýdiń joly san taraý. Sonyń biri – elimizde belsendi ári bastamashy jastardyń tolyǵa túsýi bolyp tabylady. Osy oraıda búgingi forýmda jastardyń tarapynan qundy ıdeıalar men paıdaly usynys-pikirlerdiń aıtylǵany oń nyshan dep bilemiz. Onyń birde-biri aıaqsyz qalmaıdy. Biz onyń bárin taldap, tıisti qorytyndy jasaımyz, dep túıindedi óz oıyn óńir basshysy.
Forýmnyń ataýy nege «Jas barys» dep atalǵan? Bul saýaldyń jaýaby óte qarapaıym bolsa kerek. Birinshiden, jalpyqazaqstandyq damý jolynyń nyshandyq belgisi barys ekendigi belgili. О́ıtkeni barys – ózgelerge uryna bermeıtin batyl da aqyldy ań.
Sonymen Aqtóbede «Jas barys» óziniń alǵashqy adymyn jasady. Onyń aldaǵy kezde adymyn tiktep, baýyryn bıik ustap sekirister jasaı alatynyna senim mol. Oblysta tuńǵysh ret ótkizilgen «Jas barys» forýmyna qatysýshylar barlyq qazaqstandyq jastarǵa arnap úndeý qabyldady. Munda ataýly jyldy jastarǵa tán jalynmen ótkizý, bastamalar men usynystardy aıaǵyna deıin jetkizý qajettigi aıtylǵan. Budan ári forýmǵa qatysýshylar ózderine berilgen múmkindik – úlken senim men jaýapkershilik ekenin málimdeı kelip, oǵan ispen jaýap berý basty paryzdary ekenin atap kórsetken.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE
