Mysalǵa, Almaty oblysynda 2016-2019 jyldar aralyǵynda jalpy somasy 220,5 mlrd teńge bolatyn 41 jobany iske asyrý josparlanǵan bolsa, búginde 8,7 mlrd teńgeni quraıtyn 12 joba sátti júzege asyrylǵan. Iаǵnı, bul jobalardyń barlyǵy óńir turǵyndarynyń ıgiligine qyzmet etýdi bastady degen sóz. Zerdelep qarasaq, oblystaǵy memleket pen jeke sektor arasynda júzege asa bastaǵan jobalardyń basym bóligin aýyl sharýashylyǵy men bilim berý salasyna baılanysty qol qoıylǵan kelisimsharttar quraıdy eken. Bul – qos taraptyń qol jetkizgen ýaǵdalastyǵynyń nátıjesinde jańadan salynatyn qurylys nysandary men baǵdarlamalyq bastamalardyń naǵyz suranysqa ıe ári demeýdi qajet etetin salalarǵa baǵyttalǵanyn bildiredi.
– Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev bıylǵy Joldaýynda elimizdiń kásipkerlerin óńirdi damytýǵa atsalysýǵa shaqyrdy. Bul – otanshyl azamattardyń paryzy. Al memleket pen bıznes arasyndaǵy baılanys úlken jobalardy birigip júzege asyrýǵa keń jol ashyp otyr. Qazir qarjysy bar kásipker ekijaqty áriptestik aıasynda aımaqtan kásiporyn, mektep, balabaqsha, basqa da áleýmettik nysandardy salýǵa, qurylysyn qarjylandyrýǵa qatysýǵa yntaly. Bul jerde elimizdiń «Memlekettik-jekeshelik áriptestik týraly» Zańyna engizilgen ózgertýler men tolyqtyrýlardyń nátıjesin atap aıtýymyz kerek. Zańda jobalardy josparlaýdyń birqatar úrdisteri ońtaılanǵan. Mysaly, buryn josparlaý úrdisi 5 kezeńnen tursa, qazir ol jeńildetilip, 3 kezeńge deıin qysqardy. Onyń ishinde ınvestısııalyq usynysqa saraptama júrgizý, konkýrsty ótkizý men kelisimshartty ázirleý kezeńderi jedeldetilip, bıýrokratııa joıyldy. Nátıjesinde memleket pen jeke kásipker arasyndaǵy baılanysty zańdastyrýǵa ketetin jarty jyl merzimi 3 aıǵa deıin qysqardy. Osy jeńildikter jeke kásipkerdiń óńirge ınvestısııa salýǵa degen yntasy men senimin arttyrdy, deıdi «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń jobalardy súıemeldeý bóliminiń basshysy Dana Jambolatova.
О́tken jyly osy kásipkerler palatasynyń tikeleı aralasýymen quny 6,6 mlrd teńge bolatyn 4 joba iske asyrylǵan eken. Áriptestik aıasynda Qarasaı aýdanynda bireshe nysan ashyldy. Onyń alǵashqysy 150 orynǵa laıyqtalǵan balalar baqshasy bolsa, ekinshisi kópsalaly «Olımp» zerthanasy. Bul keshende medısınalyq aqparattyq júıe qurastyrylyp, medısına mamandary men jedel járdem júrgizýshileriniń kásibı biliktiligin arttyrý jáne jumys prosesterin avtomattandyrý bir ortalyqtan basqarylady. Nátıjesinde aýdan turǵyndarynyń densaýlyǵyn saqtaýǵa qatysty jumysta ilgerileýshilik boldy. Al mektepke deıingi tárbıemen qamtý isi barlyq óńir úshin ózekti bolǵandyqtan, jekemenshik balabaqshalardyń ashylýy eshqashan kóptik etpeıdi.
Jalpy Almaty oblysyndaǵy memleket pen jekemenshik arasyndaǵy áriptestikti damytýdyń nátıjesinde jekemenshik balabaqshalar úlesi 70 paıyzǵa jetken eken. Al ótken bir jyl ishinde jeke ınvestorlardyń mektepke deıingi bilim berý baǵytyna salǵan qarjysy 1,7 mlrd teńgeni qurap otyr. Osylaısha Jetisýda memleket pen jekemenshik arasyndaǵy áriptestikti júzege asyrý belsendi jalǵasýda. Bul maqsatqa 2018-2019 jyl ishinde ǵana 50,5 mlrd teńge bólý josparlanyp, ol qarjyǵa 31 joba júzege asýy tıis.
Ekijaqty kelisimniń negizinde ashylyp jatqan nysandardyń bir qataryn buqaralyq sportty damytýǵa arnalǵan dene shynyqtyrý-saýyqtyrý oryndary quraıdy. Máselen, qazir óńirde 3 myńnan astam sportpen shuǵyldanýshyǵa arnalǵan zal jáne balalar men jasóspirimderdiń 37 sport mektebi qyzmet kórsetýde. Bulardyń deni jekemenshik sektordyń qatysýymen júzege asqan jobalar. El ıgiligin kórip otyrǵan sport ınfraqurylymynyń qatary áli de tolyǵýda. Buǵan deıin Jambyl, Eńbekshiqazaq, Kerbulaq jáne Alakól aýdandarynda jalpy sany 4 dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheniniń qurylysy tolyqtaı aıaqtalsa, Qarasaı aýdanyndaǵy Qaskeleń qalasy men Shamalǵan aýylynda, Talǵar qalasynda, Kegen aýdanynyń Kegen aýylynda, Aqsý aýdanynyń Jansúgirov kentinde sporttyq keshender qurylysy júrip jatyr.
Sondaı-aq jospar boıynsha 2019-2021 jyl aralyǵynda Alakól aýdany Dostyq aýylynda, Eskeldi aýdanynyń Qarabulaq kentinde, Raıymbek aýdanynyń Narynqol aýylynda, Balqash aýdanynyń Baqanas aýylynda, Ile aýdanynyń Baıserke aýylynda, Kóksý aýdanynyń Balpyq bı kentinde de dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderi memlekettik-jekeshelik áriptestik aıasynda salynatyn bolady.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy
