Oblystyq ekologııa departamentiniń basshysy Marat Qurmanbaev pen oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵatty paıdalanýdy retteý basqarmasy basshysynyń orynbasary Juldyzaı Aıtjanova osy máselege toqtaldy.
– Memleket basshysy halyqqa Joldaýynda Shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerin keńinen tarta otyryp, turmystyq qatty qaldyqtardy zaman talabyna saı ýtılızasııalaý jáne qaıta óńdeý boıynsha keshendi sharalar ázirleýdi tapsyrdy. Qazirgi tańda tıisti jumys atqarylyp jatyr. Toǵyz aı ishinde 120 myń tonna qaldyq jınalyp, onyń 3040 tonnasy paıdaǵa jaratyldy, – dedi Marat Erdáýletuly.
Oblysta «Ybyraıhan jáne K-LTD» kompanııasy 2004 jyldan beri qatty qaldyqtardy óńdeý isimen aınalysyp keledi. О́zge kásipkerler de turmystyq qatty qaldyqtardan shatyr jamylǵysyn jáne jaıaý júrginshiler jolyna arnalǵan tósenishter jasap shyǵaryp jatyr. «Eko-N Servıs», «TemirJas Group» JShS isten shyqqan, quramynda jaramsyz synaby bar shamdardy zalalsyzdandyrýdy júzege asyryp jatsa, Qarmaqshy aýdanyndaǵy «StroıServıs» seriktestigi aýdan turǵyndarynan jáne kórshi aýdandardan polıetılen paketterdi qabyldap, plastmassa qubyryn shyǵarýdy josparlap otyr.
Búginde ne kóp, avtokólikter kóp. Olardyń tozǵan shınalary da paıdaǵa asa bastady. Oblystyq ekologııa departamentiniń basshysy Marat Qurmanbaev avtokólik dóńgelekterin qaıta óńdeý arqyly rezeńke untaqtary men jerasty sýarý tútikterin shyǵarý óndirisin jolǵa qoıǵan «Smart Rubber» JShS jumysy týraly aıtty. Jaramsyz dóńgelek birneshe satyly óńdeýden ótkennen keıin untaqqa aınalady. Oǵan polıetılen untaǵy qosylyp, eki qospadan daıyn ónim – jerasty sýarý tútigi shyǵarylady.
Qazir álemde sý tapshylyǵy qatty sezilýde. Qazaqstanda aǵyl-tegil aqtarylyp jatqan mol sý qory az. Ońtústik óńiri aýyl sharýashylyǵyna kerekti sýdy Qyrǵyzstan men Tájikstannyń aspanmen amandasqan taýlaryndaǵy jınalǵan sý qorynan alady. «Kisideginiń kilti aspanda» degen bar. Qurǵaqshylyq jyldary aǵyn sý az kelip, dıqandar men sharýalar ábirjip júrgeni málim. Sondyqtan, dúnıejúzi agrarshylarynyń tájirıbesine saı tamshylatyp sýarý júıesine Qazaqstan da ótip jatyr. Jerasty sýarý tútigi mine, osy jaǵdaılarǵa ábden kerek. Turmysqa qat osy zattardy shetelden úlken qarjyǵa satyp alyp kelgen memleketimizdiń óz qoly óz aýyzyna jetip, daıyn ónimdi ózi shyǵara bastaǵany kóńil toǵaıtady.
Jıynda oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasy basshysynyń orynbasary Juldyzaı Aıtjanova oblys turǵyndarynyń alpys paıyzy turmystyq qatty qaldyqtardy tasymaldaý qyzmetimen tolyq qamtylǵanyn atap ótip, qaldyqtardy kómýge qatysty engizilgen ózgeristermen tanystyrdy.
– Keler jyldan bastap ekologııalyq kodekstiń 301-babyna sáıkes, polıgondarda plastmassa, plastık, polıetılen qaldyqtary jáne polıetılen tereftalat oramasy, makýlatýra, karton jáne qaǵaz qaldyqtary, quramynda synap bar lampalar men aspaptar, shyny synyqtary, tústi jáne qara metaldar synyǵy, lıtıı, qorǵasyn-qyshqyl batareıalary, elektrondyq jáne elektr jabdyqtary qaldyqtaryn kómýge tyıym salynady dep josparlanýda. Al 2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap tamaq pen qurylys materıaldarynyń qaldyqtaryn polıgondarda kómýge shekteý qoıylady, – dedi ol.
Kóp nárseniń baıybyna bara bermeıtin azamattar Astanada ótken «EKSPO»-nyń Qazaqstanǵa esh paıdasy joq dep esepteıdi. Shyn máninde halyqaralyq kórme kezinde álemdegi eń úzdik ǵylymı jańalyq, jańa jobalar bizdiń el arqyly nasıhattaldy. Kóp jańa istiń biri turmys qaldyqtaryn óńdeý tájirıbesi taratylǵan bolatyn. Qazba baılyqtyń erte me, kesh pe, túbi kórinetin ýaqyty jetedi. Shıkizaty ózimizde bolyp turyp, sodan daıyndalǵan ónimdi satyp alý qazynaǵa shyǵyn, el bıýdjetin oısyratýǵa ákeletindigi sózsiz. Aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeýdi qolǵa alǵan memleket qaldyqtardy da qaldyqsyz óńdeýge qol jetkize bastady. Bul úlken jaqsylyqtardyń joralǵysy der edik.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Qyzylorda oblysy
