Aq Jaıyq óńirinde, sonyń ishinde Oral qalasynda ozyq tehnologııany endirý boıynsha qol jetken jetistikter az emes. Máselen, Oral qalasyndaǵy joǵary agrarlyq-tehnologııalyq kolledjinde bilim salasyna BIM tehnologııany endirý erekshe qolǵa alynǵan. Bastaýyn Astanadaǵy EKSPO kórmesinen alǵan bul bastama Oralda jalǵasyn taýyp, elimiz boıynsha tuńǵysh ret kolledjde «BIM SPACE» vırtýaldy kórinis kabıneti» ashyldy. Osy arqyly shákirtter ozyq ınnovasııany oqý úderisinde kórip, paıdalanyp, jetildire alady. «Kolledj bitirýshileri básekege qabiletti, joǵary deńgeıli maman bolyp shyǵady» deıdi oqý ornynyń basshylary.
VIM tehnologııasy – jobalaý-salý-paıdalanýdyń zamanaýı tásili. Batys Qazaqstan oblysy ákimi Altaı Kólginov bıyl kóktemde Helsınkı qalasynda barǵanda Fınlıandııa Bısnes-Hab jáne «Collaprime Oy» kompanııasymen arada úshjaqty kelisim shart jasasqan edi. Sonyń nátıjesinde Batys Qazaqstanda fındik IT tehnologııa batyl engizile bastady. Joǵary agrarlyq-tehnologııalyq kolledji oqytýshylary fındik sarapshylardyń qatysýymen úsh aılyq oqý kýrsynan ótip, Fınlıandııanyń ozyq ınjınırıngtik jáne jobalaýshy kompanııalarynda tájirıbe jınap qaıtty. Kolledj dırektory Serik Muhambetálıevtiń aıtýynsha, stýdentterdi 3D jobasymen oqytatyn qurylǵylardy satyp alýǵa jáne kolledj oqytýshylaryn oqytýǵa 133 mıllıon teńge qarjy jumsalǵan eken.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary budan keıin Batys Qazaqstan oblysynyń barlyq aýdandarynan iriktelip alynǵan 102 oqýshy bilim alyp jatqan IT lıseıdiń de jumysymen tanysty. Zamanaýı jataqhanamen qamtylǵan, robottehnıka, 3D modeldeý, baǵdarlama jasaý, IT-park kabınetteri bar lıseı túlekteri ıntellektýaly joǵary, ashyq ta ozyq oıly mamandar daıyndaýdy maqsat etipti.
Oral qalalyq ákimdigi janynan ashylǵan «Ashyq ákimdik» alańy óziniń tıimdiligin áldeqashan dáleldegen bastama. Bul jerde azamattardy túrli máselelermen qabyldaý júıesi «bir tereze» qaǵıdasymen, ári elimizde qalyptasqan «Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyndaǵy» sekildi ashyq ótkiziledi. Asqar Jumaǵalıev osy jerde «Smart Uralsk» mobıldik qosymshasynyń tusaýkeserine qatysty. Endi Oral qalasynyń turǵyndary qaltasyndaǵy smartfon arqyly myń-san sharýasyn ońaı bitirip, memlekettik qyzmet túrlerin tegin tutyna alady.
- Batys Qazaqstan oblysynda sıfrlandyrý jumystary júıeli júrgizilip keledi. Memlekettik qyzmet túrleri jappaı elektrondy formatqa kóshirilýde. Búgingi tańda óńirde «Smart City» tujyrymdamasyna sáıkes «Qoljetimdi ákimdik», «Smart Uralsk» ortalyǵy, «Mamandandyrylǵan HQKO», «Kóshi-qon HQKO» ashylyp, qalypty jumys jasaýda. Sondaı-aq jer qatynastary salasynda jer resýrstarynyń biryńǵaı portaly ashylyp, «Jer ýchaskesin tańdaý aktisin bekitý» qyzmeti avtomattandyryldy. Buryn azamattar tańdaý aktisin alý úshin 3 aı kútý kerek bolsa, qazir bul qyzmet 5-12 kún aralyǵynda kórsetiletin boldy. Oblys ortalyǵynyń jáne aýdandardyń aýrýhanalary ınternetti 100% qamtamasyz etý maqsatynda da birqatar aýqymdy jumys atqarylýda. Atalǵan sala mınıstrliginiń qoldaýymen keler jyly 60, al 2020 jyly 33 eldi meken sapaly ınternet qyzmetimen qamtylatyn bolady, - deıdi óńir basshysy Altaı Kólginov.
Oral qalasyndaǵy medısınalyq mekemelerdiń de qaǵazsyz qarym-qatynasqa kóshe bastaǵanyna biraz ýaqyt ótti. Nátıjeleri óte jaqsy. Premer-Mınıstrdiń orynbasary munyń mysalyn №3 emhana júmysymen tanysa júrip óz kózimen kórdi. Máselen, qazirdiń ózinde emhana kórsetetin 121 eseptik qyzmettiń 108-i qaǵazsyz atqarylady eken. Densaýlyq saqtaý mekemelerinde «Kazmedinform» medısınalyq-aqparattyq júıesi, jedel járdemdi avtomatty basqaratyn «ADIS» júıesi engizilgen. Dárigerge onlaın jazylý, t.b. kóp sharýany smartfon arqyly sheshý úshin arnaıy mobıldik qosymsha jumys isteıdi.
Osy jerde Premer-Mınıstrdiń orynbasary Asqar Jumaǵalıev óńirde qoldanysqa engizilgeli jatqan eki pılottyq jobamen tanysty. Onyń biri - «112» – biryńǵaı kezekshilik-dıspetcherlik qyzmeti. Bul qyzmet Batys Qazaqstan oblystyq Ishki ister departamentiniń Jedel basqarý ortalyǵy bazasynda qurylǵan. Al ekinshi «109» qyzmeti – «Smart Uralsk» jobasyna kiretin, Oral qalalyq kommýnaldyq jáne apattyq qyzmetterdiń Call-ortalyǵy. Munyń jumysyn Oral qalasynyń ákimi Murat Muqaev túsindirip berdi.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary óńirde ozyq tehnologııany engizý dárejesi joǵary ekendigin atap ótti. Asqar Jumaǵalıev sıfrlandyrý úrdisi eldiń básekege qabilettigin arttyryp, turǵyndarǵa qolaıly jaǵdaı týdyratynyn, sondyqtan bul baǵytty odan ári jalǵastyrý qajettigin aıtty.
Sapardyń ekinshi kúni «Qarashyǵanaq Petrolıým Opereıtıng» kompanııasynyń Oral qalasyndaǵy keńsesinde «Batys Qazaqstan oblysynyń sıfrly túrlenýi» atty halyqaralyq forýmmen jalǵasty. Jıynda ásirese munaı-gaz salasyna ozyq tehnologııany engizý máselesi talqylandy.
- Qazaqstandaǵy tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııanyń strategııalyq baǵyty – Elbasy aıtqandaı, 2050 jylǵa deıin álemniń eń ozyq 30 memleketi qataryna qosatyn tehnologııalyq sekiris bolmaq. Sonyń ishinde bizdiń óńirdiń damýynda sıfrlandyrý úlesi úlken: ómir sapasyn arttyrý, aımaqtyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn kóterip, negizgi resýrstardy tıimdi paıdalanýǵa qol jetkizý. Qazirgi tańda ekonomıkanyń eń negizgi salalary boıynsha 40-tan asa joba júzege asyrylyp jatyr, dep atap ótti forýmda sóz alǵan Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Altaı Kólginov.
Forým jumysyna Premer-Mınıstrdiń orynbasary Asqar Jumaǵalıev, ortalyq memlekettik organdar ókilderi, halyqaralyq sarapshylar, sıfrlandyrý jáne IT salasynda tanymal dúnıejúzilik iri kompanııa ókilderi qatysty.
Árıne, ómirdiń ár salasyn jappaı sıfrlandyrý óz kezeginde tıisti ınfraqurylymdy, máselen qoljetimdi ári sapaly ınternetti talap etedi. Altaı Kólginovtiń aıtýynsha, Batys Qazaqstan oblysynyń barlyq aýdany 2020 jylǵa deıin keńjolaqty ınternetpen tolyq qamtylmaq.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
