Árıne, tabysqa aparar jolda birshama qıyndyqtyń kezdesip turatyny zańdylyq jáne bul qıyndyqtardy eńserý úshin bar kúsh-jigerdi salyp, tynbaı eńbek etý qajet. Kompanııanyń 20 jyl turaqty jumys istep, jyldan-jylǵa jumys ónimdiligin arttyryp, aýqymyn keńeıtip kele jatýy – osyndaı qajyrly eńbektiń nátıjesi. Tabys syryn tarqata aıtqanda, kásiporynnyń jetistikke jetýine eń aldymen onyń osy jyldar aralyǵynda turaqty ujym qalyptastyra alýy basty sebep retinde atalady. Kompanııada jumys isteıtinderdiń áleýmettik jaǵynan qorǵalýy, ujymda durys orta men jaıly jaǵdaıdyń qalyptasýy, jalaqynyń laıyqty bolýy jáne ýaqtyly berilýi – osynyń bári de eńbek ujymynyń turaqtylyǵyna, adamdardyń uzaq jyldar boıy tabandap jumys isteýine sebep boldy.
Qazirgi tańda «Sın-Kaz» kópshilikke tanymal iri qazaqstandyq kompanııalardyń qatarynda. Qyzmetiniń negizgi baǵyty – jemis pen kókónisti qaıta óńdeý jáne konservileý. Kompanııanyń irgetasy 1998 jyly jeltoqsanda qalanyp, sol kezden bastap iske qosyldy. О́tken 20 jyl ishinde kompanııa shaǵyn ǵana óndiris sehynan Qazaqstan Respýblıkasynda ǵana emes, sonymen qatar kórshiles elderge de keń tanymal, tomat ónimderi men konservilengen kókónister naryǵynda kóshbasshylar qataryndaǵy qarqyndy damyp kele jatqan, básekelese alatyn iri kásiporynǵa deıin ósip jetildi. Qazaqstandaǵy osy naryqtyń 50%-dan artyǵyn «Sın-Kaz» saýda belgisimen shyǵarylǵan ónimder quraıdy.
О́ndiristi tehnıkalyq-tehnologııalyq turǵydan jańartyp-jańǵyrtý – kásiporynnyń alǵa qoıǵan eń mańyzdy maqsattarynyń biri. Kásiporynda 2011 jyldan bastap somasy 618 535 000 teńgeni quraıtyn «Sın-Kaz» JShS-niń óndirisin avtomattandyrý, jańǵyrtý jáne keńeıtýdi júrgizý» ınvestısııalyq jobasy iske asyrylýda. Búginde ınvestısııalardyń basym bóligi ıgerildi jáne osy jobanyń aıasynda kókónis salattary men soıa tuzdyǵyn shyǵaratyn eki jańa seh salyndy. Kásiporynda jańa sehtar iske qosylyp, sapaly ári suranysy mol ónimdi kóptep shyǵarýǵa óndiristik múmkindigi artyp keledi.
Tek 2017 jyldyń ózinde ǵana tehnologııalyq jabdyqtarǵa 135 898 880 teńge mólsherinde ınvestısııalar quıyldy. Investısııalyq joba boıynsha 2018 jyldyń sońyna deıin taǵy da 346 mıllıon teńgege jabdyqtar satyp alý josparlanyp otyr.
О́nim túrlerine toqtala ketsek, bul baǵytta da maqsatty jumystar tolassyz júrgizilýde. Jyl saıyn kompanııanyń zerthana mamandary ónimniń birneshe jańa tájirıbelik túrin ázirleıdi, onyń ishinen eń tıimdi ári sapaly degen bir-eki túri iriktelip, óndiriske engiziledi. Atap aıtsaq, sońǵy eki-úsh jyldyń ishinde kókónis salattary, marınadtalǵan qııar, ártúrli tuzdyqtar, etke arnalǵan marınadtar sııaqty jańa ónimder shyǵaryla bastady.
Barlyq shyǵarylatyn ónim normatıvtik qujattardyń – kásiporyn standarttarynyń, memleketaralyq standarttardyń talaptaryna saı óndiriledi, al ónimniń qaýipsizdigi EAEO Tehnıkalyq reglamentterine sáıkes júrgiziledi. Zamanaýı quraldarmen jabdyqtalǵan óndiristik zerthana qoldanylatyn shıkizattyń jáne shyǵarylatyn ónimniń sapasyn joǵary deńgeıde baqylaýǵa múmkindik beredi.
Osy oraıda aldyńǵy qatarly basqarýshylyq tehnologııalardy engizý salasyndaǵy jetistikterdi de atap ótsek oryndy. Kásiporynda ISO 9001, ISO 22 000, OHSAS 18001, ISO 50 001 halyqaralyq standarttarynyń talaptaryna sáıkes tórt menedjment júıesi engizilgen jáne olardyń bári de tabysty jumys isteýde. Sondaı-aq japondyq Kaıdzen – turaqty jaqsartý tehnologııasy da engizilgen.
«Sın-Kaz» JShS qyzanaq ónimderin óndirý jáne konservileý salasynda kóshbasshy bola turyp, is júzinde óziniń tıimdiligin dáleldep, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý jónindegi ártúrli memlekettik baǵdarlamalarǵa qatysyp, memleket tarapynan qomaqty kómek alyp otyr. Bul jerde eki jaqtyń da kórer paıdasy bar: kásiporyn ártúrli preferensııalar, sýbsıdııalar, óndiristi damytýǵa granttar alady, al memleket bolsa, osyndaı bızneske kómektesý arqyly jalpy ekonomıkasyn kúsheıtedi.
Búginde «Sın-Kaz» ónimderin taıaý jáne alys shetelderdiń naryǵyna shyǵarý múmkindigi belsendi túrde qarastyrylýda. Suranysty zertteýge, sapaly marketıngke, tıimdi jarnamaǵa tıisinshe kóńil bólinip, kúrdeli is-sharalar atqarylýda. Kompanııanyń osy baǵyttaǵy alǵashqy qadamdary – bul Reseı jáne Qyrǵyzstannyń qalalaryna ónimderin eksporttaý. Búgingi tańda ónimniń eksporty jalpy shyǵarylǵan ónim kóleminiń 10%-dan artyǵyn alyp otyr, al bolashaqta bul kórsetkishti jyl saıyn 15-20%-ǵa arttyrý kózdeledi.
Kásiporyn Dúnıejúzilik sapa deklarasııasynyń ustanymdaryna berik ekenin, óz qyzmetiniń sapasyn únemi jaqsartýdy kózdeıtinin jáne baǵdarlama standarttaryna sáıkestigin «Global Quality Promotion Programme» halyqaralyq baǵdarlamasy boıynsha deklarasııaǵa qol qoıyp, rastady. О́nimniń jáne menedjmenttiń sapasyn jaqsartý, óz qyzmetkerleri úshin áleýmettik jaýapkershilikti arttyrý, salyq tólemderi sııaqty baǵdarlama talaptaryna sáıkes «Sın-Kaz» «Sapanyń altyn sertıfıkatymen» marapattalǵan bolatyn.
О́ndiristi keńeıtý, shyǵarylatyn ónim sapasynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý, eksportty damytý jáne kásiporynnyń básekelestik qabiletin arttyrý budan ári damýdyń negizgi baǵyttary bolyp tabylady.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
