Qazaqstan • 30 Qarasha, 2018

Eńbek naryǵyndaǵy jańa múmkindikter

1295 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Jahandyq ózgerister jaǵdaıynda áleýmettik salany jáne jumys­bas­tylyqty damytý máse­leleri Astanadaǵy «Eń­bek naryǵynyń kele­shegi: jańa múmkin­dikter» atty forýmda talqylandy. Sha­ra­ny «Sheteldik keńes­shi­lerdiń qazaqstan­dyq keńesi» qaýym­das­tyǵymen birlese Eńbek jáne halyq­ty áleý­mettik qor­ǵaý mı­nıstrligi uıymdas­tyrdy. 

Eńbek naryǵyndaǵy jańa múmkindikter

Basqosý barysynda Úki­met basshysy Baqytjan Sa­ǵyntaev forýmnyń mańyz­dylyǵyna toqtalyp, elimiz­de atqarylyp jatqan jumys­tardy tilge tıek etti.

«Biz eńbek naryǵynyń bolashaǵyna qatysty barlyq sa­raptamalardy muqııat qada­ǵalap otyramyz jáne Dúnıe­júzilik banktiń, EYDU, Dúnıe­júzilik ekonomıkalyq fo­rýmnyń, Azııa damý bankiniń baıan­damalarymen tanyspyn. Shy­nymen de, jahandyq teh­no­logııalyq órleý adam kapı­ta­­lynyń sapasyna, jumys kú­shiniń biliktiligi men quzy­retine jańa talaptar qoıyp, eńbek naryǵynda jańa­lyq­tar paıda bolýda. Birin­shi­den, Indýstrııa 4.0, «aý­qym­dy derekter», jasandy ın­­tel­lekt jáne robot teh­nıka sııaqty sıfrlandyrý men tehnologııalardyń qar­qyn­dy damýy jumys oryn­da­ry­nyń qurylymyn ózger­týde. Sarapshylardyń baǵa­laýyn­sha, 2025 jylǵa deıin sha­mamen jumys orynda­rynyń 4% nemese 140 mln-y jo­ıylyp ketýi múmkin. Al 80-90% nemese shamamen 3 mlrd jumys orny kúrdelene túspek. Burynǵy kásipterdiń joıylyp, jańa kásipterdiń kúr­delenýi úkimetterdiń kún tár­tibine avtomattandyrý ná­tıjesinde joıylǵan ju­mys oryndarynyń ornyn toltyrý, óz elderindegi eń­bek resýrstarynyń jańa daǵ­dylardy ıgerý ıkemdiligin qamtamasyz etý máselelerin qoıyp otyr. Ekinshiden, teh­no­lo­gııalar men ınnovasııa­lar jańa kásipter men sala­lardyń paıda bolýyna, demek, jańa jumys oryn­darynyń ashylýyna sep bolady. Bol­jam boıyn­sha, jahan­dyq eńbek nary­ǵyn­daǵy jumys oryn­darynyń shamamen 10% (nemese 350 mln) jańa kásip túrinde usyny­lady. Olar dástúrli salalar men ınnovasııalar toǵy­synda paıda bolmaq. Úshinshi­den, jahandaný jáne tehnolo­gııalyq progress gıg-ekono­mı­kanyń damýyna ákele jatyr, ol qazirdiń ózinde jumyspen qamtýdyń, ózin-ózi jumyspen qamtýdyń neǵurlym ıkemdi formalaryn jáne eńbek naryǵyna halyqtyń áljýaz toptaryn barynsha tartýdy talap etýde. Eńbek naryǵy ózgerýde. Bylaısha aıtqanda, «frılanserlerdiń» sany artyp keledi. Jartylaı nemese ýaqyty yńǵaıly jumyspen qamtý, birlesip jumys isteý, úıde otyryp ju­mys isteý, jyl­­dyq sa­ǵattar kólemi sııaq­ty jańa formattar keńeıý­­de, dedi B.Saǵyntaev. Úkimet­­tiń jos­­par­laýynsha, alda­ǵy

7 jyl­­­da ulttyq eńbek na­ry­ǵy­na kolledjder men ýnı­ver­sı­­tet­terdiń 2 mıllıonǵa jýyq túl­ekteri shyǵýy múm­kin. Olar­dy sapaly ju­mys or­­ny­men qamtamasyz etý qajet. Sond­yqtan 2025 jyl­ǵa qa­raı bir mıllıonǵa jýyq jumys ornyn qurý boıynsha jumystar atqarylýda. Bul úshin jobalyq basqarý engizildi, bazalyq salalarda ǵana emes, óndiristerdi avtomattandyrý jáne sıfrlandyrý, ónerkásipte In­dýstrııa 4.0 elementterin en­gizý, jańa perspektıvaly salalar men ser­vıstik ekonomıkany qurý turǵysynda da jumys oryn­dary qurylyp jatyr. Ekin­shi­den, Úkimet Eńbek resýrs­ta­­ryn boljaýdyń ult­tyq jú­­­ıe­­sin engizdi. Onyń basty min­­­deti – jumys kú­shine degen su­ranys pen usy­nys­ty al­­­dyn ala baǵalaý, maman­dar­­­d­yń qajettiligin anyq­taý já­ne olardy daıarlaý, qaı­ta daıar­­laý úshin júıe qurý. Úshin­­­shiden, tehnologııalyq jań­­­­ǵy­rtý nátıjesinde bosap qa­­la­­­tyn eńbek resýrstarynyń aǵy­­nyn basqarý tetigi engi­zil­di. Barlyq óńirlerde iri ká­­sip­­oryn­­d­armen jumys júr­gizilýde. 

Sonymen qatar eńbek na­ry­ǵynyń ıkemdiligin arttyrý úshin 2018 jyldyń 1 qań­tarynan bastap elimizdegi alǵashqy sıfrly alań jáne eń úlken bos jumys oryndary men rezıýmeler qory – Elek­tron­dy eńbek bırjasy engizilmek.

«Oǵan barlyq 200 mem­le­ket­­tik jáne 48 jeke jumys­pen qamtý agenttigi, sonymen qatar birqatar BAQ pen on­­laın-alańdar qosylǵan. Ju­­­mys­­pen qamtýdy qamta­ma­syz etý jáne jumys oryn­­­daryn ashý maqsatynda Úki­met jappaı kásipkerlikti d­a­my­­­­tý baǵdarlamasyn júze­ge asy­r­ýda. 2017 jyl­dyń ba­sy­­­nan beri bul maqsatqa 190 mlrd teńge bólingen. Bul 1 mln-nan astam adamnyń, onyń ishinde bıyl 430 myń adam­­nyń jumyspen qamty­lýyna múm­kindik berdi. Bul jumys­tar jal­ǵastyrylady dedi B.Saǵyntaev.

Forým barysynda halyq­aralyq uıymdardyń ókil­deri eńbek naryǵyna ózgeris­ter ákelip jatqan jahandyq beta­lystar jaıly aqparat berdi. Álemdik tájirıbesi mol sa­rapshylar trendterdiń damy­ǵan jáne damýshy ekono­mı­kalarǵa yqpal etýindegi aıyr­mashylyq jaıly áńgimeledi. Damyǵan jáne damýshy el­derdiń tájirıbesi negizinde ju­mysbastylyq, bilim berý jáne durys áleýmettik qor­ǵaý­dy qamtamasyz etý sala­syn­daǵy ózgeristerdi basqarý boıynsha josparlar men tájirıbeler tanystyryldy.

Raýan QAIDAR,

«Egemen Qazaqstan»