Qazaqstan • 30 Qarasha, 2018

Segizinshi synyptyń Sultany

450 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

«Myna foto 1956 jyly Alma­ty qalasynyń irgesindegi Shamal­ǵan aýylynda túsirilgen eken. Aldyńǵy qatarda otyrǵan úsh adamnyń sol jaqtan birinshisi – elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev. Ortadaǵy áıel – Irına Kostısyna. Bul qyz Reseıdiń Tambov oblysynyń týmasy eken. Taǵdyr jazýymen Shamalǵan aýylyna kelip, segiz jyldyq orta mektepte ustaz bol­ǵan. Shette otyrǵan eńseli qarııa­nyń aty – Jylqybaı Qara­saev. – Bul kisi bizge matematıkadan sabaq berdi, óte qatal, tym talapshyl adam edi», deıdi jádigerdiń tarıhy týraly málimet bergen elorda turǵyny, Elbasynyń jaqyn dosy hám synyptasy Sádýaqas aǵa Esimbaı.  

Segizinshi synyptyń Sultany

Sádýaqas Omarulynyń aıtýyna qaraǵanda, osy jyldary Shamalǵan orta mektebinde asa bilikti muǵalimder jumys istepti. Tipti aǵaıyndy Sháme­novter deıtin biri – matematıka, ekinshisi – medısına ǵylymdarynyń doktory ataǵy bar aǵaly-inili adamdar bıologııa jáne matematıka páni boıyn­sha orta mektepte ustazdyq etken eken. «Orta mektepte ǵylym doktorlarynyń sabaq berýi qalaı?» degen biz­diń suraǵymyzǵa Sádýaqas aǵa­myz: – 1937-1938 jyldary qa­zaq zııa­­lylarynyń deni ha­lyq jaýy retinde atyldy neme­se ár­túrli jaza júktedi. Odan aman qalǵandary Almaty qala­­synan qýylyp, astanadan 30-50 shaqyrym alys turýǵa úkim etildi. Osy úkim boıynsha Shá­menovter bizdiń aýylǵa orna­lasqan kórinedi. Al myna fotodaǵy Jylqybaı ustaz da dál osylaı jer aýdarylǵan zııaly bolatyn, – dedi. 

Odan keıin Nursultan Ábishuly­nyń artynda turǵan sy­nyptasy – Qasym Juryn­baev. Bul jigittiń qatarlas­ta­ry­nan eki jas úlkendigi bar eken. Erterek dúnıeden ótipti. Or­tadaǵy qyz Zeınep Jaqaeva. Bul da Nurekeńnen úsh jas úlken, 1937 jyly týypty. Keıin býhgalter ma­mandyǵyn oqyp, uzaq jyl taban aýdarmaı aýylda qyzmet atqarǵan. Qazir Almaty oblysy, Qarasaı aýdany Jandosov aýylynda turyp jatyr. 

Sýrettegi shette turǵan bozbala – Sádýaqas aǵamyzdyń ózi. Sákeń Elbasynyń estelik­terinde «eń jaqyn dosy» retinde baıandalady. Ekinshi taraptan bul kisi Ábish ata men Áljan ananyń ókil balasy retinde Elbasymen bir sha­ńyraqta tel ósken eken. – 1953 jyldyń bir kúni, – deıdi Sákeń. – Bizdiń úıge Ábish atamyz ben Áljan anamyz kelip, «Sádýaqas qaraǵym, ákeń Omar 1942 jyly soǵysqa attanarda bizge kelip, myna fashıstiń qarqyny qatty, men osy ketkennen qaıta oralmaımyn, sizderge aıtarym «jal­ǵyz ulym Sádýaqasqa qamqor bolyńdar» dep seni amanattaǵan-tyn», dep 13 jastaǵy meni ókil bala qylyp aldy. Sóıtip men osy kisilerdiń qamqorlyǵynda bolyp, Sultanmen (Nursultandy aıtady) taı-qulyndaı tebisip birge óstim. Keıin Ábish ata úıiniń irgesinen oryn berip, ol jerge qaryndasym ekeýmiz samannan úı turǵyzyp aldyq. Úıdi salýǵa Ýkraınada oqyp júrgen Nursultan dosym kelip kómektesti. Bertinde osy oqıǵa jaıly gazetterge «Sultan sa­lysqan Sádýaqas úıi» degen maqala shyǵyp, ol jazba keıin bir kitapqa endi. Bul foto 8-synyp bitirgen jyly túsken sýretimiz. Nursultan ekeýmizdi Áljan ana dúkenge ertip baryp, birdeı etip kóılek alyp berdi. Myna fotodaǵy Nurekeń ekeýmiz qatar kıip turǵan qarajolaqty kóılek osy anamyz syılaǵan buıym.

Beken QAIRATULY, 

«Egemen Qazaqstan»