Mádenıet jáne sport mınıstrligi, Astana qalasy ákimdigi jáne «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń uıymdastyrýymen ótken kórme úsh bólimge toptastyrylǵan. Onda «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi qorynan 60-tan astam jádiger qoıyldy.
Kórmeniń birinshi bóliminde Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń 1985 jyly Qazaq SSR Mınıstrler kabınetiniń basshysy, táýelsiz Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti tusyndaǵy, baýyrlas Túrkııa Respýblıkasynyń Prezıdentteri Turǵyt Ozal, Súleımen Demırel, Ahmet Sezar, Abdýlla Gúl, Redjep Taıyp Erdoǵan, О́zbekstan Respýblıkasynyń tuńǵysh Prezıdenti I.Karımovpen, 2018 jylǵy Túrkistandaǵy resmı saparlarynan syr shertetin fotosýretteri ekspozısııadan oryn aldy.
Kórmeniń ekinshi bólimi áýlıelerdiń Sultany atanǵan Qoja Ahmet Iаsaýı murasyna arnaldy. Qoja Ahmet Iаsaýıdiń artynda qalǵan baǵa jetpes muralary HVIII ǵasyrǵa tán «Dıýanı hıkmet» kitabynyń qoljazba jáne baspa nusqalary, HIH ǵasyrda qaıta kóshirilgen «Rısollá dár adabı tarıqat», «Nasabnama» shejiresi sekildi kóptegen eńbegi qoıyldy.
Kórmeniń úshinshi bóliminde Túrkistan óńirindegi kıeli oryndar men tarıhı eskertkishter jaıynda fotosýretter kópshilik nazaryna usynyldy.
Sonymen qatar, «Astana» konsert zalynda tuńǵysh ret Qoja Ahmet Iаsaýıdiń hıkmetterine qalam tartqan elge belgili aǵaıyndy kompozıtorlar Serikjan jáne Álibı Ábdinurovtardyń «Áziret qonǵan Túrkistan» konserti ótti.
Aıtýly keshke Astana qalasy memlekettik fılarmonııasynyń akademııalyq sımfonııalyq orkestri, kameralyq hory, jeke oryndaýshylar jáne Pavlodar qalasynan arnaıy kelgen vokaldyq kvıntet (ánshiler toby) qatysty.
Keshte Q.A.Iаsaýıdiń hıkmetterine jazylǵan kóptegen shyǵarmalar oryndaldy. Olardyń qatarynda dástúrli ánshilerdiń – «Rasýldyń rızalyǵy», «Salaýat», «Ash, eı momyn kózińdi» shyǵarmalary, qylqobyzben – «Dıýanı hıkmet», baıanmen – «Arystanbab», skrıpka aspaptarymen – «Kúı-tolǵaý», aqyn jáne sımfonııalyq orkestrmen – «Qoja Ahmet Iаsaýı» shyǵarmalary oryndaldy.
«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi dırektory Nurbolat Ahmetjanovtyń aıtýynsha, Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasy men jaqynda jarııalanǵan «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasynda Altaı men Atyraýdyń arasyn, Ertis pen Esildiń jaǵasyn mekendep, Qarataýdan Ulytaýǵa deıingi Uly dalany jaılaǵan ultymyzdyń ulylyǵyna, babalarymyzdyń batyrlyǵyna el taǵy da bir márte qanyqty. Uly dalanyń uly esimderin halyq jadynda máńgi saqtaý arqyly uly babamyz Qoja Ahmet Iаsaýıdiń rýhanı murasy men ilimin halyq sanasynda jańǵyrtyp qana qoımaı, túbi bir túrki dúnıesi rýhanı tarıhynyń jańa betterin tanýǵa jol ashyldy deýge tolyq negiz bar.
– Bıyl qoryq-mýzeıiniń 40 jyldyq mereıtoıy. Osyǵan oraı, birneshe sharalar uıymdastyryldy. Alǵash ret Túrkııa, Grekııa, Reseıdiń Sochı qalalarynda kórme uıymdastyryp, Qazaqstannyń kıeli jerlerin, ulylarymyzdy jáne týrıstik aımaqtarymyzdy tanystyrdyq. Basty maqsatymyz – elimizdiń, onyń ishinde Túrkistannyń týrızmin damytý jáne oǵan sheteldikterdi tartý. Al tuńǵysh ret Qoja Ahmet Iаsaýıdiń hıkmetterin kásibı mýzyka tilimen nasıhattaýdyń basty sebebi – sońynda qalǵan telegeı-teńiz rýhanı murasyn jurtshylyqqa qazirgi mýzyka stılimen jetkizý. Bul bastamamyzǵa TÚRKSOI uıymy qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Aldaǵy ýaqytta osy jobany ary qaraı damytyp, Q.A.Iаsaýıdiń hıkmetterin ózge eldiń tilderine aýdaryp, shet memleketterde konsert uıymdastyrý josparda bar, – dedi qoryq-mýzeıiniń dırektory.
Almas MANAP,
«Egemen Qazaqstan»
