Bul ortaq sheshim TMD elderiniń Qurylys qyzmetindegi yntymaqtastyǵy jónindegi úkimetaralyq keńesiniń otyrysynda qabyldandy.
TMD-daǵy seısmıkaǵa tózimdi qurylys máselelerimen aınalysatyn biryńǵaı uıymdy qurý qajettiligi seısmıkaǵa tózimdilik máseleleriniń geofızıka, onyń ishinde seısmologııa jáne geodınamıka mindetterin sheshýmen, ıaǵnı qurylys qyzmetine qatysy joq ári ǵylymı turǵydan kóp zerttelmegen taqyryptarmen tyǵyz baılanysty bolýynan týyndap otyr. TMD-daǵy seısmıkaǵa tózimdi qurylysty damytý salasyndaǵy biryńǵaı tásil sondaı-aq kúrdeli ınjenerlik-geologııalyq jaǵdaılarda ár túrli konstrýktıvtik sheshimderdiń ornyqtylyǵyna taldaý júrgizý jáne tıimdi seısmıkalyq oqshaýlaý ádisterin óndirý qajettiligi máselesin sheshýge múmkindik beredi.
Qazaq qurylys jáne sáýlet ǵylymı-zertteý jáne jobalaý ınstıtýtynyń, QR Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıtetiniń vedomstvolyq baǵynyshty uıymynyń seısmıkaǵa tózimdi qurylys salasynda 87 jyldyq tájirıbesi bar. Instıtýttyń qajetti ǵylymı áleýeti, sondaı-aq konstrýksııalardyń, natýralyq ǵımarattardyń jáne olardyń fragmentteriniń ınersııalyq áreket etetin diril mashınasy jáne polıgondarda seısmıkalyq jarylys áserleri arqyly statıkalyq jáne dınamıkalyq synaýlarynan turatyn biregeı eksperımentaldyq zertteýler júrgiziletin zamanaýı jabdyqtarmen jáne ólsheý quraldarymen qamtamasyz etilgen eksperımentaldyq bazasy bar. Ǵımarattarda ornalasqan Qazaqstandaǵy jalǵyz ınjenerlik-seısmometrııalyq stansııalar jelisi – Almaty qalasynda 10 stansııa, Qapshaǵaı jáne Taraz qalalarynda 1 stansııadan oıdaǵydaı qyzmet atqaryp tur. Budan ári ony jańǵyrtý jáne keńeıtý uıǵarylyp otyr.
«Ǵımarattardyń seısmıkaǵa tózimdiligi mindetteri ózine tutas ǵylymdar spektrin biriktiredi jáne ár túrli beıindi mamandardy tartýdy qajet etedi. О́kinishke oraı, sońǵy jıyrma jylda seısmologııa jáne seısmıkalyq qaýipsizdik máselelerimen aınalysatyn sarapshylar men ǵalymdar sany aıtarlyqtaı azaıǵanyn moıyndaýǵa májbúrmiz. TMD eldiriniń aýmaǵynda seısmıkaǵa tózimdi qurylys teorııalary men praktıkasyn damytýǵa jaǵdaılar men tıimdi mehanızmder qurý úshin bizdiń múmkindikterimiz ben ǵylymı áleýetti shoǵyrlandyratyn ýaqyt keldi», – deıdi «QazQSǴZI» AQ Bas dırektory Begman Kýlbaev.
TMD qatysýshy memleketteriniń Bazalyq uıymynyń seısmıkaǵa tózimdi qurylys salasyndaǵy negizgi maqsattary men mindetteri tómendegideı bolady:
– TMD qatysýshy memleketteriniń ǵylymı-zertteý ınstıtýttarynyń tájirıbe almasý, eksperımentaldyq-teorııalyq zertteýler júrgizý boıynsha tıimdi seriktestigi úshin shyǵarmashylyq platforma uıymdastyrý;
– TMD qatysýshy memleketteriniń arasynda seısmıkaǵa tózimdi qurylys boıynsha biryńǵaı tehnıkalyq saıasat júrgizý boıynsha jan-jaqty seriktestigine járdemdesý;
– ǵımarattar men qurylystardyń seısmıkaǵa tózimdiligin qamtamasyz etý máselelerin sheshýge jas ǵalymdardy tartý.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
