Fahım ABED,
«Nıý-Iork Taıms» – Qandaǵar, Aýǵanstan
Medısına qyzmetkerleriniń aıtýynsha, Madına sııaqty qandagarlyq mıllıondaǵan bala dertpen kúresý úshin vaksınanyń bir dozasyna zárý. Biraq olardyń kóbi Aýǵanstannyń ońtústigindegi Talıbanǵa baǵynyshty, qoǵamnan shektelgen mekenderde ómir súredi. Tálibter ózderine qarasty aımaqta memlekettik medısına qyzmetkerleriniń jumys istegenin qalamaıdy.
Mundaı másele vaksınasııa sharalaryn úzdiksiz júrgizýge qıyndyq týǵyzady. Aýǵanstan, Pákistan men Nıgerııa sekildi polıomıelıt indeti jıi kezdesetin mekenniń biri. Búkilálemdik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetterine súıensek, bıyl polıomıelıt dıagnozymen 19 adam tirkelgen.
Dindar-ǵalym ári vaksınasııa tobynyń múshesi, Qandaǵar qalasynyń moldasy Abdýl Rashıd turǵyndardyń kóbi kedeı ekenin aıtady. Sondyqtan olar vaksınany emes, balalaryna tamaq taýyp berýdi ýaıymdaıdy. «Olar polıomıelıt ekpesine qatty alańdamaıdy», deıdi Rashıd myrza.
Dindar ǵalymdardyń vaksınany qoldaý sharalaryna qaramastan, ekpege qarsy kúmán áli de joǵalǵan joq. Kóbi vaksınanyń ıslamda qanshalyqty ruqsat etilgenine alańdaıdy. Olardyń keıbiri ekpeden halyqty bedeý etý úshin batys áleminiń jymysqy áreketi dep qaýiptenedi.
Polıomıelıt Batys elderinde 2000 jyldary joıyldy, biraq Aýǵanstandaǵy 10 mıllıonnan astam bala áli kúnge deıin vaksınaǵa muqtaj.
«Álem bul vırýsty túbegeıli joıýǵa tyrysyp jatyr. Bul elimiz úshin álem aldyndaǵy jaýapkershilik», deıdi Aýǵanstannyń Densaýlyq saqtaý mınıstri Destagır Nazarı.
Vaksına jumysy erte bastalady. Áýeli vaksınalardy jınap, Qandaǵarǵa kórshiles qalalardan arnaıy oryn ázirlenedi. (AQSh, Kanada, Japonııa elge eń kóp vaksına usynady).
Top músheleri jaldamaly taksımen nemese motosıkldermen 5 jasqa tolmaǵan balalary bar otbasylardy aralap, ekpe egedi.
Keıde A.Rashıd sııaqty dindarlar da erip barady. «Islam zańdaryna úńilsek, densaýlyq adam úshin óte mańyzdy. Sondyqtan densaýlyǵymyzdy jaqsartý úshin sharalar qoldaný oryndy. Osy aıda vaksına alýǵa qarsy 70 otbasyny raıynan qaıtardyq», deıdi ol.
Basqa jaǵdaılarda, kádimgi sharalar da iske asady. Bir úıdegi kelinshek balasyna vaksına salýǵa qarsy ekenin aıtty. Biraq onyń balasy shar surady. Aqyry balaǵa shar berilip, ekpe salyndy.
Kóp otbasylar medısına qyzmetkerlerin úıine kirgizgen jaǵdaıda, tálibterdi ashýlandyryp alamyz dep qorqady.
Talıban ókili Zabıhýllah Mýdjahıd medısına qyzmetkerleri tyńshy bolýy múmkin deıdi. Sondyqtan olar ekpeni meshitterde salýdy talap etedi. Biraq medısına qyzmetkerleri úı aralaýdyń ǵana tıimdi ekenin, jaǵdaıdy qadaǵalaýǵa múmkindik beretinin aıtady.
© 2018 The New York Times News Service
Maqalany aýdarǵan Svetlana ǴALYMJANQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
