Aldymen «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Horvatııa Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Tabysqa salynatyn salyqtarǵa qatysty qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý jáne salyq salýdan jaltarýǵa jol bermeý týraly kelisimdi jáne oǵan hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy qaralyp, ol týraly baıandamany Qarjy mınıstri Álıhan Smaıylov jasady. Onyń aıtýy boıynsha, zań jobasy salyq salýǵa qatysty ekijaqty aqparattar almasýdy nyǵaıtady, ortaq tártipterdi belgileıdi jáne salyqtyq daýlardy sheshýge yqpal etedi. Sońǵy jyldary eki eldiń arasyndaǵy taýar aınalymy ulǵaıyp kele jatqandyqtan, bul kelisimniń máni arta túsken, sondyqtan ony ratıfıkasııalaýdyń mańyzy zor. 2017 jyldyń qorytyndysy boıynsha ekijaqty taýar aınalymy 318 mln AQSh dollary kólemine jetken. Bul 2016 jylmen salystyrǵanda shamamen 9 esege artyq. Qazaqstannan eksportqa shyǵarylatyn ónimderdiń 90 paıyzy otyn-energetıkalyq, hımııa ónerkásibi jáne t.b. salalardyń ónimderine tıesili.
Depýtattar zań jobasyn qoldaıtyndaryn bildire otyryp, birneshe máseleni anyqtaý úshin suraqtar qoıdy. Sonyń ishinde depýtat Amangeldi Dáýrenbaev osyndaı kelisimniń 53 elmen jasalyp, endi 54-shi elmen de iske asyp otyrǵanyn eske sala kelip, olardyń Qazaqstan ekonomıkasynyń damýyna qanshalyqty áseri baryn surady. Bul máselege qatysty mınıstr kelisimder bıznes-ahýaldy jaqsartatynyn, ınvestısııalar tartýdy arttyratynyn aıtty. «Qazir osyndaı kelisim jasalǵan 53 eldiń Qazaqstan ekonomıkasyna salǵan ınvestısııasy barlyq ınvestısııanyń 82 paıyzyn qurap otyr», dedi ol. Depýtat Petr Sharapaev bizdiń elde jeke tabys salyǵy 15 paıyz bolǵanda Horvatııada ol 45 paıyzǵa deıin jetetinin aıta kelip, osynyń qalaı úılesetinin surady. Oǵan mınıstr tabys qaı elde alynsa, sol eldiń mólsherimen salyq salynatynyn jetkizdi. Depýtat Sapar Ahmetov dıvıdendterge salynatyn salyq kóleminiń ártúrliligine nazar aýdardy. Eger dıvıdend taza paıdanyń 25 paıyzyna deıin tólense, onda salyq kólemi 5 paıyzǵa, al 25 paıyzdan artyq bolsa salyq 10 paıyzǵa deıin joǵarylaýynyń sebebi ne dep surady ol. Oǵan mınıstr bul ınvestısııalyq salymdardy yntalandyrýdyń bir ádisi ekenin aıtty. Demek, taza paıdanyń kóp bóligi dıvıdendke tólenbeı, ekonomıkaǵa salynatyn bolsa, salyq ta tómen bolady eken.
Zań jobasy boıynsha qosymsha baıandamany Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Ekaterına Nıkıtınskaıa jasaǵannan keıin shaǵyn talqylaý bolyp, zań jobasy maquldandy.
Jalpy otyrysta qaralǵan ekinshi másele «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstanǵa tikeleı ınvestısııalar salýdy júzege asyratyn Qytaı-Qazaqstan óndiristik qýattarynyń yntymaqtastyǵy qory kirisiniń jekelegen túrlerin salyq salýdan bosatý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy jóninde boldy. Bul týraly baıandamany Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbek jasady. Kelisimge 2016 jyldyń jeltoqsan aıynda qol qoıylǵan. «QazaqInvest» ulttyq kompanııasy men Qytaıdyń «Jibek joly» qorlarynyń arasynda birlesken jobalardy ınvestısııalaýǵa kapıtaldandyrýy 2 mıllıard dollar bolatyn qor qurylǵan. Osy qor arqyly Qazaqstan ekonomıkasyna salynatyn ınvestısııa kólemin yntalandyrý maqsatymen atalmysh kelisim jasalǵan.
«Qytaıdyń «Jibek joly» qory Astana qor bırjasynyń jarǵylyq kapıtalyna da kirgen (5%). Jalpy kapıtaldandyrý somasy 55 mlrd AQSh dollaryn quraıtyn «Jibek joly» qory – kólemi jaǵynan Qytaıdaǵy eń iri qor. «Jibek joly» qorynyń Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy bırjasyna aksıoner retinde qatysýy Qytaıdan iri ınvestorlardy tartýǵa yqpal etetin bolady. Qazaqstan aýmaǵyndaǵy jobalardyń negizgi kapıtalyna salynatyn ınvestısııa kólemi úlken bolatyny eskerilip otyr. Sondyqtan qordyń qyzmetine qoıylatyn negizgi talaptardyń biri – dıvıdendterge salynatyn salyqtan bosatý», dedi mınıstr.
Baıandama aıaqtalǵan soń depýtattar birneshe suraq qoıdy. Sonyń ishinde depýtat Abaı Tasbolatov qordyń Qazaqstan ekonomıkasynyń qandaı salalaryna ınvestısııa quıatynyn surady. Mınıstr bul másele boıynsha negizinen óńdeý ónerkásibi men ınfraqurylymǵa ınvestısııa tartylatynyn aıtty. Qazirdiń ózinde birneshe joba qaralyp jatqany jetkizildi. Depýtat Artýr Platonov jobalardy sarapqa salatyn mamandar qaı elden tartylatynyn surady. Oǵan mınıstr qazaqstandyq mamandar, sonymen birge qordyń óziniń qalaýymen Qytaı jaǵynan da ekspertterdiń tartylatynyn aıtty. Al depýtat Záýresh Amanjolovanyń Qazaqstannan Qytaı ekonomıkasyna ınvestısııa salyp, jobalardy iske asyryp jatqan kompanııalar bar ma degen suraǵyna J.Qasymbek «Raıymbek FÝD» fırmasynyń Qytaıda shyryndar shyǵaratyn jobany qolǵa alǵanyn, al «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy termınal salǵanyn jetkizdi.
Osyndaı suraqtardan keıin zań jobasy talqylanyp, biraýyzdan maquldandy.
Sonymen birge jalpy otyrysta «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir konstıtýsııalyq zańdaryna Qazaqstan Respýblıkasynyń ákimshilik-aýmaqtyq qurylysy máseleleri boıynsha ózgerister engizý týraly» konstıtýsııalyq zańnyń jobasy jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine Qazaqstan Respýblıkasynyń ákimshilik-aýmaqtyq qurylysy máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» ilespe zańynyń jobasy ekinshi oqylymda maquldandy.
Sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine menshik quqyǵyn qorǵaýdy kúsheıtý jáne tórelik máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy da ekinshi oqylymda maquldandy. Kún tártibindegi máseleler qaralyp bolǵan soń depýtattar ortalyq atqarý organdaryna ózderiniń depýtattyq saýaldaryn jarııalady.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan»