Elbasynyń bastamasymen qazirgi tańda elimizde «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy tabysty júzege asyrylyp jatqany belgili. Soǵan oraı barlyq óńirde sıfrlandyrý jumystary qolǵa alynyp, jańa bastamalarǵa basymdyq berilýde. Taıaýda ǵana elordada ashylǵan «Astana Hub» startaptar tehnoparki osy baǵyttaǵy jumystardyń jańa kezeńin bastap berdi.
Osy rette Shyǵys Qazaqstan oblysynyń sıfrlandyrý isi boıynsha aıtarlyqtaı nátıjelerge qol jetkizip otyrǵanyn atap ótken jón. О́ńirde jastardyń IT-tehnologııaǵa degen qyzyǵýshylyǵy da ýaqyt ótken saıyn artyp keledi. Sondaı-aq oblystyń halyqqa qyzmet kórsetetin mekemeleri men iri óndiris oshaqtary da sıfrlandyrýdy jemisin kórip otyr. Osyndaı ıgi isterdiń qorytyndysy retinde «Digital East – Bolashaqqa qadam» IT-forýmy uıymdastyrylyp, aldaǵy mindetter naqtylandy.
Forýmǵa arnaıy qatysqan Máýlen Áshimbaev mundaı bastamalardyń el damýynda mańyzy zor ekenin aıtty.
– Sıfrlandyrý degenimiz búgingi zamannyń basty talaby. Sondyqtan qazirdiń ózinde elimizde memlekettik qyzmettiń basym bóligi sıfrly formatqa aýystyrylyp, jańa úrdisterge saı kórsetilýde. Tipti iri zaýyttar men óndiris oryndarynda da aýyr jumystar sıfrly tehnologııanyń jemisin kórip otyr. Munyń barlyǵy Elbasynyń «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń naqty nátıjesi ekeni sózsiz. Memleket basshysy jańa Joldaýynda da bul salaǵa erekshe mán berip, ınnovasııalyq jáne servıstik sektorlardy damytýdyń tıimdi tetikterin anyqtap berdi. Sonyń nátıjesinde búginde elimiz boıynsha kóptegen ıgi ister júzege asyrylyp, osy salada bilikti, kásibı mamandar daıarlaý isi qolǵa alyndy. Búgingi IT-forýmdy da sondaı tyń bastamalardyń ıgi nátıjesi dep qarastyrýymyzǵa ábden bolady, – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sondaı-aq ol sońǵy aılarda «Nur Otan» partııasynyń Elbasy, partııa Tóraǵasynyń tapsyrmasyna sáıkes óz qyzmetin jańǵyrtý maqsatynda aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jumys atqaryp jatqanyn tilge tıek etti. Onyń aıtýynsha, partııalyq jańǵyrý aıasynda «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa úles qosý úshin partııa tarapynan naqty jobalar da qolǵa alynǵan. Atap aıtqanda, jastarǵa baǵdarlamalaý, robot tehnıkalary jáne 3D modeldeý negizderin úıretip, suranysqa ıe mamandyqtardy ıgerýge baǵyttalǵan tegin 1000 IT-synyp pen eresek azamattardyń sıfrlyq saýattylyǵyn arttyryp, jańa mamandyq meńgerýge múmkindik beretin IT-ortalyqtar ashý jobasy júzege asyrylýda.
Bul bastamalar búginde óz jemisin berip otyr. Qazirdiń ózinde elimiz boıynsha 782 IT-synyp ashylyp, 30 myńnan astam mektep oqýshylary bilim alýda. Sonyń ishinde 277 IT-synyp Shyǵys Qazaqstan oblysynda ashylǵan. Onyń 112-si qalalyq jerlerde ashylsa, qalǵan 165-si oblystyń aýyl-aımaqtaryna tıesili. Bul kórsetkish boıynsha Kendi Altaı óńiri elimizde kósh bastap tur.
О́ńirde ashylǵan 2 IT-ortalyqtyń da jumysy joǵary deńgeıde júrgizilip keledi. Búginge deıin bul ortalyqtarda 544 shyǵysqazaqstandyq azamat bilimin jetildirip, jańa mamandyqtardy meńgerýge múmkindik aldy. Osyndaı jumystardyń arqasynda partııa uıymdastyrǵan IT-olımpıadaǵa qatysýshylar qatarynda shyǵysqazaqstandyqtardyń kóp bolǵanyna nazar aýdarǵan jón.
Máýlen Áshimbaev mundaı bastamalar endi 5-10 jyldan keıin óz jemisin beretinin, eń bastysy, jastarymyzdyń HHI ǵasyrdyń mamandyqtaryn ıgerip, básekege qabiletti bolyp qalyptasýyna septigin tıgizetinin aıtty.
– Mundaı bastamalardyń elimizdi jańa belesterge shyǵaratyny sózsiz. О́ıtkeni dál qazirgi tańda IT-tehnologııalar serpindi damýdyń negizi bolyp otyr. Sondyqtan partııalyq jobalardy bir salaǵa ǵana emes, barlyq salaǵa baǵyttalǵan jumys dep qarastyrýymyz kerek. Bul rette Shyǵys Qazaqstan oblysynyń tájirıbesin erekshe atap ótken jón. Kelesi jyly oblystyń barlyq mektebinde IT-synyptar ashylyp, jastardyń jańa zaman mamandyqtary boıynsha sapaly bilim alýyna jaǵdaı jasalmaq. Oblystyń bul belsendiligi búkil Qazaqstan úshin úlgi ekeni sózsiz, – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sonymen qatar forým barysynda «Úzdik IT-sheshimder men startap jobalar» baıqaýynyń jeńimpazdary marapattaldy. Eki kezeńnen turǵan bul baıqaýǵa 1500 úmitker qatysty. Jobanyń basty maqsaty – tıimdi IT-sheshimder men startap bastamalardy iriktep, olardyń júzege asyrylýyna qarjylaı qoldaý kórsetý. Bul rette qatysýshylardyń deni jastar ekenin jáne olar negizinen áleýmettik qyzmetterdiń qoljetimdiligin qamtamasyz etetin, halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartatyn jobalardy usynǵanyn aıta ketken jón.
Baıqaýǵa arnaıy kásiporyndar men IT-kompanııalardan bólek, stýdentterdiń, kolledjder men mektep oqýshylarynyń da belsendi qatysýy jastardyń bolashaqtyń mamandyqtaryn ıgerýge degen qushtarlyqtarynyń jarqyn kórinisi ekenin aıtqan «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary mundaı jaıttyń kóńil qýantatynyn jetkizdi.
Sonymen qatar atalǵan forým aıasynda «Sıfrly Shyǵystyń jetistikteri» atty kórme uıymdastyrylyp, sıfrlandyrý isi boıynsha Shyǵys Qazaqstan oblysynda qolǵa alynǵan tyń ıdeıalar kópshiliktiń nazaryna usynyldy.
Sıfrlandyrý isi boıynsha oblysta medısına salasynda da aıtarlyqtaı nátıjelerge qol jetkizilgenin erekshe atap ótken jón. Ol úshin Oblystyq mamandandyrylǵan medısınalyq ortalyqtyń jumysyn aıtsa da jetkilikti. Atalǵan nysanǵa arnaıy barǵan Máýlen Áshimbaev bul jerdiń basty ereksheligi sanalatyn robottandyrylǵan hırýrgııalyq ortalyqtyń jumysymen tanysty.
Mundaı ortalyq elimiz boıynsha alǵash ret О́skemende ashylyp otyr. Atalǵan ortalyqta Italııadan ákelingen Senhance Transenterix robotynyń kómegimen kúrdeli endoskopııalyq otalar jasalady. Alǵashqy otalar Italııadan kelgen mamannyń jetekshiligimen jasalǵan eken. Bıylǵy naýryz aıynda ashylǵan ortalyqta qazirge deıin 120-dan astam naýqasqa ota jasalyp, talaı jannyń dertinen aıyǵýyna sebepshi bolǵan.
Robottandyrylǵan hırýrgııa otanyń dáldigin arttyryp, jaraqattyń jeńil jáne operasııadan keıingi em-domnyń sapaly bolýyn qamtamasyz etedi. Sondyqtan bul bastamany otandyq densaýlyq saqtaý júıesin jańǵyrtýdaǵy asa mańyzdy qadam dep ataýǵa tolyq negiz bar.
Ortalyqtyń bul saladaǵy taǵy bir basty jańalyǵy – mamandardyń bilimi men biliktiligin arttyrýǵa aıryqsha mán berilýi. Munda dárigerlerdiń úshdeńgeıli oqytý baǵdarlamasy boıynsha sapaly bilim alýyna barlyq jaǵdaı jasalǵan. Tipti sheteldiń ozyq medısınalyq ortalyqtarynyń bilikti mamandary arnaıy kelip, jergilikti dárigerlerge 6 birdeı sheberlik sabaqtaryn ótkizgen. Ortalyqta robottandyrylǵan hırýrgııadan bólek, transplantologııalyq jáne sımýlıasııalyq bólimder de elge qyzmet kórsetedi.
Sapar sońynda «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary partııanyń oblystyq aktıvimen kezdesip, Elbasynyń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty Joldaýy men jaqynda jarııalanǵan «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda aıtylǵan basymdyqtardy júzege asyrý barysyn talqylady. Máýlen Áshimbaev óz sózinde Memleket basshysynyń atalǵan qujattarda aıqyndap bergen basymdyqtary júıeli sıpatqa ıe ekenin aıtyp, olardy nátıjeli oryndaý úshin partııanyń aldynda turǵan basty mindetterge toqtaldy.
