Omarbek batyr eldiń azattyǵy úshin dili men dinin saqtap qolaý jolynda kúresken batyr. 1929 jyly Omarbek toby, Shaltabaı, Sypataı toby bolyp birneshe kóterilisshiler jasaǵy jasaqtalady. Omarbek toby Keńes áskerimen kezekti aıqastardyń birinen keıin Beriktasqa baryp bekinedi. Omarbek batyrdyń bul bekinisi asa myqty bolǵan desedi. Qazirgi Beriktas aýylyndaǵy taýdan ary qaraı Aqterek aýylyna asyp túsip, kúngeıge de baǵyt ustaǵan. Omarbek batyr sy aımaqty eki jyldan asa tyǵylyp, qyzyl áskerge qarsy áreket etedi. Onyń qol astyndaǵy kóterilisshiler sany 300-400 jasaqqa deıin jetken. Qaraqystaq mańyndaǵy shaltabaı, Sypataı toptary Omarbek batyrdy osy óńirdegi kóterilisshilerdiń qoolbasshysy ári rýhanı kósemi sanaǵan. Omarbek batyr 1932 jyly Sýyqtóbede qolǵa túsip qaza bolǵan. Qyzyl ásker «bandy» ataǵan Omarbek batyr jaıynda tek Táýelsizdik jyldarynan keıin aıtyla bastady. Mámbet Qoıgeldi, Talas Omarbekov (Qastek jáne Qordaı aýdandaryndaǵy kollektıvtendirýge qarsylyq», Qaıdar Aldajumanov («1930 jyldardaǵy asharshylyq jáne sharýa kóterilsteri») syndy tarıhshylarymyz sol alasapyran aýyr kezeń týraly keńinen zerttep, ondaǵy halyq batyry Omarbek Jantaıulynyń eli úshin kúresken erligi, basyn báıgege tikken qaharmandyǵy jaıly búgingi urpaqqa jetkizdi, dedi óz pikirimen bólisken jazýshy Naǵashybek Qapalbekuly.
«...Sýyqtóbe alystan kórinedi. Aq qar basqan alyp taý aspanǵa boı sozyp, asqaqtaı túsken. О́tkenniń ókinishin arqalasa, búgingi kúnniń qyzyǵy men qıynshylyǵyna ortaqtasqandaı. О́z týǵan jerine – Sýyqtóbesine degen ystyq sezimi men júrek lúpilin, jan tolǵanysyn sazger Joldasqan Quramysov bylaı dep jetkizgen eken:
Kerbezim, jadyraı tús kúndegideı,
Tursyń-aı kúndiz-túni bir kóz ilmeı.
Sulý da susty meniń Sýyqtóbem,
Aýmaǵan Alataýdyń júregindeı.
Kelemin, kelemin,
Iilip sálem beremin.
Týǵan jerim – Sýyqtóbem, Sýyqtóbem, sen ediń...
Ándi úlken de, kishi de aıtady. Súısinip maqtanyshpen aıtady. Áne, sol sulý da asqar taý etegin jaılaǵan eldiń erteńine aq jol tilep turǵandaı kórindi maǵan» deı kele kúresker batyr júrip ótken Sýyqtóbeni Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi Jumash Arǵymbaıuly kórkem teńeýlermen sıpattaıdy.
Kitaptyń tanystyrylymyna osy jınaqqa shyǵarmalary engen tarıhshy Talas Omarbekov, aqyn Orysbaı Ábdildá, jazýshy Nurdáýlet Aqysh, «Alataý» baspasynyń dırektory Yrym Kenenbaev, t.b. qatysty.
Elvıra SERIKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
