HH ǵasyrdyń 20-jyldary halqymyzdyń basynan ótken qýǵyn-súrginder, qoldan uıymdastyrylǵan asharshylyqtar, 30-jyldardyń oırany – barlyǵy naǵyz náýbet jaılaǵan, el basyna qaraly kún týǵan kúnder edi. «Egemen Qazaqstan» gazetiniń tarıhynan «Máńgilik eldiń ǵasyrlyq shejiresi» degen kóp tomdyq kitapty ázirleý ústinde buǵan taǵy da bir ret kóz jetkize tústik. Osylaısha, myń ólip, myń tirilgen qazaq halqy Abylaılar armandaǵan egemen zamanǵa da jetti. Táýelsizdikke jetý joly qandaı qıyn bolsa, ony baıandy etip ustap turý odan da qıyn ekendigin ómir kórsetip otyr.
Osyǵan baılanysty, sheteldik belgili bir saıasatkerdiń tujyrymy oıǵa orala beredi. О́tken ǵasyrdyń 90-jyldarynyń sońyna qaraı, ǵylymı-ádistemelik baılanysty ornatý úshin Amerıkaǵa bardyq. Bizdiń salamyz boıynsha bilim beretin oqytýshy-professormen aralasyp, shamamyz jetkenshe pikir almastyq. Sondaı áńgimeniń birinde, Oklahoma shtatyndaǵy ýnıversıtettiń tanymal professory Parl «Qazaq halqy – júrek jutqan batyr el eken. Aıdahar men aıýdyń ortasynda otyryp, táýelsizdikti baıandy etemiz dep kúresip jatyr» degen edi. Qapelimizde ne derimizdi bilmeı, ańtarylyp qaldyq. Sosyn ile sózge aralasyp, «Onda nege qazaq jerinde ornatqan atom qarýynyń kózi quryǵansha asyq boldyńyzdar?» dedim. Sonda belgili saıasatker «Atom qarýy sizderdiń táýelsizdikterińizge kesirin tıgizbese, paıdasyn kóre almaıtyn edińizder. Prezıdentterińiz kóregendik jasady. Sizder ózderińizdi ulttyq memleket retinde ómir súre alatyndaryńyzdy dáleldeýlerińiz kerek. Iаǵnı, tarıhy tereń, salt-dástúri bar, órkenıet jolyna túsken, óner, bilim men ǵylymdy serik etken el bolýlaryńyz qajet. Sonda ǵana armandaryńyzǵa jetesizder» degen tujyrymy búginge deıin oıymnan ketpeıdi.
Qazir elimizdi álem tanydy, halyqaralyq saıasat ta bizben sanasatyn boldy. Túrli halyqaralyq uıymǵa múshelikke ótip, tipti, keıbirine jetekshilik jasap ta júrmiz. О́zi quralpy eldermen salystyrǵanda, ekonomıkamyz da biraz damydy. Endigi jerde Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» atty baǵdarlamalyq maqalasynda kórsetilgen ultymyzdyń jeti keremetin qasterlep, amerıkalyq ǵalym aıtqandaı, álemge tanytýymyz kerek. Sonda ǵana Uly dalanyń ıesi qazaq halqynyń táýelsizdigi baıandy bolary anyq.
Namazaly OMAShEV,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri
