Jobany júzege asyrýshylardyń biri, Aeroǵarysh komıtetine qarasty «Ǵalam» JShS-niń jetekshi ınjener-konstrýktory Berik Jumajanovtyń aıtýynsha, jaqyn arada mundaı sýretterdiń el ekonomıkasynyń barlyq salasynda mańyzy joǵary bolmaq.
– Mundaı spýtnıkten túsirilgen sýretter damyǵan elderde joǵary suranysqa ıe. Bizdiń elimizde de qazir keń qoldanysta. Máselen, aýyl sharýashylyǵyna qatysty aıtar bolsaq, keń alqaptardy 10 táýlik nemese eki apta saıyn monıtorıng jasap, eginniń shyǵymyn, qýraǵan aýmaqtaryn, zııankesterdiń qozǵalysyn ǵaryshtan baıqaıtyn bolamyz. Munyń nátıjesi boljam jasaýǵa jáne jedel áreket etýge múmkindik bermek, – deıdi B.Jumajanov.
«KazSTSat» mıkrospýtnıgi – Kalıfornııadaǵy Vandenberg iske qosý bazasynan 4 jeltoqsan kúni Astana ýaqyty boıynsha saǵat 00.32-de ushyrylǵan ǵylymı-tehnologııalyq maqsattaǵy eki ǵarysh júıesi apparatynyń biri. Amerıkalyq «SpaceX» kompanııasynyń orta klasty «Falcon» serııaly zymyran-tasyǵyshy «KazSTSat» mıkrospýtnıgi men «KazSciSat-1» nanospýtnıgin orbıtaǵa sátti shyǵarǵan bolatyn.
Bul jerserikterdi Qazaqstan men Ulybrıtanııa ınjenerler komandasy birlese jasap shyqqan.
– Elimiz alǵashqy spýtnıkterdi tapsyryspen jasatty. Al sońǵy ekeýiniń qurylysyna biz belsendi aralastyq. Tipti ǵylymı-tehnologııalyq spýtnıktiń ón boıynda Qazaqstanda jasalyp, ǵaryshta synap kórýge arnalǵan tehnologııalar bar. Olar – optıkalyq júıe, borttaǵy kompıýter, jerasty stansasy, kún datchıgi. Oǵan qosa, baǵdarlamalyq qamtamasyz etý júıesi jáne basqa da baǵdarlamalar – Qazaqstan ınjenerleriniń eńbegi, sondaı-aq olardyń qoldarynan joǵary tehnologııaly is keletindiginiń dáleli, – deıdi B.Jumajanov.
Osy jańashyldyqtardan jáne jobalardan-aq elimizdiń ǵarysh salasyndaǵy ilgerileýshilikti ańǵarýǵa bolady. Máselen, ǵylymı-tehnologııalyq maqsattaǵy ǵarysh júıesin qurý tómengi orbıtaly ǵarysh apparattaryn jobalaýǵa, qurastyrý jáne synaý tehnologııalaryn pysyqtaýǵa, jer ıonosferasyna ǵylymı-zertteýler júrgizýge, tehnologııalyq júkteme úshin ushý tarıhyn alýǵa múmkindik bermek. Onyń ústine, joba sheńberindegi jumystar elimizdiń bolashaqta jasalatyn spýtnıkteriniń qunyn tómendetýge jáne sheteldik tapsyrys berýshiler úshin ǵaryshtyq júıeler óndirý kezinde qazaqstandyq úlesti arttyrýǵa jol ashady.
Eń bastysy, jobany júzege asyrý aıasynda kóptegen jergilikti mamandar alys-jaqyn shetelderde oqytyldy, tájirıbe jınaqtady. Qazir olar elimizde jumys istep júrgendikten adamı baılyq uly murattardyń sarqylmas kózi ekendigin ańǵarý qıyn emes. Bul mamandar elimizdiń úshinshi ǵylymı-tehnologııalyq mańyzy bar ǵaryshtyq júıesin jasaýdyń basynda turdy.
Sóıtip qazir ǵaryshta elimizdiń alty spýtnıgi júr. Olardyń ekeýi – jerdi qashyqtan zondtaýǵa, ekeýi – baılanysty qamtamasyz etýge arnalǵan jáne sońǵy ekeýiniń maqsaty týraly osy materıalda aıtyp otyrmyz.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
