Jaqynda Irlandııanyń Dýblın qalasynda fýtboldan 2020 jylǵy Eýropa chempıonatynyń irikteý kezeńine jerebe tartý rásimi ótti. Jerebe qorytyndysy boıynsha Qazaqstan quramasy FIFA reıtınginde kósh bastap turǵan Belgııa, Reseı, Shotlandııa, Kıpr jáne San-Marıno quramalarymen birge I tobyna tústi. Eýropa chempıonatynyń irikteý kezeńi 2019 jyldyń naýryzy men qarasha aralyǵynda ótedi. Qazaqstan quramasy alǵashqy jáne sońǵy oıynyn Shotlandııa fýtbolshylaryna qarsy ótkizedi. Astanadaǵy oıyn 2019 jyldyń 21 naýryzy kúni «Astana Arena» stadıonynda ótse, qarymta kezdesý 21 qarashaǵa josparlanǵan.
Endi toptaǵy quramalarǵa jeke-jeke toqtalyp, qarsylastarymyzdyń qarymyn ret-retimen saralap kórsek. Toptaǵy alǵashqy oıyndy óz alańymyzda Shotlandııa quramasymen ótkizemiz. Tarıhqa kóz júgirter bolsaq, Qazaqstan fýtbolshylary bul quramamen buryn-sońdy kezdesip kórmegen. Qarasha aıynyń qorytyndysy boıynsha Shotlandııa FIFA reıtınginde 38-orynǵa jaıǵasqanymen, aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jetistigi joq. Degenmen 2 ret álem jáne 8 ret Eýropa chempıonattaryna qatysyp, toptyq kezeńnen ári asa almaǵan. Fýtbolshylarynyń kóbisi, Shotlandııa jáne Anglııa chempıonattarynda dop tebedi. Klýbtyq deńgeıde Qazaqstan men Shotlandııanyń joly jıi túıisip turady. «Seltık», «Aberdın» sııaqty komandalary Qazaqstanǵa birneshe ret kelgen. Endi ulttyq quramalarymyz alǵash ret bir-birimen jolyqpaq.
Ekinshi kezdesýdi de óz jerimizde ótkizip, «Astana Arenada» Reseı quramasyn qabyldaımyz. Reseı quramasy bıyl óz elderinde ótken álem chempıonatynda shırek fınalǵa deıin jetip, ózderiniń tarıhı nátıjesine qol jetkizdi. Stanıslav Cherchesovtyń shákirtteri jýyrda ǵana aıaqtalǵan Ulttar lıgasynda da nátıjeli oıyn kórsetti. 4 oıynnyń ekeýinde jeńiske jetip, 1 oıynda teń túsip, 1 oıynda jeńiliske ushyrady. Reseı quramasy qazirgi tańda FIFA-nyń reıtınginde 41-orynǵa ornalasqan.
Buǵan deıin eki qurama 2008 jyly jáne 2015 jyly 2 ret joldastyq kezdesý ótkizgen. Iаǵnı, Astanadaǵy kezdesý alǵashqy resmı match bolmaq. 2008 jyly Máskeýde ótken alǵashqy oıynda 6:0 esebimen jeńilsek, 2015 jyly Hımkı qalasyndaǵy matchta 0:0 esebimen teń túskenbiz. Bir qyzyǵy eki quramanyń qatarynda da ózge eldiń, ıaǵnı «baýyrǵa basqan» oıynshylar jeterlik. Reseı quramasyndaǵy brazılııalyq Marıo Fernandes, Arı, Gılerme, nemis Konstantın Raýsh pen Roman Noıshtedter Reseı azamattyǵyn alyp, osy eldiń quramasynda oınap júr.
Úshinshi týrdy syrt alańda toptyń kóshbasshysy sanalǵan Belgııa quramasyna qarsy ótkizemiz. Bıylǵy álem chempıonatynda qola júlde jeńip alǵan Belgııa FIFA reıtınginde kósh bastap tur. Búginge deıin Qazaqstan men Belgııa quramalary resmı oıynda 4 ret kezdesken. 2008 jylǵy Eýropa chempıonatynyń irikteýinde eki ret jolyǵyp, eki oıynda da teń túsken bolatynbyz. Al 2012 jylǵy Eýropa chempıonatynyń irikteý kezeńindegi eki oıynda da utylyp qaldyq. Astanadaǵy oıynda 0:2 esebimen jeńilsek, syrt alańda 4:1 nátıjesimen ese jiberdik.
Tórtinshi týrdy Astanada San-Marıno quramasymen ótkizemiz. Resmı kórsetkish boıynsha San-Marıno toptaǵy aýtsaıder komanda sanalady. Sebebi, FIFA reıtıngindegi eń sońǵy 211-orynda tur. Degenmen qaı qurama myqty ekenin reıtıng emes, alańdaǵy 90 mınýttyq kezdesý anyqtaıtyny belgili. San-Marıno men Qazaqstan buǵan deıin kezdesip kórmegen. Toptaǵy besinshi kezdesýdi Kıprge qarsy ótkizemiz. FIFA-nyń reıtınginde 86-orynǵa jaıǵasqan quramamen tek joldastyq kezdesýde ǵana kezdeskenbiz. Eki matchta da Kıpr jeńiske jetken. Alǵash ret 2004 jyly halyqaralyq týrnırde 2:1 esebimen jeńilsek, byltyr Larnakada ótken oıynda Kıprǵa 3:1 nátıjesimen ese jiberdik. Qoryta aıtqanda, Qazaqstan quramasy toptaǵy 5 komandanyń ishinde Belgııamen resmı match ótkizse, San-Marıno quramasymen múlde kezdesip kórmegen. Osydan-aq bas bapker Stanımır Stoılovtyń naǵyz synalar shaǵy alda ekenin baǵamdaı berýge bolatyn sııaqty.
Bas bapkerler ne deıdi?
Stanımır Stoılov, Qazaqstan ulttyq quramasynyń bas bapkeri:
– Jerebeniń qorytyndysyna kóńilim tolady. Bizdiń toptaǵy ár qarsylasqa salmaqty daıyndalý qajet. Irikteý kezeńiniń oıyndary qyzyqty ótedi dep oılaımyn. Toptyń úzdigi – Belgııa quramasy. Reseı quramasy da óz úıinde ótken álem chempıonatynda jaqsy nátıje kórsetti. Toptaǵy kez kelgen qurama kópshilik kútpegen nátıjege qol jetkizýi múmkin. Ol Qazaqstan quramasy bolǵanyn qalar edim.
Stanıslav Cherchesov, Reseı quramasynyń bas bapkeri:
– Teń dárejedegi qarsylastar tústi. Olardyń arasynda Belgııanyń erekshelenetini aıqyn. Barlyq komandany muqııat zertteý kerek, óıtkeni sońǵy jyldary jolymyz túıispedi. Árıne, Belgııadan basqasyn.
Roberto Martınes, Belgııa quramasynyń bas bapkeri:
– Alty komandadan turatyn topqa tústik. Qazaqstanǵa alys sapar kútip tur. San-Marıno jaqynyraq. Reseı quramasy álem chempıonatynda jaqsy oınady. Shotlandııamen oıyn qyzyq bolmaq. Olar Ulttar lıgasynyń tobynda jeńiske jetti. Jankúıerler úshin barlyq oıyn qyzyqty bolady dep úmittenemin. Ońaı qarsylas joq.
Aleks Maklısh, Shotlandııa quramasynyń bas bapkeri:
– Uzaq sapar jáne tartysqa toly oıyndar kútip tur. Ásirese, Belgııa quramasyna qarsy. Oıyndardyń arasynda demalatyn ýaqyt bolady dep oılaımyn. Toptaǵy qarsylastar myqty. Bosańsýǵa bolmaıdy.
Ran Ben-Shımon, Kıpr quramasynyń bas bapkeri:
– Ár toptaǵy oıyn qıyn. Úlken komandalardyń úlken maqsattary bar. Al kishkentaı komandalardyń armany bolady. Sol armannyń oryndalǵanyn qalaımyz. Qazaqstannyń «Astana» fýtbol klýbynyń sońǵy jyldardaǵy oıyndarynan habardarmyn. Bapker Stanımır Stoılov týraly bilemin. Bizdiń topta ońaı oıyn bolmaıdy. Astana – keremet qala. Oıyndy asyǵa kútemiz.
Franko Varrella, San-Marıno quramasynyń bas bapkeri:
– Belgııa quramasy sońǵy jyldary keremet oınymen kózge túsip júr. Shotlandııa, Reseı jáne Qazaqstan quramalarynyń daıyndyqtary myqty. Ulttar lıgasynda Belarýs jáne Moldova quramalarymen ótkizgen oıynnan keıin qaı baǵytta jumys isteý qajet ekenin bilemiz. Biz úshin jańa qarsylastar, jańa tájirıbe. Qazaqstan men Kıpr quramalary bizden myqtyraq. Alaıda, olardyń oıyndaryna baǵa berý úshin tolyq málimet joq.
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»
