Bıyl alǵashqy lekte eki myńǵa jýyq áskerı qyzmetshi jeńildetilgen zaem aldy
Áskerılerdiń baspanaly bolý máselesin sheshýge, ıaǵnı jańa áleýmettik baǵytta ónimder ázirlep, ony júzege asyrý isine TQJB qoǵam belsendilerin qosa jumyldyryp otyr. Al Turǵyn úı qurylys jınaq banki janyndaǵy Qoǵamdyq keńestiń quramynda osy taqyrypqa qalam tartqan tanymal jýrnalıster, qoǵam qaıratkerleri men bank salymshylary kiredi. Sondaı-aq osy joly Qoǵamdyq keńes músheleriniń qatary tolyqqanyn atap ótken jón.
Sonymen kezekti otyrysta Qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy, belgili jýrnalıst Sergeı Ponomarev «áskerı ónimge» qatysty Almaty, Astana, Taraz jáne Semeı qalalaryndaǵy áskerı bólimderge baryp, jańa turǵyn úı baǵdarlamasynyń nesıelendirý sharttaryn túsindirip, áskerı qyzmetshilerdiń pikirlerin bilip qaıtqanyn atady.
– Áskerı bólimderdegi saparlar nátıjesinde bank klıenti atanǵan Otan qorǵaýshylarymyzdyń pikir-usynystary jınaldy. Qolǵa túsken aqparattyń bárin bank basshylyǵyna tapsyrdym jáne aldaǵy jyly áskerı qyzmetshilerdiń bul usynystary eskeriledi dep úmittenemin. Qazir olarǵa 1 845 jeńildetilgen zaem berilgen jáne 300-deı nesıe ótinishi qaralyp otyr. Banktiń qoldaýyna Qoǵamdyq keńestiń baqylaýy qosylyp, áskerı mamandar páter jaldaýshydan baspana ıesi mártebesine ótýde. Bul ıgi is jalǵasyn taba beredi dep senemin, – dedi Sergeı Ponomarev.
Turǵyn úı qurylys jınaq banki basqarma tóraıymy Lázzat Ibragımovanyń túsindirýinshe, bıyl pýlǵa ilige almaǵan áskerı qyzmetshiler Turǵyn úı qurylys jınaq bankindegi shottaryna aqsha jınaýdy ári qaraı jalǵastyra alady. Bul úshin bank barynsha jaıly jáne qaýipsiz jaǵdaı jasap otyr. Eń bastysy, áskerı qyzmetshilerdiń shottaryna erekshe mártebe jáne qol suǵylmaýshylyq kepili berilgen. Olardyń jınaǵan qarajaty bıýdjet esebine alynbaıdy. Olarǵa tyıym salýǵa bolmaıdy jáne ýaqtyly tólenbegen qandaı da bir ózge nesıe boıynsha ekinshi deńgeıli bankter tólem talaptaryn qoıa almaıdy. Sondaı-aq bul depozıtterdegi tıimdi jyldyq syıaqy mólsherlemesi 13,3%-ǵa deıin baratynyn aıta ketý kerek.
Qazaqstanda shamamen 70 myńdaı áskerı qyzmetshi turǵyn úı tólemderin alady. Demek bul – turǵyn úıge muqtaj áskerılerdiń sany. Sondyqtan TQJB osy azamattardyń baspana máselesin aldaǵy 5-6 jyldyń ishinde sheshýge nıetti.
Kóp páterli úılerdiń kópshiligine kúrdeli jóndeý kerek
Elimizde búgingi tańda 146 763 myń sharshy metr kóp páterli turǵyn úı qory bolsa, bulardyń salynǵanyna aldy 60 jyl jáne olardyń 1,8 paıyzy apatty jaǵdaıda, sondaı-aq 25 paıyzy kúrdeli jóndeýdi kútip turǵanyn eskersek, bul másele kókeıkesti ekendigin kórsetedi. Al bul iske 589 mıllıard teńge qarajat kerek. Sondyqtan Parlament turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy naryǵynyń qurylymyn túpkilikti ózgertýdiń kezi kelgenin túsinip otyr. О́ıtkeni 10-15 jyldan keıin qalǵan úılerge de kúrdeli jóndeý jumystaryn júrgizý qajet bolady. Ýaqyt óte kele ol memleket úshin tolaıym máselege aınalmaq.
Osy oraıda Múlik ıeleri birlestigin (OSI) qurý usynylyp otyrǵany belgili. Biraq ony qaı bank moınyna alady? Bul salada asa kúrdeli qarjylyq operasııalardy jolǵa qoıý men páter ıeleri bolyp tabylatyn salymshylardyń qarajatyn shoǵyrlandyryp, tek tıisti maqsatqa jumsap, qoldy bolyp ketpeýine qandaı qarjylyq júıe kepildik bere alady?
Osynaý asa mańyzdy jaýapkershilikti «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ moınyna alýǵa daıyn. Sol sebepti qarjylyq uıym arnaıy bastama da kóterip otyr. Banktiń bul máseleni sheshý úshin qandaı joldar usynatyny týraly basqarma tóraıymy Lázzat Ibragımova Qoǵamdyq keńes múshelerine tarqatyp, aıtyp berdi.
– Bir jaǵy bul turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy naryǵyn biriktirý úshin ǵana emes, ony tártipke keltirip, ashyqtyǵyn qamtamasyz etýde de asa qajet. О́ıtkeni árbir otandasymyz jaqsy, jóndeý kórgen úıde turyp, kúıli bolýǵa múddeli. Sondyqtan da kóp páterli úılerdiń kúrdeli jóndeýine jumsalatyn qarajatty bir jerge jınaqtap, sol maqsatqa jumsaý jaıyndaǵy amanatty TQJB moınyna alyp otyr, – dedi bank jetekshisi.
О́ıtkeni aldaǵy 10-15-20 jylda qalǵan 65 paıyz turǵyn úılerge de kúrdeli jóndeý qajet bolmaq. Banktiń esepteýinshe jyl saıyn bul baǵytta 75 mıllıard teńge qarajat jınaqtaýǵa bolady. Úsh jylda ony 250 mıllıardqa jetkizip, úlken qor jasaqtaýǵa ábden múmkindik bar. Mundaı kúrdeli jóndeý jumystaryn qamtamasyz etýdiń tıimdi tetikterin Batys Eýropa, ıaǵnı Germanııa, Vengrııa elderi qoldanyp keledi.
Qysqasy, esikten enip kele jatqan 2019 jyldyń basynda Májilis pen Senat bul baǵdarlamany zańnamalyq turǵyda qarastyrady.
Salymshylar senimi
Qalaı desek te tórt birdeı devalvasııa halyqtyń jınaqtaýshy júıege degen senimine selkeý túsirgeni aıan. Alaıda Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń salymshylary búginde 1,2 mıllıonǵa jetkenin eskersek, bank salymshylar seniminen shyǵý úshin az jumys atqaryp otyrǵan joq. Bul – jańa qonys toılar, birinshi baspanaly bolý baqyty men paıyzy tómen jeńildetilgen nesıeler.
Sondyqtan jańa jobalar men aksııalardan bólek, Qoǵamdyq keńes músheleri bankpen birigip turǵyn úı qurylys jınaq júıesiniń eń basty maqsatyn, ıaǵnı tabys kólemine qaramastan, barlyq azamattarǵa qarajat jınap, keıin úı satyp alýǵa nemese salýǵa tıimdi nesıe resimdeý múmkindigin berýdi nasıhattaýdy jalǵastyryp keledi.
– Halyqtyń qarjylyq saýattylyǵynyń ósýi Qoǵamdyq keńespen birlesip júrgizilgen jumystardyń nátıjeli bolǵanyn bildiredi. Buǵan tutynýdy emes, qarajat únemdep, aqsha jınaýdy qup kórgen Turǵyn úı qurylys jınaq banki salymshylary sanynyń óskeni dálel. 2018 jyldyń 11 aıy ishinde bankte 347 574 jańa depozıt ashyldy. Jalpy alǵanda, bizdiń bankte qazir 1,2 mıllıonnan astam adam baspanaly bolamyn dep qarajat jınap jatyr. Olardyń shottaryndaǵy jalpy jınaq somasy 583,3 mlrd teńgeni quraıdy, – dedi Lázzat Ibragımova.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
