Úkimet basshysy eń aldymen shahardaǵy «Ǵylym Ordasyna» at basyn buryp, jas ǵalymdarmen júzdesti. Kezdesýdi ashqan Baqytjan Saǵyntaev jastardy keshendi qoldaý búginde memlekettik saıasattyń basymdyǵyna aınalyp otyrǵanyn atap ótti.Basqosýda Otandyq ǵylymdy damytýdyń tyń tetikteri, onyń óristeýine keri áserin tıgizetin kedergilerdi toıtarý syndy máseleler jan-jaqty zerdelenip, jas ǵalymdardyń bul turǵydaǵy ashyq oı-pikirleri tyńdaldy. «Elbasy 2019 jyldy Jastar jyly dep jarııalady. Ǵylymdy damytý úshin eń jaqsy jaǵdaılar jasalyp jatyr, sýbsıdııalar, jeńildikter berilip, túrli qoldaý sharalary qabyldanýda. Sonymen qatar, óz kezeginde, jastardan ekonomıkanyń barlyq salalarynda belsendi ári tıimdi qaıtarymnyń bolýy kútiledi. Jastar naqty bastamalar bildirip, eńbek ónimdiligin arttyrý jáne jumys oryndarynyń sanyn ulǵaıtýǵa qatysty óz bilgenderin usynýy tıis» dedi Baqytjan Saǵyntaev.
Búginde Memleket basshysynyń qazaqstandyq ǵylymnyń nátıjeligin arttyrý mindetin iske asyrý maqsatynda Úkimet el jastarynyń bastamalaryn qoldaý boıynsha júıeli jumystar júrgizip keledi. Negizgi maqsat — qarjy kózderin ártaraptandyrý. Bul rette bıýdjet qarajattary jeke qarjylandyrýdy tartýdyń tetigi bolýy tıis, sonyń ishinde qazaqstandyq ǵalymdardy iri halyqaralyq ǵylymı jobalarǵa qosý arqyly iske asyrylýy kerek. Teń qarjylandyrý jaǵdaıynda ǵylymı nátıjelerdi kommersııalandyrýǵa granttar bólý bastaldy, jeke sektor tartylýda. 138 joba aıasynda otandyq ǵylymı ázirlemelerdi engizýge memlekettik emes kózderden 3,2 mlrd tg jýyq qarajat tartylǵan. Buǵan qosa, ǵalymdar bıznes qaýymdastyqpen birlesip, Ǵylym qory men Dúnıejúzilik bank jelisi boıynsha birqatar jobalardy iske asyrýda.
Basqasý barysynda Otandyq ǵylymdy damytýdyń qazirgi jaǵdaıy men perspektıvalary týraly oı-pikirler aıtyldy. Ǵylymdy basqarý júıesin jáne doktorantýra baǵdarlamasyn damytý, joǵary bilim berý mekemelerin zamanaýı jabdyqtarmen jaraqtandyrý, ǵylymı dáreje berý júıesin jetildirý syndy birqatar máseleler talqylandy. Jas ǵalymdar ózekti máselelerdi qozǵap, salany odan ári damytýǵa qatysty usynystaryn jetkizdi.
Almaty Management University Ǵylymı zertteýler ortalyǵynyń dırektory Danııar Saparǵalıev ǵylymı dáreje berý júıesin jetildirý jaıyn kóterse, Energetıka mınıstrliginiń Iаdrolyq fızıka ınstıtýtynyń astanalyq bólimshesiniń dırektory, Ulttyq energetıka jáne mashına jasaý jónindegi ǵylymı keńestiń tóraǵasy, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent M. Zdoroves óz kezeginde ǵylymdy basqarýdyń qazirgi júıesi jáne ony jańǵyrtý sharalary týraly aıtyp berdi. Al Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń Fızıkalyq-hımııalyq zertteýler jáne taldaý ortalyǵynyń basshysy, hımııa ǵylymdarynyń kandıdaty, professor B. Keńesov JOO ǵylymy jáne doktorantýra baǵdarlamasyn damytý, joǵary bilim berý mekemelerin zamanaýı jabdyqtarmen jaraqtandyrý máselelerine kóńil bóldi. Atalǵan ýnıversıtettiń aǵa oqytýshysy E. Dosjanov jas ǵalymdardy áleýmettik qoldaý, sonyń ishinde jataqhanalarmen qamtamasyz etý máselelerin qozǵady. Ulttyq bıotehnologııa ortalyǵynyń zerthanasynyń meńgerýshisi, ǵylymı jobanyń jetekshisi, bıologııa ǵylymdarynyń kandıdaty M. Jabaǵınniń baıandamasy pánaralyq ǵylymdardy damytý máselesine arnaldy. Budan ózge, genomdyq zertteýler mysalynda salany kommersııalandyrý máseleleri de sóz boldy.
«Nazarbaev Ýnıversıtetiniń» doktoranty, Jas ǵalymdar alıansynyń vıse-tóraǵasy B. Ábdikenov jıynǵa qatysýshylarǵa jasandy zerdeni damytýdyń mańyzy, onyń ishinde densaýlyq saqtaý (derbes medısına), bilim berý, aýyl sharýashylyǵy (derbes aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy) salalarynda qoldanýdyń paıdasy týraly aıtyp berdi. Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń kafedra meńgerýshisi, p.ǵ.k. Nargız Baltabaeva jas pedagogterge arnalǵan kýrstar men trenıngterdiń paıdasy týraly aıtyp, jas pedagogtardy daıarlaýdyń jańa quralyn engizý týraly usynysyn jetkizdi.
Kezdesýdi qorytyndylaǵan Baqytjan Saǵyntaev qatysýshylarǵa ashyq dıalogy men usynystary úshin alǵysyn bildirdi. Ǵylymdy damytý máselesinde Qazaqstanda ǵylymı qyzmetti josparly ári qarqyndy damytý úshin qandaı baǵyttardy odan ári damytý qajettigin, qandaı máselelerge erekshe den qoıý kerektigin aıqyn uǵyný qajettigi aıtyldy. Úkimet basshysy jastardyń máselelerin óz aýyzdarynan estý úshin olarmen kezdesý dástúrge aınalyp keler jyly da jalǵasyn tabatynyn tilge tıek etti.
Sondaı-aq, Baqytjan Saǵyntaev qaladaǵy tehnıkalyq kolledjderdiń bilim sapasyn tekserip, stýdenttermen júzdesip, olardyń pikirlerin tyńdady. Oqytýshylardyń áleýmettik jaǵdaıymen tanysty. Sát saıyn damyp jatqan ınnovasııalyq tehnologııalar men sandyq tehnologııany ıgerýde neni eskergen jón, neden kesh qalmaýymyz kerektigi jóninde pikir almasty.
Eske sala keteıik, QR Premer-Mınıstri Memleket basshysynyń tapsyrmasymen el óńirlerin jumys saparymen aralaýda. Osyǵan deıin Baqytjan Saǵyntaev Atyraý, Aqtóbe, Qaraǵandy, Qostanaı, Qyzylorda, Mańǵystaý, Túrkistan, Aqmola, Batys Qazaqstan, Soltústik Qazaqstan, Pavlodar jáne Shyǵys Qazaqstan, Almaty jáne Jambyl oblystarynda jumys saparlarymen boldy.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
