Aıaǵan

Qyzyljar óńirinen túlep ushqan kınorejısser A.Shájimbaevtyń mereıtoıy tanymdyq mándiligimen este qaldy.  

Bıyl Qyzyljardyń týmalary Ǵabıt Músirepovtiń 120, Sa­fýan Shaımerdenovtiń 90 jyldyq mereıtoılary atap óti­lip, mádenı ómirimizdiń jarqyn betterine aınalyp edi. Endi, mine, qysqa ǵumyrynda artyna óshpes mura qaldyra bilgen daryndy kınorejısser, akter, jýr­nalıst jerlesimiz Aıaǵan Shájimbaevtyń 60 jyldyǵyna oraı uıymdastyrylǵan sharalar da asylyn ardaqtaýdyń taǵy bir úlgisin kórsetti.

Qyzyljar óńirinen túlep ushqan kınorejısser A.Shájimbaevtyń mereıtoıy tanymdyq mándiligimen este qaldy.  

Bıyl Qyzyljardyń týmalary Ǵabıt Músirepovtiń 120, Sa­fýan Shaımerdenovtiń 90 jyldyq mereıtoılary atap óti­lip, mádenı ómirimizdiń jarqyn betterine aınalyp edi. Endi, mine, qysqa ǵumyrynda artyna óshpes mura qaldyra bilgen daryndy kınorejısser, akter, jýr­nalıst jerlesimiz Aıaǵan Shájimbaevtyń 60 jyldyǵyna oraı uıymdastyrylǵan sharalar da asylyn ardaqtaýdyń taǵy bir úlgisin kórsetti. Qazaq kınoónerine óz únimen kelgen marqumnyń derekti fılmderi jurtshylyqqa usynylyp, týǵan halqyna, elge, jerge degen súıis­penshilikti tý etken ultjandy azamatty jańa qyrynan tanyta túskendeı boldy. Qazaq hal­qyn qynadaı qyrǵan saıası qý­ǵyn-súrgin náýbetin nanymdy­lyq­pen sýretteıtin «ALJIR» pýblısıstıkalyq-derekti týyndysyn, halyqaralyq júl­de­ler­di ıelengen, qazaq kıno­sy­nyń altyn qoryna qosylǵan «Jan­sebil» kórkemfılmin tamashalaýshylar kóp boldy. Sh.Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» AQ prezıdentiniń keńesshisi, Qa­zaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Slambek Táýekel bas­­tap kelgen delegasııa quramyn­da Aıaǵannyń jan jary Alma Qýan­dyqkelini, qyzdary San­dý­ǵash, Sulýshash, sol sııaqty, Almaty men Astanadaǵy syralǵy dostary, kınoshyǵarmalarynyń keıipkerleri men rólderdi som­daǵan akterlar boldy. Már­te­beli meımandar marqumnyń tý­ǵan jeri Esil aýdanyna atbasyn tirep, ulyqtaýdan kende emes ekenine kózderi jetti. Onyń esimin máńgi este qal­dyrý maqsatymen Iаvlenka ken­tindegi №3 qazaq orta mek­tebine, Petropavl qalasynda ortalyq kó­shelerdiń birine aty berilgen. Ol oqyǵan bilim uıasyna eskert­kish taqta orna­tyl­ǵan.

Slambek Táýekel mektepte ótken «О́nermen órilgen ómir» rýhanı-tanymdyq keshte sóı­le­gen sózinde: «Shirkin-aı, ortamyzda júrse ǵoı, joq degende 5-6 fılm túsirip tastar degen ókinish áli keýdemizden ketpeıdi. «ALJIR» men «Jansebil» fılm­derinen keıin ózine degen senimi artyp, josparlary kó­beıip edi. Qunanbaı qajy, Mahambet, Maǵjan, Tólegen, Mu­qa­ǵalı taǵdyrlary ony kóp oılandyrǵan tárizdi. Qazaqtyń osyndaı aıtýly uldary jaıly ekrandaýdy armandaıtyn. Kóp­shilik Aıaǵandy kóbine shy­ǵar­mashylyǵy arqyly ǵana tanıdy. Al onyń ulttyq bolmy­sy­nyń tereńdigi, qazaq óneri men ádebıetin jetik biletini, salt-dástúrler men uǵym-tanym­dar­dy sony ıgergeni, pák kóńiliniń keńdigi, júreginiń kirshiksiz ta­zalyǵy jóninde bile bermeıdi. «Aıaǵantaný» álemi endi bastaldy. Oǵan «Qazaqfılm AQ-tyń qarjylyq demeýimen jan joldastary, «Álıhan» fırma­sy­nyń jetekshisi Darhan Qoja­han túsirgen fılm, «Toǵanaı» baspasynyń dırektory Talǵat Aıtbaıuly shyǵarǵan «Men qa­zaqtyń balasy» maqalalar men esseler jınaǵy, jergilikti bas­padan taǵy bir kitaptyń, «Kınorejısser A.Shájimbaevtyń derekti-pýblısıstıkalyq fılm­derin oqý-tárbıe úrdisin­de paıdalaný» ádistemelik qu­ralynyń ázirlenýi jol ashyp berdi», dedi.

Jańa murajaıdyń saltanatty ashylýy, músininiń qoıylýy mereıtoı mánin asha tústi. Aıtýly sharaǵa mektep muǵalim­de­ri men oqýshylardyń jan-jaq­ty daıyndalǵany baıqalyp tur­dy. Ásirese, qaýyrsyn qa­nat balǵyndar náshine keltire oqyp bergen jaýqazyn óleń-jyr­larǵa, áýelete shyrqalǵan ánderge jınalǵandar rıza bolysty. Kóptegen derekti fılm­derdiń avtory Oral Júnisov­tiń, «Aljır» fılmin túsirý­shi operator Nıkolaı Raısov­tyń, «Daryn» jastar syılyǵy­nyń laýreaty, «Jansebilde» bas­ty keıipker Muqataıdyń jastyq shaǵyn sheberlikpen beınelegen Keńes Nurlanovtyń estelikteri jınalǵandarǵa qat­ty áser etti. Sazger, kúıshi Seken Turysbek «Kóńil tolqyny» shyǵarmasyn erekshe shabytpen oryndap berdi.

Mádenıet úıinde uıymdas­tyrylǵan konferensııada ob­lys­tyq tilderdi damytý bas­qar­masynyń bastyǵy Kemel Ospanov aımaq basshysy S.Bilá­lov­tyń quttyqtaý hatyn oqyp, ys­tyq yqylasyn jetkizdi. Aýdan ákimi Erik Nuraqaev, A.Shájim­baev atyndaǵy bilim orda­sy­nyń dırektory Ertaı Ospanov óz baıandamalarynda Aıaǵannyń azamattyq bıik bolmysy, adam­gershilik kelbeti jaıly syr shertti. Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń tapsyrysy boıynsha túsirilgen fılm tamashalandy. Jergilikti «Prometeı» kınostýdııasynyń áýesqoı ár­tis­teri «Jansebil» kórkem­fılmi­nen úzindiler qoıdy. Ja­zýshy-jýrnalıster Bolat Oń­ǵarbaı, Talǵat Aıtbaıulynyń oı-pikirleri keleshekke óshpes iz qaldyrý adam ǵumyrynyń uzaq­tyǵymen emes, mándiligimen, ǵıbrattylyǵymen ólshenedi. Adam­dar ólgen kúni ólmeıdi, umytylǵan kúni óledi. Qaı qy­ry­nan alsa da, Aıaǵan – qaıta­lan­bas tulǵa, onyń aty eshqa­shan óshpek emes. О́ıtkeni, biz­diń súıikti dosymyz óz bıiginde ótken er! Urpaqqa amanat etken rýhanı dúnıeleriniń shyraq­shy­lary, aıaýly Aıaǵanyn iz­deý­shiler týǵan jerinde de bar eke­nine kóńilimiz marqaıyp qaldy degenge saıdy. Zaıyby Alma orny erekshe azamatty qadir­lep-qasterlegen aýyldastaryna rızashylyq sezimin bildirdi. Qadirli qonaqtarǵa qazaqtyń sal­tymen káde-syılar jasaldy. Mádenı sharalar sporttyq jarystarǵa jalǵasyp, qazaq kúresinen týrnır ótkizildi. Jas kezinde 62 salmaq dárejesi boıynsha kúresken onyń atyna arnaıy júlde tigildi. Eń so­ńy­nan týǵan-týystary as berip, arýaqqa duǵa baǵyshtaldy.

Oblys ortalyǵyndaǵy S.Mu­qanov atyndaǵy ámbebep kitap­ha­nada ótken kezdesý de, Aıaǵan­nyń ómiri men shyǵar­ma­shy­lyǵyna arnalǵan kórme de Alashtyń Aıaǵanyn ulyqtaýǵa arnaldy. Qazaqstan Respýblı­ka­synyń Tuńǵysh Prezıdenti merekesimen oraılas kelgen mereıtoı oralymdy oılarǵa toly bolyp, «jaqsynyń aty ólmeıtinin» taǵy bir pash etti.

О́mir ESQALI,

«Egemen Qazaqstan».

Soltústik Qazaqstan oblysy.

——————————–

Sýretterdi túsirgen Amangeldi BEKMURATOV.