Osydan bir ǵasyr buryn, 1919 jyly qazaq zııalylarynyń bastamasymen «Ushqyn» esimdi gazet jaryq kórgen edi. Sodan beri halyqtyń sózin sóılep, eldikti nasıhattap kelgen basylym ýaqyt talabyna saı ataýyn ózgertip, «Egemen Qazaqstan» retinde tanylǵany belgili. Osylaısha, bıyl ózderińizdiń súıikti basylymyńyz – «Egemenge» 100 jyl tolyp otyr.
«Egemen Qazaqstan» memlekettik saıasatty jazyp kórsetý turǵysynan ǵana emes, qoǵamda jáne shartarapta bolyp jatqan eleýli oqıǵalardy tereńinen ári tushymdy dáıektermen jetkizý isinde elimizdegi buqaralyq aqparat quraldarynyń betkeustaryna aınalyp, medıa keńistiktegi bedeli, orny men salmaǵyn nyǵaıta tústi.
Byltyr «Egemende» el tarıhynda eleýli oryn alar birneshe baǵdarlamalyq maqalalar jaryq kórdi. Ásirese «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynyń jalǵasy ispetti «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasy dúıim jurttyń qyzyǵýshylyǵyn oıatty. Baýyrlas túrki elderi, alys-jaqyn memleketter maqalany óz tilderine aýdaryp, túpnusqa derekkóz retinde «Egemen Qazaqstan» gazetin kórsetti. Munyń ózi qazaq baspasóziniń álemdik medıa naryǵynda salmaǵy arta túskenin aıǵaqtaıdy.
Jalpy, 2018 jyl el úshin mańyzdy oqıǵalar men aýyz toltyryp aıtarlyq jetistikterge toly bolǵany belgili. Qazaqstan ótken jyldy BUU Qaýipsizdik Keńesine tóraǵalyq etýmen bastaǵan edi. Bul – halyqaralyq oqıǵalar sapyndaǵy eń úlken saıası jańalyqtardyń biri bolǵany anyq. Abyroıly mindet barysynda kóptegen sheshim qabyldanyp, elimiz álemdik túıtkilderdiń túıinin tarqatýǵa ólsheýsiz úles qosty.
Jyldyń mańyzdy oqıǵalarynyń qatarynda Astana qalasynyń 20 jyldyq mereıtoıynyń alar orny erekshe. Ejelgi ertegilerde aıtylatyndaı, aı sanap, kún sanap ózgergen bas qala tarıh úshin qas-qaǵym sátte parasatty isterimen jer júziniń nazaryn ózine aýdara bildi. Izgi sharalarǵa uıytqy bolǵan, túbi bir túrkiniń teńdessiz tóri dep tanylǵan Astananyń mejeli mezeti memleket mereıin asyrdy.
Kaspıı teńiziniń quqyqtyq mártebesi buǵan deıin talaı márte talqylanyp, sheshimin tappaı kelgeni málim. 2018 jyly Aqtaýda ótken 5 memlekettiń basshylary kezdesken jıynda Kaspııdi bólý máselesi jónindegi Konvensııaǵa qol qoıyldy. Budan bólek, Araldy qutqarý jónindegi halyqaralyq qordyń kezekti sammıti ótip, onda teńizdi qalpyna keltirý boıynsha mańyzdy máseleler talqylandy. Sondaı-aq TMD jáne Túrki keńesiniń memleket basshylarynyń kezdesýleri ótip, onda ózara dostyq qarym-qatynasty odan ári nyǵaıtý, yntymaqtastyq baılanysty damytý jóninde sheshimder qabyldandy.
Túgel túrkiniń rýhanı túpqazyǵy – Túrkistan qalasynyń oblys ortalyǵy mártebesin alýy da mańyzdy oqıǵalardyń biri boldy. Elbasy Jarlyǵymen bıyl Túrkistan oblysy qurylyp, ortalyǵy Túrkistan qalasy bolyp bekitildi. Al halqynyń sany mıllıonnan asqan shyraıly Shymkent shahary megapolıs ataýyn alyp, derbes basqarýdaǵy qalaǵa aınaldy.
Biz el tarıhyndaǵy eleýli oqıǵalardy gazet betinde jarııalaı otyryp, oqyrmannyń talǵamy men ýaqyt talabyn eskerýge talpyndyq. Osylaısha, joǵaryda atalǵan taqyryptar «Egemen» betinde túrli formatta jaryq kórip, oqyrmanǵa sapaly saraptama, ózekti máselelerdi jetkizip otyrdyq.
Bas basylymnyń oqyrmandaryna usynǵan taǵy bir úlken jańalyǵy – áıgili «New York Times» betindegi saraptamalar men maqalalar legi «Egemen» betinde berile bastady. Qazaqstannyń aqparat keńistiginiń aıasyn keńeıtýge yqpal etetin bul qadam otandyq jýrnalıstıkaǵa stıldik, mazmundyq turǵydan ıgi áserin tıgizedi dep oılaımyz. Osy oraıda, «Egemenniń» jýrnalıstıka salasyndaǵy eń úlken marapat – Pýlıtser syılyǵyn 43 márte ıelengen «New York Times» basylymymen TMD boıynsha kelisimshart jasasqan jalǵyz basylym ekenin aıta ketý lázim.
Elbasy Nursultan Nazarbaev bıylǵy Joldaýynda 2019 jyldy Jastar jyly dep jarııalaǵany belgili. Osyǵan baılanysty bas basylymda qalamy júırik jas jýrnalısterdiń qatary arta tústi. Gazette ekonomıkalyq, saıası saraptamalardyń kóbeıip, ózekti taqyryptardy kótergen taldaý maqalalar kóbirek jarııalandy. Gazetimizde jarııalanǵan mańyzdy máseleler qoǵam nazaryn aýdartyp, olardyń memlekettik deńgeıde oń sheshimin tabýyna yqpal etti, kóptegen depýtattyq saýalǵa arqaý boldy. Bir jyl ishinde redaksııa qyzmetkerleriniń kóptegen memlekettik jáne vedomstvolyq marapattarǵa ıe bolýy gazet jumysynyń talǵamy bıik oqyrmannyń talap údesinen shyǵa alǵandyǵynyń nátıjesi dep oılaımyz.
Qurmetti oqyrman, 2018 jyldy osyndaı nátıjelermen aıaqtaǵan «Egemen Qazaqstan», mine, 2019-dyń tabaldyryǵynan attap, ár shańyraqqa Jańa jyldyń alǵashqy jańalyqtaryn da ala keldi.
Elimizdiń bir ǵasyrlyq damý jolynyń jylnamasyn jazyp kele jatqan jaqsylyqtyń jarshysy «Egemen Qazaqstan» bıyl júzge tolady. Sondyqtan 2019 jyl – «Egemen Qazaqstan» úshin bir ǵasyrlyq mereıli belesi. Bul merekelik data respýblıka kóleminde atap ótilmek. Júzjyldyq mereıtoıǵa daıyndyq 2018 jyldan bastalyp ketti. Soǵan sáıkes, gazettiń 1919 jyldan búginge deıingi sandarynyń arhıvin túgendep, sıfrly formattaǵy kóshirmelerin jasadyq. El tarıhyn baspasóz betinen zertteýshiler úshin bul zor tartý bolmaq. Budan bólek, «Egemen» Reseıdiń merzimdi basylymdar katalogyna engizildi. Sonymen qatar latyn grafıkasyna kóshýge daıyndyq retinde el gazeti avtorlyq baǵandardy jáne tutastaı bir betti latyn álipbıinde jarııalap keledi. «Egemen kitaphanasy» serııasymen birneshe tomdyq kitap jaryq kórdi. Keler jyly da kóptegen is-sharalar ótkizý josparlanyp otyr.
Sóz sońynda gazetimizge jazylyp, el tynysyn «Egemenmen» tanyp otyrǵan oqyrmandarymyzǵa alǵysymyzdy bildiremiz! Jańa jyl qutty bolsyn!
Qurmetpen, Darhan QYDYRÁLI
