Árıne, elimizdegi jappaı sıfrlandyrý, eńbek ónimdiligin arttyrý baǵdarlamasy qazir kúndelikti tirlikke dendep engendigi anyq baıqalady. Júıelerdi biriktirý arqasynda jeke jáne zańdy tulǵalardyń bos sabylysy azaıyp, ýaqyty men qarajaty únemdele bastady. Máselen, «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy kórsetetin qyzmet túrleri aı saıyn tolyǵyp keledi. Dálirek aıtqanda, búginde barlyq memlekettik qyzmettiń 82 paıyzy memlekettik korporasııa arqyly kórsetilýde. Memlekettik korporasııanyń áleýmettik bólimi Elbasynyń tapsyrmasyn oryndaı otyryp, 2018 jyldyń 1 shildesinen bastap 2 mln-nan asa zeınetkerdiń bazalyq zeınetaqy mólsherin qaıta eseptep shyqty. Osynyń arqasynda, zeınetkerlikke shyǵýshy azamattar HQO-ǵa kelip, bir ǵana ótinim jazý arqyly zeınetaqy tólemderin taǵaıyndata alady.
Sondaı-aq barlyq memlekettik qyzmettiń 60 paıyzy onlaın túrde usynylýda, al bıyl bul kórsetkish 80 paıyzǵa deıin ósedi degen boljam bar. Eń bastysy, halyq arasynda kólikti onlaın tirkeý, kólik júrgizýshisi kýáligin onlaın aýystyrý, bala týýyna qatysty proaktıvti qyzmet sııaqty memlekettik qyzmetter suranysqa ıe bolyp otyr. Bul – «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasynyń basshysy Abylaıhan Ospanov keltirgen derekter.
Al jańa jyldan bastalǵan tyń jańalyq retinde narkologııalyq jáne psıhonevrologııalyq uıymnan anyqtamalardyń Egov portalyna engizilgendigin jáne tegin ekendigin aıtýǵa bolady. Kúni keshe júrgizýshi kýáligin alý, jumysqa turý barysynda suralatyn bul anyqtamalar halyqtyń qaltasyna edáýir salmaq ári ýaqytyn shyǵyndaıtyn beınet bolǵany ras. Medısınalyq oryndardyń úsh mınýtta ázir bolatyn qos anyqtamasyna turǵyndar 4 myń teńgege jýyq qarajatyn jumsap keldi. Mine, sıfrlandyrý saıasaty kópten beri halyqtyń kókeıinde júrgen máselege de jetip, bir beınetten aryltty.
Buǵan deıin atalǵan anyqtamalardy beretin uıymdardyń jumysyna taldaý jasaǵan prokýratýra organdary bir japyraq qaǵaz úshin jınalatyn qarajattyń zańdylyǵyna nazar aýdaryp, olardyń tarıfi belgilengen tártip boıynsha bekitilmegendigin habarlaǵan edi. Oǵan qosa, medısınalyq uıymdar usynylatyn memlekettik qyzmettiń maqsatyn bilmegen, bilse de bilmegendeı bolǵan. Sonyń nátıjesinde dıspanserler anyqtama alýǵa kelgen adamdardyń densaýlyǵyn tekserýdi qolǵa alyp, qujattyń baǵasy qymbattap shyǵa kelgen. Is júzinde olar málimetter qoryna úńilýdi dárigerlik keńes berýdiń sanatyna jatqyza salǵan.
Saıyp kelgende, «elektrondy úkimet» bul keleńsizdikke núkte qoıdy. Endi tek sıfrly qoltańbańyz bolsa, anyqtamany tıisti portaldan 15 mınýttyń ishinde tegin alasyz. Sóıtip, dıspanserlerdiń kirisi tómendeıtin bolsa da, qarapaıym halyq úshin taǵy bir ıgi is júzege asty.
2019 jyl engizgen jańalyqtardyń biri, sıfrly dáýirdiń taǵy bir jetistigi – avtokólik júrgizýshileriniń qaǵaz túrindegi saqtandyrý polısinen qutylǵandyǵy. Endi saqtandyrý týraly málimetti polısııa qyzmetkeri derekter qorynan qaraı alatyn bolǵandyqtan, júrgizýshiler ony qaltasyna salyp júrýge mindetti emes. Polısııa da jol júrý erejesiniń «Júrgizýshiniń jalpy mindetteri» bólimine engizilgen ózgeriske sáıkes kólik quraldary ıeleriniń azamattyq-quqyqtyq mindetti saqtandyrý qujatynyń qaǵazyn talap ete almaıdy. Bul da sıfrlandyrýdyń jemisi.
О́tken jyldyń sońyndaǵy jınalystardyń birinde Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev qazir elimizde kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń jalpy sany 741 ekendigin jáne onyń 454-i avtomattandyrylǵandyǵyn atap ótken edi. Mınıstrdiń aıtýynsha, áleýmettik eńbek salasynda elektrondy eńbek bırjasy engizilip, onyń qyzmetin 81 myńnan artyq jumys berýshi men 373 myń jumys izdeýshi alǵan. Al densaýlyq saqtaý salasynyń 700 uıymynda medısınalyq qujattar qaǵazsyz júrgizilip, 13,3 mln adamnyń naýqas tarıhy elektrondy pasporttarǵa kóshirilgen eken. Mundaı úderis áleýmettik salamen qatar, ekonomıkanyń barlyq salalarynda qoldanylýda.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
