Elimizdiń birqatar sport federasııasy 2020 jylǵy Olımpııa oıyndaryna daıyndyqtaryn ótken jyly-aq bastap ketti. Máselen, boks federasııasy 9 jyl boıy erler arasyndaǵy ulttyq quramany baptaǵan Myrzaǵalı Aıtjanovtyń ornyna jastar quramasynyń bapkeri Ǵalymbek Kenjebaevty ulttyq quramanyń jańa bas jattyqtyrýshysy retinde tanystyrdy. Kenjebaev 8 qańtardan bastap óz jumysyna kiristi. Bıyl boksshylarymyzdy eki birdeı iri doda kútip tur. Eń alǵashqysy Azııa chempıonaty bolsa, ekinshi Olımpıadaǵa joldama beretin álem chempıonaty bolmaq. Qazirshe Azııa chempıonaty qaı elde ótetini belgisiz, al álem chempıonaty Reseıdiń Sochı qalasynda 7-15 qyrkúıek kúnderi ótedi.
О́zderińiz biletindeı, byltyr qarasha aıynda ótken AIBA konferensııasynda qabyldanǵan eń mańyzdy sheshimderdiń biri dep, bokstyń salmaq dárejelerindegi ózgeristerdi aıtýǵa bolady. Tokıo Olımpıadasynda bokstan erler arasynda 8 salmaq boıynsha medal jıyntyǵy sarapqa salynady. Endi Tokıoda erler 52, 57, 63, 69, 75, 81, 91 jáne +91 kılo salmaqtarda baq synaıdy. Osylaısha Olımpııa oıyndaryna 214 boksshy qatysady. Esesine, áıelder arasyndaǵy salmaq dárejeleri beseýge deıin kóbeıdi: 51 kg, 57 kg, 60 kg, 69 kg, 75 kg. Japonııada 72 burymdy boksshy óner kórsetedi. Degenmen Sochıdegi álem chempıony ádettegideı 10 salmaqta ótedi. Al joldamaǵa joǵaryda aıtyp ótken 8 salmaqtaǵy boksshylar talasatyn bolady.
2019 jyly jerlesterimiz kúres túrlerinen álem chempıonatynyń kýási bolady. О́ıtkeni dúnıejúziniń eń myqty balýandary álem chempıony ataný úshin elordamyz Astanaǵa jınalady. Qyrkúıek aıynda jalaýy jelbireıtin baıraqty doda «Dáýlet» sport kesheninde ótedi dep josparlanǵan. Grek-rım kúresinen Qazaqstan ulttyq quramasynyń bas bapkeri Nurym Dúısenovtiń aıtýynsha, qurama tizimi 95 paıyzǵa jańarǵan. «Men qurama tizimin qolǵa alǵan kezden bastap komandany jasartý máselesin kóterdim. Sportshylarymyz qansha jerden tájirıbeli bolsa da, quramaǵa jańa lep, jas býyn kerek. Qyzmetime kirisken boıda qolǵa alǵan isim komandaǵa jastardy tartý bolatyn. Búginde sol mindetti oryndadyq dep aıta alamyn. О́ıtkeni quramanyń 95 paıyzy jańardy», deıdi ol.
Qyrkúıek aıynda balýandarymyz Astanada baq synasa, aýyr atletterimiz Taılandta Olımpııa oıyndaryna joldama alý úshin jarys jolyna shyǵady. Byltyr Ashǵabadta ótken birinshilikte ziltemir kótergen tolaǵaılarymyzdyń óneri jankúıerler kóńilinen shyqpady. О́ıtkeni atletterimiz elimizge nebári eki júldemen oralady. Bıylǵy chempıonatta Olımpıada joldamasy sarapqa salynyp jatqandyqtan sportshylarymyz aıanyp qalmas dep senemiz. Aıtpaqshy, álem chempıonatynyń aldynda sáýir aıynda Qytaıda Azııa birinshiligi ótedi. Azııa chempıonaty da Olımpıadaǵa joldama berýshi mańyzdy týrnır sanalady.
Sondaı-aq bıylǵy jyldyń basty jarysy qysqy jáne jazǵy Ýnıversıada oıyndary dep aıta alamyz. О́ıtkeni stýdent sportshylardyń iri jarysy ár eki jyl saıyn uıymdastyrylyp, ózara myqtylardy anyqtaıdy. Bylaısha aıtqanda, stýdent sportshylar arasyndaǵy Olımpıada deýge bolady. Qysqy Ýnıversıada 2-12 naýryz aralyǵynda Reseıdiń Krasnoıarsk qalasynda ótedi. Álemniń 50 elinen keletin 3000-nan asa sportshylar sporttyń 11 túri boıynsha baq synaıdy. Osydan eki jyl buryn Almatyda ótken XXVIII qysqy Ýnıversıadaǵa álemniń 56 elinen kelgen 1600-den asatyn sportshy 12 sport túri boıynsha júlde úshin talasqan bolatyn. О́z elimizde ótken sport dodasynda jerlesterimiz jalpy sany 36 medal ıelenip, jalpykomandalyq esepte Reseı quramasynan (71 medal) keıin ekinshi oryn ıelengen edi.
Al jazǵy Ýnıversıada oıyndarynyń jalaýy 3-14 shilde aralyǵynda Italııanyń Neapol qalasynda jelbireıdi. XXX jazǵy Ýnıversıadaǵa álemniń 170 elinen 12 000-nan asa sportshy qatysady dep kútilýde. Sportshylar sporttyń 12 túri boıynsha baq synap, 250 medal jıyntyǵyn sarapqa salady. 2017 jyly Taıpeıde ótken baıraqty dodada Qazaqstan quramasy sapynda 120-ǵa jýyq atlet sporttyń 14 túrinen el namysyn qorǵap, 3 altyn, 6 kúmis, 7 qola medal jeńip alǵan-dy. Jalpykomandalyq esepte 21-orynnan kórindi.
Munan bólek, 2019 jyldyń aqpan aıynda tennısten Qazaqstan quramasy Devıs kýbogynyń 1/8 kezeńinde Portýgalııa quramasymen kezdesedi. Oıyndar 1-2 aqpan kúnderi Astanadaǵy «Dáýlet» sport kesheninde ótpek. Al 5-10 aqpan aralyǵynda AQSh-tyń Anahaım qalasynda mánerlep syrǵanaýda tórt qurlyqtyń chempıonaty ótedi. Sondaı-aq osy aıda qysqy sport túrlerinen (taý shańǵysy, shańǵy sporty jáne konkımen júgirý) álem chempıonatynyń jalaýy jelbireıdi. Naýryzda bıatlonnan (Estersýnd, Shvesııa) jáne mánerlep syrǵanaýdan (Saıtama, Japonııa) álem birinshiligi, mamyrda shaıbaly hokkeıden álem chempıonaty ótedi. Naýryz aıynda fýtboldan 2020 jylǵy Eýropa chempıonatyna irikteý kezeńi men Qazaqstan premer-lıga oıyndary bastalsa, shildede qazaqstandyq fýtbol klýbtary Eýropa lıgasyndaǵy irikteý matchtaryn bastaıdy. «Qaırat», «Tobyl», «Ordabasy» komandalary kári qurlyqtaǵy joryqtaryn alǵashqy aınalymdardan bastasa, izin ala «Astana» komandasy Chempıondar lıgasyndaǵy oıyndaryn ótkizedi.
Halyqaralyq jarystardan maýsym aıynda ekinshi Eýropa oıyndary, shilde aıynda velosporttan klýbtar arasyndaǵy beıresmı álem chempıonaty sanalatyn «Týr de Frans» velokópkúndigi jáne Ońtústik Koreıada sý sport túrlerinen álem chempıonaty ótedi. Sonymen qatar 2019 jyly birneshe elishilik jarystar, týrnırler ótedi dep josparlanýda.
Qoryta aıtqanda, 2019 jyly sportshylar úshin saıysqa toly jyl bolmaq. Sondyqtan bıyl jarys jolyna shyǵatyn sańlaqtarymyz jankúıerlerdi jigerli jeńisterimen qýantady dep senemiz.
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»
