Álbette, osy rette jańa jyldan bastalǵan jaǵymsyz jańalyqtan keıin aqtóbelikter Astanaǵa qalaı jetýde degen suraqtyń týyndaıtyny zańdylyq. Aıtaıyq. Aqtóbe arqyly «Oral-Astana» baǵytyndaǵy eki poıyz aralaryna kún salyp qatynaıdy. Demek, «QTJ» óndirisi damyǵan, halyq sany kún sanap artyp kele jatqan qos óńirdi osy poıyzdarǵa baılap qoıdy. Eki oblystyń halqy 1,5 mln adamǵa jýyqtaıdy. Demek, poıyz bıletin tek saparyn aılar buryn josparlap, úlgergender ǵana alady. Oǵan qosa, bul poıyzdardyń Aqtóbeden Astanaǵa qaraı qozǵalatyn ýaqyty da qolaısyz. Máselen 096S poıyzy Aqtóbeden túngi 02.04-te júrip ketedi. Tátti uıqynyń keler shaǵynda, qoǵamdyq kólikter parkterde qańtarylǵan ýaqytta sómkelerin arqalap, balalaryn súırelep vokzalǵa shubyrǵan halyqty kóz aldyńyzǵa elestetip kórińizshi...
Oraldan shyǵatyn ekinshi poıyzdyń da keletin ýaqyty óte yńǵaısyz. Qarańyz. 058H poıyzy Aqtóbeden tańǵy saǵat 07.17-de qozǵalyp ketedi. Ýaqyt beldeýine baılanysty elimizdiń batys óńiri Astana ýaqytynan bir saǵat kesh ekendigin eskersek, jolaýshylar Aqtóbe ýaqytymen temir jol vokzalyna tańǵy saǵat altyǵa deıin jetýi tıis.
Bul Prezıdent tapsyrmasy boıynsha 2025 jylǵa qaraı Qazaqstannyń tórt ýrbanıstik ortalyǵynyń birine aınalýy tıis óńir úshin qolaısyz-aq sheshim bolyp tur. 2004 jyly Elbasynyń qatysýymen ashylǵan «Hromtaý-Altynsarın» temir jol torabyn salý da sol Aqtóbe men Astanany jaqyndastyrýdyń, halyqqa qolaıly jaǵdaı jasaýdyń amaly emes pe edi?!
Árıne, tıisti mekemeler aqtóbelikter úshin «Atyraý-Astana Nurly jol», «Mańǵystaý-Astana Nurly jol» baǵyttarynda poıyz bar degen ýáj aıtýy múmkin. Iá atalǵan poıyzdar Aqtóbe oblysynyń aýmaǵynan ótetini ras. Biraq oblys ortalyǵyna atalǵan poıyzdardyń eń jaqyn toqtaıtyn stansasy – Hromtaý. Ol – Aqtóbe qalasynan 90 shaqyrymnan asa qashyqtyqta ornalasqan stansa. Jeke kóligiń bolmasa, taksı jaldap, shyǵyndanyp jetersiń. Biraq qys mezgilinde Aqtóbeden Hromtaýǵa jetý úshin táýekelge barýyń kerek. Joldyń shalǵaılyǵy bylaı tursyn, kók asfalttyń ústi aınadaı muz jáne tabıǵaty qatal óńirdegi joldy borandy kúnderi tótenshe jaǵdaı qyzmeti jaýyp tastaıtyny bar. Qazirdiń ózinde kúnine 150-200 adam osy Hromtaýǵa sabylyp júr. Bul jerde paıdaǵa batyp otyrǵan tek taksı júrgizýshileri.
Ol – ol ma, qazir Qazaqstan temir jolynyń enshiles qurylymy – «Jolaýshylar tasymaly» aksıonerlik qoǵamy baǵyttan alynyp tastalǵan poıyz quramynyń qyzmetshilerin qaıda jibererin bilmeı otyrǵanǵa uqsaıdy. Aıaq astynan jumyssyz qalǵan júzdegen adam basqa óńirlerge qonys aýdarýǵa kóne me?
Mine, osy qıyndyqtarǵa, jolaýshylardyń quqyqtarynyń qorǵalýyna Bas prokýratýra, Bas kólik prokýratýrasy nazar aýdarýy kerek sııaqty. Gazetimizdiń 2018 jylǵy 27 jeltoqsandaǵy sanynda «Bılet quny nege sharyqtady?» degen maqalada osy Aqtóbe baǵytyndaǵy jolaýshylar poıyzdaryna bılettiń baǵasy 58 myń teńgeden asyp ketkendigi jazylǵan edi. Sol maqalada «Jolaýshylar tasymaly» aksıonerlik qoǵamynyń ókili baǵanyń kóterilýine baılanysty «Zań boıynsha kommersııalyq baǵyttarǵa baǵany belgileý óz quqyǵymyzda» degen bolatyn. Bul joly da «Jolaýshylar tasymaly» AQ basshylyǵy poıyz quramyn qosý-alyp tastaý, óńir múddesimen sanaspaýdy da óz quqyqtaryna tańyp alsa tańǵalýǵa bolmas. Biraq osy máselege baılanysty «Jolaýshylar tasymaly» aksıonerlik qoǵamynyń jaýaby biz kútkendegideı shyqty. Kompanııanyń baspasóz hatshysy Dıas Ahmetshárip osy maqalada kórsetilgen máselelerge baılanysty bylaı deıdi: «Bizde jańa jylǵa deıin «Almaty-Oral» degen poıyz bar edi. Qazir «Talgo» vagondarymen jabdyqtalǵan bul poıyzdyń baǵyty ózgerip, Almatyǵa Astana arqyly júretin boldy. Atalǵan poıyz Astanaǵa Aqtóbe arqyly júretin bolǵandyqtan, Aqtóbeden Astanaǵa tikeleı qatynaıtyn poıyz alynyp tastaldy. Jolaýshylarǵa osy poıyz jetkilikti. Poıyzdyń ol quramy jańadan ashylǵan «Almaty-Túrkistan» baǵytyna berildi. Jańa jyldan bastap bizdiń kompanııanyń damý, statıstıka jáne taldaýǵa jaýapty bólimderi poıyzdardyń jetkilikti-jetkiliksizdigin anyqtaıtyn bolady. Múmkin, bir-eki aıdan soń mamandardyń esepteýlerine baılanysty jaǵdaı ózgerip te qalar... Al poıyzdardyń qozǵalys kestesi sol quramy shyǵatyn jáne baratyn qalalardaǵy ýaqyttarǵa sáıkes yńǵaılandyrylady. Al jolserikter men basqa da qyzmetkerlerdiń eshbiri jumyssyz qalmaıdy».
Budan uqqanymyz, mamandar ózgeristen soń ǵana taldaý jasaýǵa kirisken. Nege kerisinshe? Aldymen taldaý jasalyp, ózgeristi sodan soń qolǵa alýǵa «QTJ» men «JT» nege yntyqty? Aqtóbelikterdi vokzalǵa mezgilsiz ýaqytta sabyltý qandaı májbúrlikten týyndady?
Endi bul máselege zańdylyqty qadaǵalaýshy organdar men oblys ákimdigi nazar aýdaryp, jolaýshylardyń muń-muqtajyn eskerer degen úmit bar. Sonyń ózinde tutas bir oblys ortalyǵyn Astanamen baılanystyrar poıyz quramyn alyp tastaýdyń qandaı «saýattylyqpen» jasalǵany túsiniksiz bolyp otyr.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
