Memleket basshysy óz Joldaýynda úshinshi baǵyt etip agrarlyq salaǵa erekshe mán berdi. «Aqyldy tehnologııalar» – agroónerkásip keshenin qarqyndy damytý múmkindigi» dedi. Elimizdiń ekonomıkasynyń negizgi tiregi agrarlyq sala sıfrlandyrý arqyly jańa dáýirge qadam basty.
Osy agrarlyq salany sıfrlandyrý arqyly álemdegi damyǵan elder qyrýar qarjy taýyp otyrǵany barshamyzǵa aıan. Máselen, sarapshylardyń boljaýynsha, 2020 jylǵa qaraı álemdik ekonomıkanyń 25 paıyzy sıfrlanǵan júıege kóshpek. Osy rette, Danııa, Germanııa, Norvegııa, Ońtústik Koreıa sııaqty kóptegen el sıfrlandyrý jobalaryn qarqyndy túrde iske asyrýda.
Aqparattyq tehnologııalar men ınnovasııalyq ıdeıalar sát saıyn jańaryp, kún saıyn jańashyldyq engizilip jatyr.
Elbasy óz Joldaýynda jańa tehnologııalar men bıznes-modelderdi engizý, agroónerkásip kesheniniń ǵylymǵa negizdelýin arttyrý, sharýashylyqtardy kooperasııalaý qajettigin aıtady. Aýyl sharýashylyǵy sýbektileriniń kooperatıv túrinde jumys isteýine jan-jaqty qoldaý kórsetý kerek. Memleket bıznespen birlesip, otandyq ónimdi halyqaralyq naryqqa shyǵarýdyń strategııalyq jolyn taýyp, ilgeriletýi tıis degen bolatyn. Resmı aqparattarǵa súıensek, halyqaralyq tájirıbede bıznes-qaýymdastyq ókilderi tarapynan ǵylymdy qarjylandyrý úlesi Lıýksembýrgte – 80%-dy, Japonııa men Germanııada – 70%-dy, Fınlıandııa, Shvesııa, Qytaı, AQSh-ta – 65%-dy, al Fransııada 54 %-dy qurasa, bul kórsetkish bizdiń elimizde nebári 5% ǵana.
Osyǵan sáıkes aýylsharýashylyq salasyn zor ekpinmen damytý úshin Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev 5 jyl ishinde agrónerkásip keshenindegi eńbek ónimdiligin jáne óńdelgen aýyl sharýashylyǵy óniminiń eksportyn, tıisinshe, kem degende 2,5 esege arttyrýdy tapsyrdy.
Iá, osy rette toqtala ketetin jaıt, elimiz egemendik alǵan tusta aýylsharýashylyq salasy óte bir kúrdeli kezeńnen ótti. Onyń sebebi, aýyl sharýashylyǵy men ónerkásip salasy ónimderiniń arasyndaǵy alshaqtyq boldy. Daǵdarys kezeńinde kolhozdar men sovhozdarda jappaı jekeshelendirilip, jańa naýqanshylyqty bastan ótkerdi. О́tpeli kezeńde kóptegen fabrıka isten shyǵyp, toqyraýǵa ushyrady. Eginshilik salasy da, mal sharýashylyǵy da qarqyn ala almaı, tómendedi.
Aýyr kezeńdi bastan ótkizgen aýylsharýashylyq salasy 2000 jyldardan bastap boı kóterdi. Respýblıkalyq bıýdjetten josparly túrde qarjy bólinip, birneshe jyl qatarynan «Aýyl jyly» dep jarııalandy. Aýylǵa jańa tehnologııalar ákelinip, memleket tarapynan erekshe nazar aýdaryldy. Mal, egin sharýashylyǵy men jańa tehnologııa ǵana emes, aýyl halqynyń áleýmettik máselesine, atap aıtqanda, densaýlyq saqtaý, bilim berý salalaryna erekshe den qoıyldy.
Bunyń barlyǵy Elbasynyń salıqaly saıasatynyń nátıjesi. Halyqtyń 40 paıyzdan astamy meken etetin aýyldyq eldi mekenderdi Prezıdentimiz únemi nazarynda ustap, qoldaý bildirip, aýyl halqyna dem berýde.
Qazaqstan Respýblıkasynyń bəsekege qabiletti elderdiń qataryna kirýi, Dúnıejúzilik saýda uıymyna enýi, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe bolýy otandyq aýyl sharýashylyǵy salasyna úlken úmit artady. О́ıtkeni aýyl sharýashylyǵy – el ekonomıkasynyń negizgi salalarynyń biri. Osy rette agrarlyq sektordyń damýy memleket úshin ekonomıkalyq jáne áleýmettik negizde óte mańyzdy.
Osylardy eskere otyryp, elimiz úshin úlken jańalyqqa aınalǵan sıfrlandyrý júıesin engizýdi, joǵary sapaly mamandar daıarlap, jańa ádister men tásilderdi qoldanýdy, egistiktegi jerler men sharýa qojalyqtarynyń jumysyn jandandyrýdy ýaqyt talap etip otyr.
Sáken QANYBEKOV,
Parlament Májilisiniń depýtaty
