Qazaqstannyń táýelsiz tarıhynda (1997-1999 jyldary, 2011 jáne 2015 jyldary) bıznes sýbektileriniń qarjylyq-sharýashylyq qyzmetin saýyqtyrý úshin ósimpuldy jáne aıyppuldy esepten shyǵarý boıynsha salyqtyq raqymshylyq júrgizildi.
Tek sońǵy eki aksııa sheńberinde (2011 jáne 2015 jyldar) ósimpul men aıyppul boıynsha jalpy somasy 143,7 mlrd.teńge, onyń ishinde 2011 jyly – 23,1 mlrd.teńge, 2015 jyly – 120,6 mlrd.teńge esepten shyǵaryldy.
Raqymshylyq, salyqty ýaqytyly tóleýge potensıaldy múmkindigi bar, joǵary normada udaıy paıda alyp otyrǵan salalarda qyzmetin júzege asyratyndardy qospaǵanda, barlyq salyq tóleýshilerge qoldanyldy.
Atalǵan aksııalar ońtaıly áser ákeldi, sonymen, 2015 jylǵy salyqtyq raqymshylyqqa qatysýshylardyń 67 paıyzynda búgingi kúni salyqtyq bereshegi joqtyǵyn aıtý kerek.
Bul 680 myńnan astam salyq tóleýshiler, onyń 17 myńy – zańdy tulǵalar, 105 myńy – dara kásipkerler, 557 myńy – jeke tulǵalar, ıaǵnı qarapaıym halyq.
2019 jyly júrgiziletin salyqtyq rahymshylyq boıynsha normalar «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine Qazaqstan Respýblıkasynyń ákimshilik-aýmaqtyq qurylysy jáne kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2018 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy № 210-VI QRZ Zańymen «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksin (Salyq kodeksi) qoldanysqa engizý týraly» 2017 jylǵy 25 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna engizilgen tıisti tolyqtyrýlarmen bekitildi.
Osylaısha, Memleket Basshysymen 2018 jylǵy 28 jeltoqsanynda qol qoıylǵan Zań 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap qoldanysqa endi. Osy Zańǵa sáıkes, salyqtyq raqymshylyq shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerine 2018 jyldyń 1 qazanyndaǵy negizgi qaryzyn 2019 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin tólegen jaǵdaıda ósimpul men aıyppuldy esepten shyǵarýdy kózdeıdi.
Bul rette ázirlengen túzetýge sáıkes monıtorıngke jatatyn, iri salyq tóleýshiler, jer qoınaýyn paıdalanýshylar (jer asty sýyn óndirý, emdeý balshyǵyna quqyǵy bar jer qoınaýyn paıdalanýshylardy qospaǵanda), aksızdeletin ónimdi óndiretin óndirýshiler salyqtyq raqymshylyqqa jatpaıdy.
Aldyn-ala derekter boıynsha 2018 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaıǵa sáıkes 340,6 mlrd. teńge salyq bereshegi bar 90 077 shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri (31 210 zańdy tulǵalar jáne 58 867 dara kásipkerler) raqymshylyqqa jatady.
Bul rette, egerde negizgi qaryzdy 210,4 mlrd.teńge kóleminde tólegen jaǵdaıda esepten shyǵarýǵa jatatyn ósimpuldyń jalpy somasy - 122,9 mlrd.teńge, aıyppuldyń somasy – 7,3 mlrd.teńgeni quraıdy.
Bul rette 2018 jylǵy 1 qazannan bastap negizgi qaryz somasyn tóleý kúnine deıin eseptelgen ósimpul somasy esepten shyǵarylady.
Aıyppul men ósimpul boıynsha jınaqtalǵan qaryzynan bosatý úshin salyq tóleýshilerge 2018 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaıynda salyqtar boıynsha negizgi qaryzynyń somasyn bıýdjetke tóleý qajet ekendigine taǵy da nazar aýdaramyz. Iаǵnı, ósimpul men aıyppul somasy negizgi qaryzy tólengen jaǵdaıda ǵana esepten shyǵarylady.
Qarjy mınıstrligimen salyqtyq raqymshylyqty ótkizýdiń egjeı-tegjeıli mehanızim qarastyratyn ósimpul men aıyppuldy esepten shyǵarý qaǵıdasy ázirlenip, aldaǵy ýaqytta bekitiletin bolady.
Osylaısha, memlekettik kirister organdary ósimpul men aıyppuldy esepten shyǵarý boıynsha tikeleı jumysyna shamamen 2019 jyldyń naýryzynda kirisedi. Jalpy, salyqtyq raqymshylyq kásipkerlerdi qoldaýdyń pármendi mehanızmi bolady jáne negizgi salyqtardy tóleýge jaqsy múmkindik beredi dep kútilýde.
Rahymshylyqqa iligý úshin salyq tóleýshilerge eshqaıda barýdyń qajeti joq, memlekettik kirister organdary salyqtyq bet esepterine monıtorıng jasap, negizgi salyq qaryzyn tólegen jaǵdaıda, úsh jumys kúnnen keshiktirmeı esepten shyǵarý týraly tıisti sheshimderin shyǵaryp otyrady.
Salyq tóleýshiler negizgi qaryzy, ósimpul mólsheriniń somasyn anyqtaý úshin «Salyq tóleýshiniń kabıneti» veb-qosymshasynda bet esebinen úzindi alýyna bolady.
Sondaı-aq, Komıtettiń www.kgd.gov.kz ınternet-resýrsy jáne «Elektrondyq úkimet» portaly «Salyqtyq bereshektiń joqtyǵy (bar bolýy) týraly aqparat» elektrondy servısi arqyly onlaın rejıminde JSN/BSN boıynsha salyqtyq bereshektiń bolýy / bolmaýy týraly aǵymdaǵy aqparatty alýǵa bolady.
Ońaltý rásimindegi jáne salyqtar boıynsha tóleý merzimin uzartqan salyq tóleýshilerge qatysty rahymshylyq qoldanýdyń tártibi basqasha.
Salyqtyq rahymshylyqqa iligý úshin osyndaı salyq tóleýshiler memlekettik kirister organdaryna tıisti ótinishti joldap, salyqtar boıynsha negizgi qaryzyn erterek tóleýi qajet.
Odan basqa, ońaltý rásimindegi salyq tóleýshiler ońaltý josparyna ózgeris engizip, ony kredıtorlar jınalysynda kelisip, sotpen bekitýi qajet.
