Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy №521-IV QRZ
Sársenbi, 11 qańtar 2012 7:51
Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik táýelsizdiginiń jıyrma jyldyǵyna baılanysty raqymshylyq jasaý týraly
Osy Zań Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik táýelsizdiginiń jıyrma jyldyǵyna baılanysty, izgilik qaǵıdaty basshylyqqa alyna otyryp qabyldandy.
1-bap. Osy Zańda paıdalanylatyn uǵymdar
Osy Zańda mynadaı uǵymdar paıdalanylady:
1) osy Zańnyń 2-baby 1-tarmaǵy 1) tarmaqshasynda atalǵan adamdar – qylmys jasaǵan kezinde on segiz jasqa tolmaǵan adamdar;
2) osy Zańnyń 2-baby 1-tarmaǵy 2) tarmaqshasynda atalǵan adamdar:
osy Zań qoldanysqa engiziletin kúnge júkti áıelder;
Sársenbi, 11 qańtar 2012 7:51
Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik táýelsizdiginiń jıyrma jyldyǵyna baılanysty raqymshylyq jasaý týraly
Osy Zań Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik táýelsizdiginiń jıyrma jyldyǵyna baılanysty, izgilik qaǵıdaty basshylyqqa alyna otyryp qabyldandy.
1-bap. Osy Zańda paıdalanylatyn uǵymdar
Osy Zańda mynadaı uǵymdar paıdalanylady:
1) osy Zańnyń 2-baby 1-tarmaǵy 1) tarmaqshasynda atalǵan adamdar – qylmys jasaǵan kezinde on segiz jasqa tolmaǵan adamdar;
2) osy Zańnyń 2-baby 1-tarmaǵy 2) tarmaqshasynda atalǵan adamdar:
osy Zań qoldanysqa engiziletin kúnge júkti áıelder;
osy Zań qoldanysqa engiziletin kúnge ata-ana quqyqtarynan aıyrylmaǵan jáne on segiz jasqa tolmaǵan balalary, onyń ishinde asyrap alǵan ne qorǵanshylyqqa jáne (nemese) qamqorshylyqqa alǵan balalary bar ne qamalǵanǵa jáne sottalǵanǵa deıin asyraýynda jastaryna qaramastan I jáne II toptardaǵy múgedek balalary bolǵan áıelder;
osy Zań qoldanysqa engiziletin kezge kámeletke tolmaǵan balalardyń jalǵyz ata-anasy bolyp tabylatyn jáne ata-ana quqyqtarynan aıyrylmaǵan er adamdar;
3) osy Zańnyń 2-baby 1-tarmaǵy 3) tarmaqshasynda atalǵan adamdar – osy Zań qoldanysqa engizilgenge deıin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen I, II jáne III toptaǵy múgedekter dep tanylǵan adamdar;
4) osy Zańnyń 2-baby 1-tarmaǵy 4) tarmaqshasynda atalǵan adamdar – osy Zań qoldanysqa engizilgenge deıin elýge tolǵan jáne odan joǵary jastaǵy áıelder, alpys úshke tolǵan jáne odan joǵary jastaǵy er adamdar;
5) osy Zańnyń 2-baby 1-tarmaǵy 5) tarmaqshasynda atalǵan adamdar – Uly Otan soǵysynyń qatysýshylary men múgedekteri jáne olarǵa teńestirilgen adamdar;
6) osy Zańnyń 2-baby 1-tarmaǵy 6) tarmaqshasynda atalǵan adamdar – Qarýly Kúshterdiń, basqa da áskerler men áskerı quralymdardyń, onyń ishinde burynǵy KSR Odaǵynyń, áskerı nemese ınternasıonaldyq boryshyn atqarý kezinde qaza tapqan nemese habar-osharsyz ketken áskerı qyzmetshileriniń basqa tirkelgen nekege turmaǵan jesirleri, sondaı-aq soǵys múgedekteriniń jáne olarǵa teńestirilgen adamdardyń áıelderi.
2-bap. Jazadan bosatylatyn adamdar
1. Onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmystar úshin sottalǵan adamdar:
1) kámeletke tolmaǵandar;
2) júkti áıelder, kámeletke tolmaǵan nemese I jáne II toptardaǵy múgedek balalary bar áıelder, sondaı-aq kámeletke tolmaǵan balalardyń jalǵyz ata-anasy bolyp tabylatyn er adamdar;
3) I, II jáne III toptaǵy múgedekter;
4) elýge tolǵan jáne odan joǵary jastaǵy áıelder, alpys úshke tolǵan jáne odan joǵary jastaǵy er adamdar;
5) Uly Otan soǵysynyń qatysýshylary men múgedekteri jáne olarǵa teńestirilgen adamdar;
6) áskerı jáne ınternasıonaldyq boryshyn atqarý kezinde qaza tapqan áskerı qyzmetshilerdiń jesirleri, sondaı-aq kúıeýleri soǵys múgedekteri jáne olarǵa teńestirilgen adamdar bolyp tabylatyn áıelder jazadan bosatylady.
2. Osy baptyń 1-tarmaǵynyń qoldanylý aıasyna jatpaıtyn, onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmystar úshin sottalǵan adamdar, eger olar taǵaıyndalǵan jaza merziminiń keminde tórtten bir bóligin ótegen bolsa, bas bostandyǵynan aıyrý túrindegi jazadan bosatylady.
3. Osy baptyń 1 jáne 2-tarmaqtarynyń qoldanylý aıasyna jatpaıtyn adamdar:
1) Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 63-baby qoldanyla otyryp, sot úkimi boıynsha bas bostandyǵynan aıyrý túrindegi jaza taǵaıyndalyp, onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmystar úshin sottalǵan adamdar, Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 70 jáne 73-baptarynyń negizinde sot taǵaıyndaǵan jazasyn óteýden bosatylǵan adamdar, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 71-baby qoldanyla otyryp, sot taǵaıyndaǵan jazasy neǵurlym jeńil jaza túrine aýystyrylǵan adamdar;
2) Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 72-babyna sáıkes sot úkiminiń oryndalýy keıinge qaldyrylǵan, onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmystar úshin bas bostandyǵynan aıyrýǵa sottalǵan júkti áıelder jáne jas balalary bar áıelder, jas balalardy jalǵyz ózi tárbıeleıtin er adamdar;
3) onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmystar úshin bas bostandyǵynan aıyrýǵa baılanysty emes jaza túrlerine sottalǵan adamdar, eger bul jaza negizgi jaza túrinde qoldanylǵan bolsa, jazadan bosatylady.
3-bap. Jaza merziminiń ótelmegen bóligin qysqartý
Onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmystar úshin bas bostandyǵynan aıyrýǵa sottalǵan, osy Zańnyń 2-babynyń negizinde jazadan bosatýǵa jatpaıtyn adamdardyń jazasynyń ótelmegen bóliginiń jartysy qysqartylady.
4-bap. Qylmystyq isterdi qozǵaýdan bas tartý jáne olardy toqtatý
Osy Zań qoldanysqa engizilgenge deıin jasalǵan, olar úshin bes jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasy nemese bas bostandyǵynan aıyrýǵa baılanysty emes jaza kózdelgen onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha qylmystar týraly qylmystyq ister jáne sottar qaramaǵan ister Qazaqstan Respýblıkasynyń qylmystyq is júrgizý zańnamasynda kózdelgen tártippen is qozǵaýdan bas tartylýǵa jáne is júrgizilýi toqtatylýǵa jatady.
Osy Zań qoldanysqa engizilgenge deıin bólimdi nemese qyzmet ornyn óz betimen tastap ketken áskerı qyzmetshiler, eger olar osy Zań qoldanysqa engizilgennen keıin alty aıdan keshikpeı áskerı basqarý, áskerı polısııa organdaryna nemese quqyq qorǵaý organdaryna kinásin moıyndap kelse, qylmystyq jaýaptylyqtan bosatylady.
5-bap. Raqymshylyq jasaýdy qoldaný sharttary
1. Osy Zańnyń 2-babynyń 1-tarmaǵynda atalǵan adamdarǵa qatysty raqymshylyq jasaýdy qoldaný úshin olardyń mártebesin rastaıtyn qujattardyń bolýy mindetti.
2. Osy Zańnyń 2-babynyń 2-tarmaǵynda jáne 3-babynda kózdelgen jaza merziminiń bir bóligin óteý osy Zań qoldanysqa engiziletin kúnge esepteledi.
3. Qylmystardyń jıyntyǵy bolǵan kezde, eger olardyń bireýi aýyr nemese asa aýyr qylmys bolyp tabylsa, raqymshylyq jasaý qoldanylmaıdy.
4. Raqymshylyq jasaý aıasyna jatqyzylǵan adamdar negizgi jazadan bosatylady.
5. Osy Zańdy qoldaný kezinde sottylyqty alyp tastaý Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 77-babynda belgilengen jalpy negizderde júrgiziledi.
6. Eger ózine qatysty raqymshylyq jasaý qoldanylýy múmkin adam buǵan qarsy bolǵan jaǵdaıda, raqymshylyq jasaý qoldanylmaıdy.
6-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń sottary sottaǵan, biraq jazasyn onyń sheginen tys jerlerde ótep júrgen adamdarǵa raqymshylyq jasaýdy qoldaný
Qazaqstan Respýblıkasynyń sottary sottaǵan, biraq jazasyn onyń sheginen tys jerlerde ótep júrgen adamdarǵa raqymshylyq jasaýdy qoldaný týraly máseleni Qazaqstan Respýblıkasy qatysýshysy bolyp tabylatyn halyqaralyq sharttardyń negizinde, aýmaǵynda sot úkimin oryndaý júzege asyrylyp jatqan memlekettiń quzyretti organynyń usynýy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń sottary sheshedi.
Qazaqstan Respýblıkasy tıisti halyqaralyq sharttar jasaspaǵan shet memleketterden bas bostandyǵynan aıyrý túrindegi jazany odan ári óteý úshin Qazaqstan Respýblıkasyna berilgen adamdarǵa raqymshylyq jasaý mundaı adamdardy bergen memleketterdiń quzyretti organdarynyń kelisimimen ǵana qoldanylady.
7-bap. Osy Zańdy qoldaný tártibi
1. Osy Zańnyń 2 jáne 3-baptaryn qoldaný sottalǵan adamdar jazalaryn ótep jatqan jerdegi sottarǵa júkteledi.
2. Osy Zańnyń 4-babyn qoldaný qylmystyq prosesti júrgizýshi organdarǵa júkteledi.
3. Osy Zańdy qoldaný prokýror sanksııa bergen qylmystyq prosesti júrgizýshi organnyń (laýazymdy adamnyń) qaýlysy negizinde, sondaı-aq sot qaýlysy negizinde júrgiziledi.
4. Jazany oryndaýshy mekemeler men organdar osy Zańnyń ýaqtyly oryndalýyn qamtamasyz etý maqsatynda sottarǵa mynadaı qujattardy:
1) jazany odan ári óteýden bosatý týraly ne taǵaıyndalǵan jaza merzimin qysqartý týraly usynymdy;
2) sot úkiminen úzindi kóshirmeni (oǵan engizilgen ózgeristerimen qosa, eger sondaı ózgerister oryn alǵan bolsa);
3) osy Zań qoldanysqa engiziletin kezge jazanyń ótelgen jáne qalǵan merzimi týraly málimetterdi;
4) sottalǵan adamnyń jeke nemese baqylaý isin;
5) osy Zańnyń 2-babynyń 1-tarmaǵynda atalǵan adamdardyń mártebesin rastaıtyn qujattardy usynýǵa mindetti.
5. Sottar osy Zańdy qoldanǵan kezde prokýrordyń qatysýy mindetti.
8-bap. Osy Zańnyń oryndalý merzimi
7-baptyń 1 jáne 2-tarmaqtarynda kórsetilgen organdar osy Zań qoldanysqa engizilgen kúnnen bastap alty aı ishinde onyń oryndalýyn qamtamasyz etýge mindetti.
9-bap. Osy Zańdy qoldanysqa engizý tártibi
Osy Zań alǵashqy resmı jarııalanǵanynan keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
10-bap. Osy Zańdy iske asyrý jónindegi sharalar
Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti jáne oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qala men astananyń jergilikti atqarýshy organdary:
1) raqymshylyq jasaý boıynsha jazadan bosatylǵan jáne zaıyby (jubaıy) nemese jaqyn týystary joq I jáne II toptaǵy múgedekter men jasynyń egde tartýyna baılanysty ózin-ózi kúte almaıtyn adamdardy stasıonarlyq úlgidegi medısınalyq-áleýmettik mekemelerge (uıymdarǵa) ornalastyrý;
2) bosatylǵan kámeletke tolmaǵandardy ata-analarynyń nemese olardyń ornyndaǵy adamdardyń ne mamandandyrylǵan memlekettik organnyń qadaǵalaýyna berý;
3) sot úkimimen taǵaıyndalǵan, osy Zań qoldanysqa engiziletin kezde úkimdi oryndaý barysynda aıaqtalmaı qalǵan em qabyldaýdyń jalǵastyrylýyn qamtamasyz etý;
4) raqymshylyq jasaý boıynsha jazadan bosatylǵandardy belgili bir turǵylyqty jeri joq adamdarǵa arnalǵan áleýmettik beıimdeý ortalyqtaryna ornalastyrý jóninde sharalar qoldansyn.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N. NAZARBAEV.
Astana, Aqorda, 2011 jylǵy jeltoqsannyń 28-i.