• 17 Qańtar, 2012

Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy №527-IV

807 ret

kórsetildi

37 mın

oqý úshin

Egemen Qazaqstan

Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy №527-IV

Seısenbi, 17 qańtar 2012 7:05

QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNYŃ ULTTYQ QAÝIPSIZDIGI TÝRALY

Osy Zań Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq qaýipsizdigi salasyndaǵy quqyqtyq qatynastardy retteıdi jáne adamnyń jáne azamattyń, qoǵam men memlekettiń qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń mazmuny men qaǵıdattaryn, Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý júıesin, maqsattary men baǵyttaryn aıqyndaıdy.

1-taraý. JALPY EREJELER
1-bap. Osy Zańda paıdalanylatyn negizgi uǵymdar
Osy Zańda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady:
1) aqparattyq ınfraqurylym – aqparatty qalyptastyrý, jasaý, ózgertý, óńdeý, berý, paıdalaný jáne saqtaý tehnıkalyq quraldary men júıeleriniń jıyntyǵy;

Seısenbi, 17 qańtar 2012 7:05

QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNYŃ ULTTYQ QAÝIPSIZDIGI TÝRALY

2) aqparattyq keńistik – jeke jáne qoǵamdyq sanaǵa, aqparattyq ınfraqurylym men aqparattyń ózine de yqpal etetin, aqparatty qalyptastyrýǵa, jasaýǵa, ózgertýge, óńdeýge, berýge, paıdalanýǵa, saqtaýǵa baılanysty qyzmet salasy;
3) Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq qaýipsizdigi (budan ári – ulttyq qaýipsizdik) – adamnyń jáne azamattyń, qoǵam men memlekettiń serpindi damýyn qamtamasyz etetin Qazaqstan Respýblıkasy ulttyq múddeleriniń naqty jáne yqtımal qaýip-qaterlerden qorǵalýynyń jaı-kúıi;
4) Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý (budan ári – ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý) – ulttyq múddelerdi naqty jáne yqtımal qaýip-qaterlerden qorǵaýǵa baǵyttalǵan ulttyq qaýipsizdik sýbektileriniń qyzmeti;
5) Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý júıesi – ulttyq qaýipsizdik salasyndaǵy memlekettik saıasat sheńberinde ulttyq qaýipsizdik sýbektileri iske asyratyn quqyqtyq, uıymdastyrýshylyq, ekonomıkalyq, tehnıkalyq jáne ózge de sharalar jıyntyǵy;
6) Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq múddeleri – iske asyrylýynan memlekettiń adam men azamattyń quqyqtaryn, qazaqstandyq qoǵamnyń qundylyqtaryn jáne konstıtýsııalyq qurylys negizderin qorǵaýdy qamtamasyz etý qabileti baılanysty bolatyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamalyq turǵydan tanylǵan saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik jáne basqa da qajettilikteriniń jıyntyǵy;
7) ulttyq qaýipsizdikke qaýip-qaterler – Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq múddelerin iske asyrýǵa kedergi keltiretin nemese kedergi keltirýi múmkin syrtqy jáne ishki faktorlardyń (prosester men qubylystardyń) jıyntyǵy;
8) ulttyq qaýipsizdik obektileri – adam, onyń ómiri, quqyqtary men bostandyqtary; qoǵam, onyń materıaldyq jáne rýhanı qundylyqtary; memleket, onyń konstıtýsııalyq qurylysy;
9) ulttyq qaýipsizdik strategııasy – ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasynda negizgi problemalardy jáne qaýip-qaterlerdi, strategııalyq maqsattardy jáne nysanaly ındıkatorlardy, mindetterdi jáne nátıjeler kórsetkishterin aıqyndaıtyn Qazaqstan Respýblıkasy damýynyń strategııalyq qujaty;
10) ulttyq qaýipsizdik sýbektileri – óz ókilettikterin bıliktiń zań shyǵarýshy, atqarýshy jáne sot tarmaqtary organdary arqyly júzege asyratyn memleket, sondaı-aq ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasynda memlekettik saıasatty iske asyrýǵa qatysatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary men uıymdary.

2-bap. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń quqyqtyq negizderi
1. Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy zańnamasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna negizdeledi jáne osy Zań men Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de normatıvtik-quqyqtyq aktilerinen turady.
2. Eger Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq shartta osy Zańdaǵydan ózgeshe normalar belgilense, onda halyqaralyq sharttyń qaǵıdalary qoldanylady.
3. Mynadaı:
1) Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq qaýipsizdigine nuqsan keltiretin nemese táýelsizdikten aıyrylýǵa ákep soǵatyn;
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń egemendik quqyqtarynyń aıasyn taryltatyn halyqaralyq sharttardy jasasýǵa jol berilmeıdi.

3-bap. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý qaǵıdattary
Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý qaǵıdattary:
1) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti júzege asyrý kezinde zańdylyqty saqtaý;
2) adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtarynyń basymdyǵy;
3) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kúshteriniń jedel ózara habardar etilýi jáne is-qımyldarynyń úılesimdiligi;
4) ulttyq qaýipsizdiktiń barlyq túrleriniń birligi, ózara baılanysy jáne teńdestirilimdigi, ahýaldyń damýyna baılanysty olardyń basymdyǵynyń jedel ózgerýi;
5) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kezinde aldyn alý-profılaktıkalyq sharalarynyń basymdyǵy;
6) ulttyq qaýipsizdikke keltirilgen jáne/nemese yqtımal nuqsannyń aýqymy men sıpatyna ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý sharalarynyń ýaqtyly jáne laıyqty bolýy;
7) adamnyń jáne azamattyń, qoǵam men memleket múddeleriniń teńgerimin saqtaý, olardyń ózara jaýapkershiligi;
8) ulttyq qaýipsizdikti qorǵaý jónindegi is-qımyldardyń barlyq jıyntyǵyn iske asyrýdyń baqylaýda bolýy;
9) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý júıesiniń halyqaralyq qaýipsizdik júıelerimen yqpaldastyǵy;
10) memlekettik organdar ókilettikteriniń arajigin naqty ajyratý bolyp tabylady.
4-bap. Ulttyq qaýipsizdik túrleri
Ulttyq qaýipsizdik túrleri:
1) qoǵamdyq qaýipsizdik – qoǵamnyń tutastyǵy men onyń turaqtylyǵy qamtamasyz etiletin azamattar ómiriniń, densaýlyǵynyń jáne amandyǵynyń, qazaqstandyq qoǵamnyń rýhanı-ımandylyq qundylyqtarynyń jáne áleýmettik qamsyzdandyrý júıesiniń naqty ári yqtımal qaýip-qaterlerden qorǵalýynyń jaı-kúıi;
2) áskerı qaýipsizdik – áskerı kúshterdi qoldanýmen nemese ony qoldaný nıetimen baılanysty syrtqy jáne ishki qaýip-qaterlerden adamnyń jáne azamattyń, qoǵam men memlekettiń ómirlik mańyzy bar múddeleri qorǵalýynyń jaı-kúıi;
3) saıası qaýipsizdik – azamattardyń, áleýmettik toptardyń quqyqtary men bostandyqtarynyń saqtalýy jáne olardyń múddeleriniń teńgerimi, memlekettiń turaqtylyǵy, tutastyǵy jáne qolaıly halyqaralyq jaǵdaıy qamtamasyz etiletin konstıtýsııalyq qurylys negizderiniń, memlekettik organdar júıesi qyzmetiniń jáne memlekettik basqarý tártibiniń naqty jáne yqtımal qaýip-qaterlerden qorǵalýynyń jaı-kúıi;
4) ekonomıkalyq qaýipsizdik – ekonomıkanyń ornyqty damýy jáne onyń táýeldi bolmaýy qamtamasyz etiletin, Qazaqstan Respýblıkasy ulttyq ekonomıkasynyń naqty jáne yqtımal qaýip-qaterlerden qorǵalýynyń jaı-kúıi;
5) aqparattyq qaýipsizdik – eldiń ornyqty damýy jáne aqparattyq táýelsizdigi qamtamasyz etiletin, aqparat salasyndaǵy naqty jáne yqtımal qaýip-qaterlerden Qazaqstan Respýblıkasy aqparattyq keńistiginiń, sondaı-aq adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men múddeleriniń, qoǵam men memlekettiń qorǵalýynyń jaı-kúıi;
6) ekologııalyq qaýipsizdik – qorshaǵan ortaǵa antropogendik jáne tabıǵı áserler saldarynan týyndaıtyn qaýip-qaterlerden adamnyń jáne azamattyń ómirlik mańyzy bar múddeleri men quqyqtarynyń, qoǵam men memlekettiń qorǵalýynyń jaı-kúıi bolyp tabylady.

5-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń negizgi ulttyq múddeleri
1. Qazaqstan Respýblıkasynyń negizgi ulttyq múddeleri:
1) adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etý;
2) zańdardyń dálme-dál ári birkelki oryndalýy jáne quqyqtyq tártipti saqtaý;
3) elde qoǵamdyq kelisim men saıası turaqtylyqty saqtaý;
4) qazaqstandyq otanshyldyq jáne Qazaqstan halqynyń birligi;
5) qazaqstandyq qoǵamnyń materıaldyq jáne rýhanı-ımandylyq qundylyqtaryn saqtaý men eseleı túsý;
6) densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik qamsyzdandyrý júıesiniń azamattar men qoǵamnyń ál-aýqatyn jaqsartý qajettilikterine laıyqty deńgeıi men sapasyna qol jetkizý jáne ony saqtap turý;
7) eldiń bilim jáne ǵylym áleýetiniń qoǵam men azamattardyń áleýmettik-ekonomıkalyq, ınnovasııalyq jáne zııatkerlik damý qajettilikterine laıyqty deńgeıi men sapasyna qol jetkizý jáne ony saqtap turý;
8) Qazaqstan Respýblıkasy konstıtýsııalyq qurylysynyń, onyń ishinde eldiń táýelsizdiginiń, birtutastyǵy men prezıdenttik basqarý nysanynyń, tutastyǵynyń, memlekettik shekarasyna qol suǵylmaýshylyǵynyń jáne aýmaǵynyń bólinbestiginiń myzǵymastyǵy;
9) memlekettik ınstıtýttardyń turaqty jumys isteýi, olardyń qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý;
10) Qazaqstannyń búkil halqynyń ıgiligi úshin ekonomıkalyq damý;
11) ekonomıkalyq qaýipsizdikti tolyq kólemde qamtamasyz etetin agroónerkásiptik, otyn-energetıka keshenderi, kólik jáne óndiristik salalar, qarjy júıesi sýbektileriniń turaqty jumys isteýi;
12) Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń, basqa da áskerleri men áskerı quralymdarynyń jaýyngerlik jáne jumyldyrý daıyndyǵyn qamtamasyz etý;
13) Qazaqstan Respýblıkasynyń áskerı qaýipsizdigin tolyq kólemde qamtamasyz etetin qarý-jaraqpen jáne áskerı tehnıkamen jaraqtandyrýdy qamtamasyz etý jáne qorǵanys ónerkásibi kesheniniń otandyq sýbektilerin damytý;
14) básekege qabiletti jáne qorǵalǵan ulttyq aqparattyq keńistikti qoldaý jáne damytý;
15) qorshaǵan ortanyń jaı-kúıin saqtaý jáne jaqsartý, tabıǵı resýrstardy utymdy paıdalaný;
16) Qazaqstan Respýblıkasynyń damý basymdyqtaryna saı keletin halyqaralyq yntymaqtastyqtyń jaı-kúıi;
17) halyqaralyq deńgeıde Qazaqstan Respýblıkasynyń jaǵymdy ımıdji men bedelin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan saıası bastamalardy ilgeriletý;
18) Qazaqstan halqy men aýmaǵyn tótenshe jaǵdaılar men áskerı qaqtyǵystar kezinde nemese osy qaqtyǵystardyń saldarynan týyndaıtyn qaýip-qaterlerden beıbit ýaqytta jáne soǵys ýaqytynda qorǵaý bolyp tabylady.
2. Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq múddeleri Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamalyq aktilerimen tolyqtyrylýy jáne strategııalyq ári baǵdarlamalyq qujattarymen naqtylanýy múmkin.
6-bap. Ulttyq qaýipsizdikke negizgi qaýip-qaterler
1. Ulttyq qaýipsizdikke negizgi qaýip-qaterler:
1) ulttyq múddelerdiń qorǵalý dárejesiniń tómendeýine yqpal etetin zańdylyq pen quqyqtyq tártip deńgeıiniń tómendeýi, onyń ishinde qylmystyń, onyń uıymdasqan nysandaryn qosa alǵanda ósýi, memlekettik organdardyń qylmystyq qurylymdarmen, terrorıstik nemese ekstremıstik uıymdarmen kirigýi, laýazymdy adamdardyń kapıtaldyń zańsyz aınalymyna qoldaý jasaýy, sybaılas jemqorlyq, qarýdyń jáne esirtki zattarynyń zańsyz aınalymy;
2) demografııalyq ahýaldyń jáne halyq densaýlyǵynyń nasharlaýy, onyń ishinde bala týýdyń kúrt tómendeýi, ólim-jitimniń kóbeıýi;
3) baqylaýsyz kóshi-qon prosesteri;
4) eldiń densaýlyq saqtaý, bilim jáne zııatkerlik áleýeti deńgeıi men sapasynyń tómendeýi;
5) Qazaqstan Respýblıkasy halqynyń mádenı jáne rýhanı murasynan aıyrylýy;
6) ultaralyq jáne konfessııaaralyq qaqtyǵystardan, jappaı tártipsizdikterden kórinetin áleýmettik jáne saıası jaǵdaıdyń ýshyǵýy;
7) konstıtýsııalyq qurylysty kúshtep ózgertýge baǵyttalǵan is-áreket, onyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń birtutastyǵyna, aýmaǵynyń tutastyǵyna, qol suǵylmaýshylyǵyna, bólinbestigine, kúzetiletin tulǵalardyń qaýipsizdigine qaýip tóndiretin is-áreketter;
8) kez kelgen nysandardaǵy jáne kórinisterdegi terrorızm, ekstremızm men separatızm;
9) ulttyq qaýipsizdikke nuqsan keltirýge baǵyttalǵan shet memleketter arnaýly qyzmetteriniń, sondaı-aq uıymdar men jeke adamdardyń barlaý-búldirý is-áreketi;
10) memlekettik organdardyń qyzmetine iritki salý, olardyń irkilissiz jumys isteýin buzý, elde basqarý deńgeıiniń tómendeýi;
11) strategııalyq resýrstardy el múddelerine kereǵar paıdalanýdy qosa alǵanda, memlekettiń ekonomıkalyq qaýipsizdigine nuqsan keltirý, ınnovasııalyq damýǵa jáne ınvestısııalyq belsendiliktiń artýyna kedergi jasaý, kapıtal men taýarlardy elden tysqary jerlerge baqylaýsyz áketý, kóleńkeli ekonomıkanyń ósýi;
12) qarjy júıesi ornyqtylyǵynyń tómendeýi;
13) óndiristiń qysqarýy, ónimder men taýarlar sapasynyń, básekege qabilettiliginiń, eksporttyq, tranzıttik áleýetiniń jáne qoljetimdiliginiń tómendeýi, Qazaqstan Respýblıkasynda óndirilmeıtin ónimder men taýarlardy basqa memleketterden ákelýdiń qysqarýy;
14) eldiń qorǵanys qabileti deńgeıiniń tómendeýi, Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik shekarasynyń qol suǵylmaýshylyǵyna, onyń ózine kúsh qoldaný qaýip-qateri tónýi, oǵan qarsy agressııa;
15) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelmegen áskerılendirilgen quralymdar qurý;
16) eldiń aqparattyq keńistiginiń, sondaı-aq ulttyq aqparattyq resýrstardyń ruqsat etilmegen qoljetimdilikten qorǵalý deńgeıiniń tómendeýi;
17) ulttyq qaýipsizdikke nuqsan keltire otyryp, aqparatty ádeıi burmalaýmen jáne dáıeksiz aqparatty taratýmen baılanysty qoǵamdyq jáne jeke sanaǵa aqparattyq yqpal etý;
18) ekologııalyq jaǵdaıdyń, onyń ishinde aýyz sý sapasynyń kúrt nasharlaýy, dúleı zilzalalar men tabıǵı jáne tehnogendik sıpattaǵy ózge de tótenshe jaǵdaılar, epıdemııalar men epızootııalar;
19) halyqaralyq deńgeıde Qazaqstannyń ulttyq múddelerine, saıası bedeline jáne ekonomıkalyq reıtıngine nuqsan keltirý bolyp tabylady.
2. Ulttyq qaýipsizdikke qaýip-qaterler Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen, strategııalyq jáne baǵdarlamalyq qujattarymen tolyqtyrylýy jáne naqtylanýy múmkin.

2-taraý. ULTTYQ QAÝIPSIZDIKTI QAMTAMASYZ ETÝ JÚIESI JÁNE ONYŃ NEGIZGI FÝNKSIIаLARY
7-bap. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý júıesi
1. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý júıesin bir-birimen ózara is-qımyl jasaıtyn ony qamtamasyz etý kúshteri, adamnyń jáne azamattyń, qoǵam men memlekettiń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan saıası, quqyqtyq, uıymdastyrýshylyq, ekonomıkalyq, áskerı jáne ózge de sıpattaǵy sharalardy júzege asyratyn ózge de memlekettik organdar men uıymdar quraıdy.
2. Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary ózderiniń Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy men zańdarynda kózdelgen quqyqtary men mindetterin iske asyrý arqyly ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy memlekettik saıasatty iske asyrýǵa qatysady.

8-bap. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý júıesiniń negizgi fýnksııalary
Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý júıesiniń negizgi fýnksııalary:
1) Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq múddelerin aıqyndaý;
2) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń maqsattaryn, mindetteri men negizgi baǵyttaryn aıqyndaý;
3) ulttyq qaýipsizdikke tónetin qaýip-qaterlerdi anyqtaý, taldaý, baǵalaý jáne boljamdaý;
4) ulttyq qaýipsizdikke tónetin qaýip-qaterlerdiń aldyn alý jáne ony beıtaraptandyrý jóninde jedel jáne uzaq merzimdi sharalar keshenin ázirleý jáne júzege asyrý;
5) halyqaralyq qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan saıası bastamalardy ilgeriletý;
6) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kúshterin udaıy daıyndyqta ustaý;
7) Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq sharttarǵa sáıkes halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdikti qamtamasyz etýge qatysý bolyp tabylady.

9-bap. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kúshteri
1. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kúshterine:
1) barlaý, qarsy barlaý qyzmetin, sondaı-aq kúzetiletin tulǵalar men obektilerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan quqyqtyq jáne uıymdastyrýshylyq sharalar keshenin júzege asyratyn arnaýly memlekettik organdar;
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshteri, basqa da áskerleri men áskerı quralymdary;
3) ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet organdary, keden organdary jáne avarııalyq-qutqarý qyzmetteri jatady.
2. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý zańnamada belgilengen ókilettikterge sáıkes barlyq memlekettik organdar men memlekettiń laýazymdy adamdary úshin mindetti bolyp tabylady.
3. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kúshteri jáne ózge de memlekettik organdar ózara baılanysta is-qımyl jasaıdy, Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq múddelerin qorǵaý boıynsha birlesken is-sharalardy iske asyrady jáne ózderiniń quzyretine jatatyn máseleler boıynsha bir-birin ózara habardar etedi.

3-taraý. QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY PREZIDENTINIŃ, QAÝIPSIZDIK KEŃESINIŃ, PARLAMENTINIŃ, ÚKIMETINIŃ, SOTTARYNYŃ, MEMLEKETTIK ORGANDARYNYŃ ULTTYQ QAÝIPSIZDIKTI QAMTAMASYZ ETÝ SALASYNDAǴY О́KILETTIKTERI
10-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń ókilettikteri
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti:
1) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy memlekettik saıasattyń negizgi baǵyttaryn aıqyndaıdy;
2) eldiń ulttyq múddelerin qorǵaý salasynda barlyq memlekettik bılik tarmaqtarynyń kelisilgen qyzmetin qamtamasyz etedi;
3) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleri boıynsha aktiler shyǵarady;
4) Qaýipsizdik Keńesin qurady jáne basqarady, onyń mindetteri men ókilettikterin belgileıdi;
5) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qaýipsizdik strategııasyn, sondaı-aq ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy ózge de strategııalyq jáne baǵdarlamalyq qujattardy bekitedi;
6) Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy men zańdaryna sáıkes ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleri boıynsha basqa da ókilettikterdi júzege asyrady.

11-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesiniń ókilettikteri
1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Qaýipsizdik Keńesi Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy konsýltatıvtik-keńesshi organ bolyp tabylady.
2. Qaýipsizdik Keńesiniń ókilettikterin, qyzmetiniń uıymdastyrylýy men tártibin Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti aıqyndaıdy.

12-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń ókilettikteri
Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti ulttyq qaýipsizdik salasyndaǵy óz ókilettikterin Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna sáıkes júzege asyrady.

13-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń ókilettikteri
Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti:
1) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Májilisine ulttyq qaýipsizdik salasyndaǵy zańdardyń jobalaryn engizedi jáne zańdardyń oryndalýyn qamtamasyz etedi;
2) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń negizgi baǵyttaryn ázirleıdi jáne olardyń júzege asyrylýyn uıymdastyrady, onyń ishinde Ulttyq qaýipsizdik strategııasyn ázirleýdi jáne iske asyrýdy uıymdastyrady;
3) mınıstrlikterdiń, ózge de ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi qyzmetine basshylyq jasaıdy;
4) mynalardyń:
ulttyq holdıngterdiń jáne (nemese) ulttyq kompanııalardyń ne olardyń úlestes tulǵalarynyń, sondaı-aq memleket qatysatyn ózge de zańdy tulǵalardyń jarǵylyq kapıtalyna berilgen jáne (nemese) olardyń menshigindegi strategııalyq obektilerdiń;
memleketpen úlestes emes zańdy tulǵalardyń, sondaı-aq jeke tulǵalardyń menshigindegi strategııalyq obektilerdiń tizbelerin túzedi;
5) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń janynan strategııalyq obektiler jóninde komıssııa qurady;
6) jeke jáne zańdy tulǵalarǵa tıesili strategııalyq obektimen ulttyq qaýipsizdikke qaýip týǵyzýy múmkin azamattyq-quqyqtyq mámile jasasýǵa ruqsat berý nemese ruqsat berýden bas tartý týraly sheshimdi Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń janyndaǵy strategııalyq obektiler jónindegi komıssııanyń usynymdary negizinde qabyldaıdy;
7) Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna, zańdaryna jáne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń aktilerine sáıkes ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleri boıynsha ózge de ókilettikterdi júzege asyrady.

14-bap. Qazaqstan Respýblıkasy sottarynyń ókilettikteri
Sottar:
1) azamattardyń jáne uıymdardyń quqyqtaryn, bostandyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýdy, Konstıtýsııanyń, osy Zańnyń jáne ózge de normatıvtik-quqyqtyq aktilerdiń, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq sharttarynyń oryndalýyn qamtamasyz etedi;
2) adamnyń jáne azamattyń, qoǵam men memlekettiń qaýipsizdigine qol suǵylatyn qylmystar jáne quqyq buzýshylyqtar týraly ister boıynsha sot tóreligin júzege asyrady.

15-bap. Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik organdarynyń ókilettikteri
1. Memlekettik organdar Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen quzyret sheginde ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdi júzege asyrady:
1) ulttyq qaýipsizdik organdary – konstıtýsııalyq qurylysty, memlekettik egemendikti, aýmaqtyq tutastyqty, ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne qorǵanys áleýetin qorǵaý jóninde qarsy barlaý qyzmetin, memlekettik shekarany kúzetýdi, úkimettik baılanysty saqtap turýdy jáne qamtamasyz etýdi, sondaı-aq terrorızmge jáne ekstremızmge qarsy is-qımyl salasynda vedomstvoaralyq qyzmetti úılestirýdi júzege asyratyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin arnaýly memlekettik organdar;
2) syrtqy barlaý salasyndaǵy ýákiletti organ – Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentin, Parlamenti men Úkimetin, Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdary men memlekettik uıymdaryn tıisti aqparatpen qamtamasyz etý maqsatynda barlaý qyzmetin júzege asyratyn, sondaı-aq saıası, áskerı-saıası, qarjylyq-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq, gýmanıtarlyq, ekologııalyq jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq múddelerin qozǵaıtyn ózge de salalarda memleket basshylyǵynyń saıasatyn iske asyrýǵa járdemdesetin, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin memlekettik organ;
3) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Kúzet qyzmeti – kúzetiletin tulǵalar men obektilerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etetin, kúzetiletin tulǵalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý máseleleri boıynsha uıymdastyrýshy jáne úılestirýshi organ bolyp tabylatyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin arnaýly memlekettik organ;
4) qarjy polısııasy organdary – ekonomıkalyq jáne qarjylyq qyzmet, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres salasynda adamnyń jáne azamattyń quqyqtaryna, qoǵam men memlekettiń múddelerine qylmystyq jáne ózge de quqyqqa qarsy qol suǵýshylyqtardyń aldyn alýdy, anyqtaýdy, jolyn kesýdi, ashýdy jáne tergeýdi júzege asyratyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin arnaýly memlekettik organdar;
5) ishki ister organdary – qoǵamdyq tártipti saqtaýdy, qylmysqa, esirtki zattary men qarýdyń zańsyz aınalymyna, baqylaýsyz kóshi-qonǵa qarsy kúresti, azamattar men uıymdardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýdy júzege asyratyn, qylmystyq jazalardyń oryndalýyn, sondaı-aq qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti vedomstvoaralyq úılestirýdi uıymdastyratyn atqarýshy organdar;
6) Qorǵanys mınıstrligi – memlekettiń qorǵanys qabiletin, Qarýly Kúshterdiń turaqty jaýyngerlik jáne jumyldyrý daıyndyǵyn saqtap turatyn jáne qamtamasyz etetin, óz quzyreti sheginde syrtqy barlaýdy, terrorızmge jáne ekstremızmge qarsy is-qımyldy, sondaı-aq áskerı qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti vedomstvoaralyq úılestirýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
7) syrtqy saıasat salasyndaǵy ýákiletti organ – Qazaqstan Respýblıkasynyń syrtqy saıası baǵytyn, halyqaralyq beıbitshilikti, jahandyq jáne óńirlik qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi kúsh-jigerin iske asyrýdy, Qazaqstannyń halyqaralyq bedelin nyǵaıtýdy, Qazaqstan Respýblıkasynyń egemendigin, qaýipsizdigin, aýmaqtyq tutastyǵyn jáne shekarasynyń myzǵymastyǵyn, onyń basqa memlekettermen ózara qarym-qatynastarynda jáne halyqaralyq arenada saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne ózge de múddelerin, shet elde Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary men zańdy tulǵalarynyń quqyqtary men múddelerin dıplomatııalyq quraldarmen jáne ádistermen qorǵaýdy, sondaı-aq halyqaralyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti vedomstvoaralyq úılestirýdi qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
8) baılanys jáne aqparat salasyndaǵy ýákiletti organ – Qazaqstan Respýblıkasynyń biryńǵaı aqparattyq keńistigi men baılanys ınfraqurylymyn qalyptastyrýdy, damytýdy jáne qaýipsizdigin qamtamasyz etýdi, sondaı-aq aqparattyq keńistik qaýipsizdigin qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti vedomstvoaralyq úılestirýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
9) aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy ýákiletti organ aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý boıynsha quqyqtyq, ákimshilik jáne ózge de sharalardy ázirleıdi, olardyń iske asyrylýy men saqtalýyn baqylaýdy, sondaı-aq aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti vedomstvoaralyq úılestirýdi júzege asyrady;
10) qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ – qorshaǵan ortany qorǵaý jáne tabıǵat paıdalaný salasynda memlekettik saıasatty ázirleý jáne iske asyrý máseleleri boıynsha basshylyqty jáne salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
11) memlekettik josparlaý salasyndaǵy ýákiletti organ – Qazaqstan Respýblıkasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń negizgi basymdyqtaryn, jumyldyrý daıarlyǵy men jumyldyrý salasyndaǵy memlekettik saıasatty qalyptastyrýdy júzege asyratyn, ishki jáne syrtqy saýdany retteý men damytýdy, sondaı-aq zańnamada belgilengen quzyret sheginde ekonomıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti vedomstvoaralyq úılestirýdi qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
12) agroónerkásiptik keshendi damytý salasyndaǵy ýákiletti organ – agroónerkásiptik keshendi damytý salasyndaǵy memlekettik retteýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
13) kólik jáne kommýnıkasııa salasyndaǵy ýákiletti organ – kólik-kommýnıkasııa salasyna basshylyqty, sondaı-aq zańnamada kózdelgen shekte salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
14) qarjy salasyndaǵy ýákiletti organ – qarjylyq monıtorıngti júzege asyratyn jáne zańsyz jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jáne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl boıynsha sharalar qoldanatyn, salyq, keden jáne bıýdjet zańnamalarynyń saqtalýyn, memlekettik múliktiń utymdy paıdalanylýyn jáne saqtalýyn, sondaı-aq qarjylyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti vedomstvoaralyq úılestirýdi qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
15) ındýstrııa jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý salasyndaǵy ýákiletti organ – eldiń ekonomıkasynda ónerkásip pen óndiristiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jáne ǵylymı-tehnıkalyq turǵydan damýyn qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
16) energetıka salasyndaǵy ýákiletti organ – ekonomıkanyń energııa jáne energııa resýrstaryna qajettiligin qanaǵattandyrýdy, otyn-energetıka keshenin damytýdy, sondaı-aq energetıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi qyzmetti vedomstvoaralyq úılestirýdi qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
17) tótenshe jaǵdaılar salasyndaǵy ýákiletti organ – tabıǵı jáne tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne joıý, azamattyq qorǵanys, órt jáne ónerkásiptik qaýipsizdik, memlekettik materıaldyq rezervti qalyptastyrý jáne damytý, tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý men joıýdyń memlekettik júıesiniń jumys isteýi men odan ári damýyn qamtamasyz etý, órttiń aldyn alý men sóndirýdi uıymdastyrý salasyndaǵy salaaralyq úılestirý salasynda memlekettik saıasatty qalyptastyrýdy júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
18) ádilet organdary – memlekettik organdardyń, uıymdardyń, laýazymdy adamdar men azamattardyń jumysynda zańdylyq rejımin qoldaıtyn, azamattar men uıymdardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etetin atqarýshy organdar;
19) halyqty áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ – áleýmettik jáne eńbek qatynastarynda, halyqty jumyspen qamtýda zańdylyqtyń saqtalýyn jáne kelisimdi nyǵaıtýdy qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
20) mádenıet salasyndaǵy ýákiletti organ – qoǵamnyń tarıhı-mádenı jáne rýhanı-ımandylyq qundylyqtaryn saqtaýdy, memlekettik tildiń jáne basqa da tilderdiń serpindi damýyn, ishki saıası turaqtylyqty jáne etnosaralyq kelisimdi nyǵaıtýdy qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
21) bilim jáne ǵylym salasyndaǵy ýákiletti organ – sapaly jáne qoljetimdi bilim berýdi, qazaqstandyq ǵylymnyń ornyqty damýyn, memlekettik jastar saıasatyn iske asyrýdy, balalardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
22) densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ýákiletti organ – halyq densaýlyǵyn qorǵaýdy, asa qaýipti jáne karantındik ınfeksııalyq aýrýlardyń taralýynan qorǵaýdy, azamattardyń tıimdi, sapaly jáne qoljetimdi dárilik zattarǵa qajettilikterin qanaǵattandyrýdy qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
23) týrızm, dene shynyqtyrý jáne sport salasyndaǵy ýákiletti organ – Qazaqstanda týrızmniń, buqaralyq sporttyń damýyn, el halqynyń dene shynyqtyrý mádenıetin nyǵaıtýdy qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
24) jer resýrstaryn basqarý jónindegi ýákiletti organ – jerdi utymdy paıdalanýdy jáne qorǵaýdy, jer zańnamasynyń saqtalýyn qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
25) memlekettik statıstıka salasyndaǵy ýákiletti organ – óz quzyreti sheginde memlekettik statıstıka salasynda basshylyqty, sondaı-aq salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
26) básekelestikti qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ – Qazaqstan Respýblıkasynyń monopolııaǵa qarsy zańnamasyn buzýdyń aldyn alýdy, anyqtaýdy jáne jolyn kesýdi qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
27) jer qoınaýyn zerdeleý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organ – jer qoınaýyn geologııalyq zerdeleý, utymdy jáne keshendi paıdalaný salasyndaǵy memlekettik saıasat pen baqylaýdyń, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen jer qoınaýyn paıdalaný salasynda ózge de fýnksııalardyń iske asyrylýyn qamtamasyz etetin ortalyq atqarýshy organ;
28) din isteri jónindegi ýákiletti organ – dinı qyzmet salasyndaǵy memlekettik retteýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
29) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki – qarjy júıesiniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge járdemdesetin, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine esep beretin Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq banki;
30) Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıteti – bıýdjet qarajatyn, memlekettik múlikti, onyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qoryn jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń aktıvterin paıdalaný kezinde Qazaqstan Respýblıkasynyń bıýdjet jáne ózge de zańnamasynyń buzylýyn anyqtaýdy, joıýdy jáne ony buzýǵa jol bermeýdi qamtamasyz etetin, sondaı-aq respýblıkalyq bıýdjetke túsimderdiń tolyq jáne ýaqtyly túsýine, salyqtyq jáne kedendik ákimshilik etýdiń tıimdiligine baqylaýdy júzege asyratyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin syrtqy memlekettik qarjylyq baqylaýdyń joǵary organy.
2. Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdary óz quzyretteri sheginde:
1) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi is-sharalardy josparlaý jáne ótkizý boıynsha vedomstvolyq baǵynysty uıymdardyń qyzmetine basshylyq etedi;
2) ulttyq qaýipsizdik júıesin jetildirý jóninde usynystar engizedi;
3) ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy zańdar men ózge de normatıvtik-quqyqtyq aktilerdiń saqtalýyn qamtamasyz etedi;
4) memlekettik qupııalardy qorǵaý salasyndaǵy zańnamany saqtaı otyryp, ulttyq qaýipsizdiktiń jaı-kúıi men ony qamtamasyz etý boıynsha qoldanylatyn sharalar týraly halyqty habardar etedi, nasıhat jáne qarsy nasıhat jumystaryn júrgizedi;
5) is-áreketteri (nemese áreketsizdigi) Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq múddeleriniń buzylýyna, ulttyq qaýipsizdigine qaýip tónýine ákep soǵatyn laýazymdy adamdardy, memlekettik qyzmetshilerdi tıisti jaýaptylyqqa tartady.

16-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń jergilikti ókildi jáne
atqarýshy organdarynyń ókilettikteri
Oblystardyń (respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń) jergilikti ókildi jáne atqarýshy organdary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen quzyret sheginde:
1) tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birlikterde ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jóninde sharalar qoldanady jáne jumys uıymdastyrady;
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti belgilegen jumyldyrý qýattary men jumyldyrý rezervteriniń (resýrstarynyń) saqtalýyn qamtamasyz etedi.

4-taraý. ULTTYQ QAÝIPSIZDIKTI QAMTAMASYZ ETÝ
17-bap. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kezindegi adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtarynyń kepildikteri
1. Qazaqstan Respýblıkasy zańnama men halyqaralyq sharttarǵa sáıkes óz aýmaǵynda árbir adamnyń jáne azamattyń qaýipsizdigin qamtamasyz etedi. Memleket Qazaqstan Respýblıkasynan tysqary jerlerde júrgen Qazaqstan azamattaryn qorǵaýǵa jáne olarǵa qamqorlyq jasaýǵa kepildik beredi.
2. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kezinde adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtary tek zańdarmen jáne konstıtýsııalyq qurylysty, qoǵamdyq tártipti saqtaýdy, adamnyń quqyqtary men bostandyqtaryn, halyqtyń densaýlyǵy men ımandylyǵyn qorǵaý maqsatynda qanshalyqty qajet bolsa, sonshalyqty ǵana shektelýi múmkin. Bul rette atalǵan adamdar zańnamada belgilengen tártippen tıisti memlekettik organdardan óz quqyqtary men bostandyqtarynyń shektelýi jóninde túsinikter alýǵa quqyly.
3. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kezinde óz ókilettikterin asyra paıdalanǵan laýazymdy adamdar zańda belgilengen jaýaptylyqta bolady.
4. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge járdemdesetin adamdarǵa memlekettik qoldaýǵa, onyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes olardyń quqyqtyq jaǵynan qorǵalýyna kepildik beriledi.

18-bap. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi sharalar
1. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge memlekettiń barlyq organdary men laýazymdy adamdary, sondaı-aq ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi sharalardy iske asyrýǵa zańdy negizde qatysatyn azamattar men uıymdar quzyretiniń arajigi naqty ajyratylǵan jáne olardyń úılesimdi jumys isteýi qamtamasyz etilgen kezde dáıektilikpen iske asyrylatyn memlekettik saıasat arqyly qol jetkiziledi.
2. Qazaqstan Respýblıkasy óziniń ulttyq qaýipsizdigin óz bıligindegi barlyq, onyń ishinde birjaqty nemese halyqaralyq sharttarǵa sáıkes qoldanylatyn ekonomıkalyq, saıası, áskerı, quqyqtyq, arnaýly (barlaý, qarsy barlaý) quraldarmen jáne ádistermen qamtamasyz etedi.
Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi talaptar:
1) eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń baǵyttary men kezeńderin strategııalyq josparlaý;
2) ulttyq qaýipsizdik salasyndaǵy zańnamalyq jáne ózge de normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi ázirleý, qabyldaý men oryndaý kezinde mindetti túrde eskeriledi.
3. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý:
1) memlekettiń osy saladaǵy qyzmetiniń negizgi baǵyttaryn aıqyndaý;
2) ulttyq qaýipsizdikke tóngen qaýip-qaterdi, sondaı-aq shet elde Qazaqstan Respýblıkasynyń saıası bastamalaryn ilgeriletý múmkindikterin anyqtaý jáne boljaý;
3) ulttyq qaýipsizdikke tónetin qaýip-qaterdiń aldyn alý jáne ony beıtaraptandyrý jóninde, onyń ishinde osy qaýip-qaterdi týyndatatyn sebepter men jaǵdaılardy joıý jóninde jedel jáne uzaq merzimdi sharalar keshenin júzege asyrý;
4) ulttyq qaýipsizdikke tikeleı qaýip-qater tóngen, oǵan qol suǵýshylyq bolǵan jaǵdaılarda, onyń ishinde memleketishilik, transshekaralyq jáne jahandyq sıpattaǵy tosyn jáne tótenshe jaǵdaılar týyndaǵan kezde ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý kúshteri men quraldaryn jumyldyrý;
5) ulttyq múddelerdi qorǵaý jónindegi sheshimder men is-áreketterdi kidirissiz qabyldaý, ulttyq qaýipsizdikke qol suǵatyn zańsyz is-áreketterdiń jolyn kesý, ózge de quqyq shekteý sharalaryn júzege asyrý;
6) ulttyq múddelerge qol suǵýshylyqqa baılanysty zardaptardy oqshaýlaý jáne joıý, qalpyna keltirý sharalary keshenin júzege asyrý arqyly ulttyq múddeler qorǵalýynyń qajetti deńgeıine qol jetkizý men ony saqtap otyrýdan turady.
4. Ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi sharalardy iske asyrý maqsatynda vedomstvoaralyq komıssııalar, keńester nemese shtabtar qurylýy múmkin.
Osy Zańnyń 15-babyna sáıkes ulttyq qaý