Eýropalyq Odaq, Italııa jáne О́zbekstannyń tóraǵalyǵymen ótken konferensııa barysynda qatysýshylar qorshaǵan ortany qorǵaý, klımattyń ózgerýine qarsy áreket etý jáne sý resýrstaryn utymdy paıdalanýdaǵy ózara is-qımyl salasyndaǵy yntymaqtastyq máselelerine qatysty keń aýqymdy máseleler boıynsha pikir almasty.
QR energetıka jáne aýyl sharýashylyǵy mınıstrlikteriniń ókilderinen quralǵan Qazaqstan Respýblıkasy delegasııasynyń atynan sóılegen sózinde QR Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Roman Vasılenko Qazaqstannyń jahandyq qaýip-qaterlerdiń saldaryn jumsartý boıynsha belsendi sharalar qabyldaǵanyn jáne elimizdiń qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ulttyq zańnamany jetildirý boıynsha júıeli jumys júrgizip jatqanyn atap ótti.
«Elbasy Nursultan Nazarbaev jarııalaǵan «Qazaqstan-2050» Strategııasynda «jasyl» ekonomıkaǵa ótýdiń maqsaty kórsetilgen. Qujatqa sáıkes, 2050 jylǵa qaraı eldegi jańartylatyn energııa kózderiniń úlesi jalpy energııa tutynýdyń jartysynan kem bolmaýy tıis. Strategııanyń maqsattaryn iske asyrý úshin Qazaqstannyń «jasyl» ekonomıkaǵa kóshý tujyrymdamasy, sondaı-aq ony iske asyrý jospary qabyldandy. Ol jańa formatqa kóshý, qorshaǵan ortaǵa aýyrtpalyqty azaıtý jáne tabıǵı resýrstardyń tozýyn azaıtý úshin tereń júıelik ózgeristerge negiz bolady, - dep atap ótti dıplomat.
Qazaqstannyń «jasyl» ekonomıkaǵa ótýi jáne elimizdiń «jasyl» tehnologııalar men ozyq sheshimderin engizý josparlaryna erekshe nazar aýdaryldy. «EKSPO-2017» kórmesiniń negizinde jumys isteıtin «Jasyl» tehnologııalar men ınvestısııalyq jobalardy damytý jónindegi halyqaralyq ortalyqtyń qyzmeti tanystyryldy. Qazaqstanda «EKSPO-2017» nátıjesi boıynsha qazirdiń ózinde Túrkistan jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda «jasyl» tehnologııalardy engizýdiń júzege asyrylýy jáne jaqynda ǵana Qaraǵandy qalasynyń mańynda Ortalyq Azııadaǵy eń iri SES Saran 100 megavatt kúshi bar kún elektr stansııasynyń qosylǵany málimdendi.
Sóz sóıleýdegi basty joldaý «barlyq múddeli taraptardy Ortalyq Azııadaǵy ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartý boıynsha dáıekti birlesken kúsh-jiger jumsaýǵa shaqyrý» boldy, ásirese klımattyń odan ári jylynýy, muzdyqtardyń erýi men aımaqtyń negizgi ózenderiniń aǵynyn azaıtý boıynsha boljamynyń tusynda.
Osyǵan oraı, forým qatysýshylarynyń nazaryna Araldy qutqarý boıynsha halyqaralyq qorynyń negizin qalaýshy memleketter basshylarynyń ótken jylǵy tamyzda ótken sammıtinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń negizgi bastamalary usynyldy.
2018 jyly qazan aıynda Astana qalasynda BUU EEK Helsınkı Konvensııasy Taraptarynyń 8-shi sessııasynyń ótkeni týraly atalyp ótti. Is-sharanyń qorytyndysy boıynsha transshekaralyq basseınderde monıtorıng, baǵalaý jáne aqparat almasýdy qoldaý jáne Transshekaralyq sýlar salasyndaǵy yntymaqtastyqty qarjylandyrýǵa járdemdesýge baǵyttalǵan Konvensııanyń 2019-2021 jyldarǵa arnalǵan jumys baǵdarlamasy qabyldandy. 2019-2021 jyldary Qazaqstan Transshekaralyq ózender týraly konvensııa bıýrosyna tóraǵalyq etedi. Aldaǵy tóraǵalyq transshekaralyq sý yntymaqtastyǵyn yntalandyrýǵa jáne damytýǵa, sondaı-aq Konvensııanyń normalaryn, sonyń ishinde Konvensııaǵa múshelik etýdi keńeıtý arqyly qoldaý kórsetýdi kózdeıdi.
Sondaı-aq, transshekaralyq sý resýrstaryn utymdy paıdalaný salasynda Ortalyq Azııadaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa eýropalyq taraptyń eleýli úlesi, onyń ishinde 2017 jyldan bastap Qazaqstanda jumys isteıtin Halyqaralyq sý baǵalaý ortalyǵynyń qyzmetin qoldaý arqyly júzege asyrylýy atap ótildi.
Sondaı-aq halyqaralyq uıymdar men sarapshylar qaýymdastyǵynyń ókilderi qatysqan Forým jumysynyń qorytyndysy boıynsha «Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly EO-Ortalyq Azııa platformasynyń» qorytyndy erejesi bekitildi. Qujatta klımattyń ózgerýi týraly Parıj kelisimi boıynsha mindettemelerdi oryndaýdy qamtamasyz etý, qorshaǵan ortany qorǵaýdyń ulttyq júıeleriniń tıimdiligin arttyrý jáne aımaqtaǵy sýdy basqarý sııaqty salalarda Eýropalyq Odaqtyń kómegi arqyly óńir elderiniń yntymaqtastyǵynyń naqty baǵyttary aıqyndalady.
R. Vasılenko Tashkentte bolǵan saparynda О́zbekstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Dilshod Ahatovpen jáne Eýroodaqtyń Ortalyq Azııa boıynsha arnaıy ókili Pıter Býrıanmen kezdesýler ótkizdi.
D.Ahatovpen kezdesýde sońǵy jyldary Qazaqstan men О́zbekstan arasyndaǵy saıası jáne saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń oń dınamıkasy atap ótildi jáne eki eldiń basshylary Nursultan Nazarbaev pen Shavkat Mırzıeevtyń áriptestikti odan ári nyǵaıtýǵa jáne taýar aınalymyn 2020 jylǵa qaraı 5 mlrd. teńgege deıin arttyrý jónindegi nusqaýlarynyń oryndalýyna qatysty birqatar máseleleri talqylandy. Sondaı-aq, yntymaqtastyqty odan ári keńeıtý boıynsha jan-jaqty pikir almasý, onyń ishinde EO-men óńirlik formatta ózara árekettesý de qozǵaldy .
P. Býrıanmen bolǵan kezdesýde áńgime Qazaqstan men aımaqtyń basqa da elderiniń qatysýymen ázirlengen Ortalyq Azııadaǵy EO-nyń jańa Strategııasyn daıyndaýdyń sońǵy kezeńderine qatysty boldy. Osy jyldyń jaz aılarynyń basynda bekitilýi kózdelgen jańa qujatta qorshaǵan ortany qorǵaý jáne transshekaralyq sýdy paıdalaný salasyndaǵy EO-nyń aımaqtyq jobalaryn iske asyrý nazarǵa alynatyn bolady. Taraptar 2019 jyldyń birinshi jartysynda josparlanǵan óńirlik formattaǵy is-qımyl josparyn talqylady.
Sonymen qatar, áńgimelesýshiler Aýǵanstanǵa kómek kórsetý jónindegi birlesken kúsh-jigerdi talqylady. Bıylǵy jyly 2010 jyldan bastap júzege asyrylyp kele jatqan Aýǵanstanǵa arnalǵan qazaqstandyq bilim berý baǵdarlamasynyń negizinde Qazaqstan men О́zbekstan Respýblıkasyndaǵy aýǵandyq qyzdardy Eýropalyq Odaqtyń qarjylaı kómegimen oqytýdyń birlesken baǵdarlamasynyń birinshi kezeńi bolady. EO Syrtqy ister jáne qaýipsizdik saıasaty jónindegi Joǵary ókili Federıka Mogerını osy baǵdarlamany 2018 jyldyń qyrkúıeginde 2 mıllıon eýro kóleminde damytý jóninde jarııalaǵan bolatyn.
