Túsinikti bolý úshin toqtala ketsek, Tileýles Áýbákirov 2000 jyly Jibek joly aýylyna osyndaǵy aqsaqaldar alqasy kelisimimen jáne aýyldyq okrýg ákimshiliginiń shaqyrýymen molda bolýǵa, otbasymen kóship keledi. Oǵan ıesiz qalǵan Mal sharýashylyǵy úıi men onyń aldyndaǵy bir shókim jeri paıdalanýǵa beriledi. Úıdiń jartysyn namazhanaǵa qaldyryp, ekinshi shaǵyn bólmesine otbasymen (alty adam) qonystanady. Ári molda ári kúzetshi bolyp jumys isteı bastaıdy. Keıin álgi eshkimge kereksiz bolyp qalǵan úıdiń ishi-syrtyn qalpyna keltirip, kórse kóz toıatyndaı etip jóndep alady. Kórshilerimen birge alystan aýyz sý tartýǵa atsalysady. Sosyn ol ǵımaratty adam turatyn qalypqa keltirip bolǵan soń, zańdastyrmaq bolady. Mal sharýashylyǵy úıi eshkimge keregi joq qırap qalǵan ıesiz bolsa da, «Novo-Aleksandrovskıı» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasynda tirkeýli bolǵan eken. Olar Tileýleske osy úı túbegeıli berildi dep sheshim shyǵaryp, qolyna álgi qujattyń túpnusqasyn ustatqan.
О́ziniń aıtýynsha, aqsaqal sol anyqtama negizinde úıin zańdastyrmaq bolyp ákimdikke barsa, olar úıdi jekeshelendirý qujatyn ózimiz jasaımyz, zańdastyramyz, siz alańsyz moldalyq qyzmetińizdi júrgize berińiz dep shyǵaryp salǵan. Álgi anyqtamany da ózderine alyp qapty. Ákimdiktiń aıtqanyna ılanǵan qarııa alańsyz júre bergen.
Sodan T.Áýbákirov ótken jyly ákimdikke úıdi zańdastyrmaq bolyp taǵy barady. Barsa, álgi ózi turyp jatqan úı «kópten beri onda eshkim turmaǵandyqtan jáne birneshe jyldan beri qaraýsyz qalǵandyqtan» Arshaly aýdandyq sotynyń 2013 jylǵy 20 qyrkúıektegi sheshimine saı kommýnaldyq menshikke ótip ketkenin estıdi. Tileýles aqsaqal bul habardy estigende júregi syr berip, qulap qala jazdaǵan. О́ıtkeni ol bul sheshim múlde shyndyqqa janaspaıdy dep esepteıdi. «Bul úıde sonaý 2000 jyldan beri otbasymyzben turyp kelemiz ǵoı», deıdi qarııa kózine jas alyp. Ony dáleldeıtin qaǵazdary da bar eken. Sonyń biri – 2017 jylǵy 26 qańtarda Jibek joly aýyldyq okrýginiń bas mamany A.Eńsebaeva bergen anyqtama. Onda «Aqmola oblysy, Arshaly aýdany, Jibek joly aýyldyq okrýgi ákiminiń apparatynan 1943 jyly týǵan Aýbakırov Tleýles Tleýbergenovıchke berildi. Ol osy okrýgke qarasty Jibek joly aýylyndaǵy Qazybek bı kóshesindegi №3-úıde turady» dep jazylyp, qol qoıylǵan. Sol sııaqty osy aýyldyq okrýgtiń ákimi K.Ahmadııarov ta Aýbakırov Tleýles Tleýbergenovıch Jibek joly aýylyndaǵy Qazybek bı kóshesindegi №3-úıde 2000 jyldan beri turyp keledi dep anyqtama jazyp bergen. Úıdiń aı saıynǵy kommýnaldyq shyǵyndaryn tólep turǵan túbirtekteri de bar. Jáne bulardy aýyldaǵy kórshileriniń bári biledi.
Al aýdandyq ákimdik sotqa «bul úıde eshkim turmaıdy, qaraýsyz qalǵan, sondyqtan 2013 jyly Arshaly aýdandyq ádilet basqarmasynyń anyqtamasymen Mal sharýashylyǵy ǵımaraty ıesiz dep tirkelgen» dep, sony bekitýge usynys túsirgen. Oǵan dálel 2012 jyly 4 aqpanda Arshaly aýdandyq «Vpered» gazetinde atalǵan ǵımarattyń ıesine izdeý jarııalanypty. Sodan bir jyl boıy áliptiń artyn kútken syńaıly. Al bul jaıdan aqsaqal múlde habarsyz kórinedi. Ol joǵaryda aıtqanymyzdaı, jergilikti bılikke senip júrgen. О́ıtkeni munyń turyp jatqanyn bári biledi ǵoı. Onyń jartylaı qıraǵaly turǵan ǵımaratty qaıta qalpyna keltirip, jóndep alǵanyn da ákimdiktegiler jaqsy biledi. Endeshe sol kezde oǵan úıdi alǵaly jatyrmyz dep nege aıtpaǵan? Eger aıtqan bolsa, ıaǵnı Tileýles aqsaqal turyp jatqan baspanasynan aıyrylǵaly turǵanyn bilgende, aldyn ala qımyldar edi ǵoı. Alǵashqy sot otyrysynda da Tileýles aqsaqaldyń qatysýynsyz sheshim shyǵarylǵan.
Tileýles aqsaqal bul baspananyń barlyq kommýnaldyq shyǵyndaryn ýaqtyly tólep otyrdy. Zańǵa qarsy áreket jasaǵan joq. Kezinde bilmestiginen senip qalyp, endi zardap shekken jandy bir-aq kúnde baspanasynan aıyryp, dalaǵa shyǵaryp tastaý adamgershilikke jata ma?
Sodan aýdanda birneshe sot otyrysy ótken soń Tileýles aqsaqal oblystyq sotqa qaıta júginedi. 2018 jyly 9 tamyzda ótken Aqmola oblystyq sotynyń azamattyq is jónindegi sot alqasy Arshaly aýdandyq sotynyń 2013 jylǵy 20 qyrkúıektegi sheshiminiń kúshin joıady. Sot Tileýles Áýbákirovtiń quqy buzylǵandyǵyn atap ótedi. Biraq... Iá, budan keıin 2018 jyldyń 26 jeltoqsanynda ótken Arshaly aýdandyq soty bolǵan jaıdyń bárin qaıta saraptaı kele, Azamattyq kodekstiń 240-babyna silteme jasap, ıaǵnı aqsaqaldyń ıesi joq jyljymaıtyn múlikti zańda kórsetilgen jeti jyl merzimnen asa ýaqyt ıelenip kelgenin atap kórsete tura, Tileýles Áýbákirovtiń jyljymaıtyn múlikke menshik quqyǵyn taný týraly aryzyn qaıtadan qanaǵattandyrmady.
Mine, osylaısha osynshama jyl bul ǵımaratty jóndep, úı qalpyna keltirgen kezde Tileýles aqsaqal otbasymen dalada qalaıyn dep tur. Ol úıdi óz atyna jekeshelendirmek túgili, basqa da baspana alýǵa esh múmkindigi joq.
Aleksandr TASBOLAT,
«Egemen Qazaqstan»,
Abdýlmahmýt POShATAEV,
zańger
