Sýretkerlik salaǵa san túrli qyrymen qaıta-qaıta oralyp, talantyn nyǵarlaýdan tanbaǵan, qylqalam óneriniń tanymal ókili Zulqaınar Qojamqulovty óz ortasy biraz ýaqytqa joǵaltyp alǵandaı bolǵan. Beıneleý óneri salasynda 30 shaqty jeke kórmesin ótkizip, sýretkerliktiń qaı janryna túren salsa da tolaıym týyndylarymen ózin moıyndatqan, keshegi KSRO Sýretshiler odaǵynyń beldi múshesi bos jatpaǵan eken. Áıtpese, áriptesteri úshin kenep-boıaýynan birjola qol úzgendeı kóringen Zulqaınar Qojamqulov ózi úshin ónerdiń jańa soqpaǵyn tańdap úlgeripti.
Tonnalaǵan temir-tersekterdi, avtomobıl, motosıkl, velosıpedterdiń kádege jaramaı qalǵan bólshekterin kúndiz-túni ónerge aınaldyrýmen kúnderi ótipti. Maıly boıaýdy baǵyndyrǵan qoldar temirdi ámirine kóndirip, qaıtalanbas músinderdi túlete bergen. Almatydaı megapolıs qalanyń ár tusynda paıda bolǵan, buryn-sońdy belgisiz tosyn art-nysandar qala turǵyndaryn ǵana emes, ónertanýshylardy da eleń etkizdi. О́ıtkeni talantty sýretshiniń zamanaýı stımpank tehnıkasyn ózine baǵyndyryp qana qoımaı, ony ulttyq bolmysymyzben úndestirýi, jumystardyń aýqymdylyǵy tánti bolýǵa turarlyq edi.
Zulqaınar Qojamqulovtyń jumystaryn oqta-tekte kórmelerde kózimiz shalyp júrse de, myńdaǵan usaq bólshekteri tutas bir tiri aǵzaǵa aınalyp, tirilgenin kórgende qala turǵyndarymen qosyla qýandyq. Almatylyqtar temir týyndylardy laıyqty qarsy aldy.
Sýretker óziniń boıyndaǵy sýretkerlik óner, jeti balany ósirgen ismer anasynan darydy dep biledi. Ákeleri erte qaıtys bolady. Qojamqulovtyń ózinen taraǵan alty balasy da qazir shyǵarmashylyq ónerdiń aınalasynda júrgen tanymal adamdarǵa aınaldy.
– Mektepte oqyp júrgende peızajdar salýmen boldym. Almaty kórkemsýret ýchılıshesinde oqyp júrgende oılary barynsha ashyq ta anyq Qasteev, Aıtbaev, Petrov-Vodkın syndy qylqalam sheberlerine eliktedim. Men únemi izdenis ústinde júremin. Bir baǵytta jeti jyldan astam ǵana jumys isteı alamyn. Sodan keıin stılim, baǵytym, pálsafam men pikirim túgelimen ózgeredi. О́zimdi eksperımentaldy sýretshimin dep esepteımin. Meniń sheberhanam – bul meniń laboratorııam, – deıdi Zulqaınar.
Keıingi kezde pop-art stılimen áýestengen sýretshiniń eńbegi de zaıa ketken joq. О́ziniń shyǵarmashylyq qarym-qabiletine tán úrdispen Dinmuhamed Qonaev, Nursultan Nazarbaev, Oljas Súleımenov, Baýyrjan Momyshuly, Batyrhan Shúkenov syndy tulǵalardyń emosııasy beınelegen tolyq galereıasyn, arnaýly kórmede kópshilikke usyndy.
Al sátimen júzege asqan stımpank stıline keletin bolsaq, sýretshi óziniń eń alǵashqy jumysyn mesenat, kásipker Aldar Tuńǵyshbaevtyń ıdeıasymen oryndaǵanyn aıtady. О́nerdi baǵalaıtyn kásipker Qojamqulovtyń týyndylaryna buǵan deıin de nazar aýdaryp kelgen.
– Aldar Muqajanuly ónerdi, tipti menen de jaqsy túsinedi. Alǵashqy temir músin sonyń usynysymen bes jyl buryn jasaldy. Odan keıin qazir mýzeıdiń aldynda turǵan «О́giz» týdy. Barlyq avtobólshekterdi STO-lardan birtindep jınadyq. Keregin satyp alýmen boldyq. Qysqasy, jerde bosqa shashylyp jatqan temir-tersek joq, – deıdi Zulqaınar.
Bes saýsaqtaı belgili keńestik sosrealızmnen bas tartyp, tóńkeris jasaǵan sýretshi úshin bul da táýekel. Árıne, sazbalshyqtan músin jasaý áldeqaıda ońaı bolar edi. Biraq kúrdeli krossvord sııaqty temirdi túısiný, onyń árbir túıirin múltiksiz baǵyndyrý talanty ekiniń birine buıyrmaǵan. Áıtpese, TMD keńistiginde stımpank stıline aýyz salǵandar bolǵanymen, oǵan monýmentaldy turǵyda ámirin júrgize biletin músinshi joqtyń qasy.
Máselen salmaǵy tórt tonna tartatyn bir ǵana «Mergendi», ıaǵnı sadaq tartyp turǵan Qobylandy batyrdy dúnıege ákelý úshin eki-úsh jyl ǵana emes, eptiligi zergerlerden bir mysqal da kem emes qos dánekershi men qos birdeı kómekshi jumys istegen. Qazir «Mergen» ál-Farabı dańǵylynda tur. Tyrnaqaldy temir týyndysy «Dala patshaıymy» AUL RESORT keshenin baıytyp tur.
Al Ortalyq memlekettik mýzeıdiń aldyna qoıylǵan «Qýat» nemese «О́giz» atalatyn art-nysany qara kúsh pen tózimdiliktiń ǵana emes, asqaq rýhtyń da nyshany.
Kúndiz de, túnde de, qysta da, jazda da tynymsyz izdenip, eńbektengen, qartaımaıtyn ónerge qyzmet etip kele jatqan Zulqaınar Qojamqulovtyń tolassyz ıdeıalary klassıkalyq ónerdiń úlken ózgeristerdi bastan keship otyrǵanyn áıgileıdi.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty
