Osy sátke deıin bakterııalardyń sebebinen 700 myńǵa tarta adam kóz jumǵan. Bakterııalarǵa qarsy kúresti shuǵyl túrde qolǵa almasa 2050 jylǵa qaraı ınfeksııalyq aýrýdan qaıtys bolatyndardyń sany 10 mıllıonǵa deıin ósýi múmkin deıdi Brıtandyq úkimettiń tapsyrmasymen máseleni zerttegen avtorlar. Osy ýaqytqa deıin antıbıotıkterdi jónsiz paıdalaný olarǵa tózimdi bakterııalardyń sanyn arttyrdy. Osylaısha jyldar boıy qaýipsiz aýrýlar qatarynda oryn alyp kelgen dertterdi de emdeý qıynǵa soǵyp otyr. Ulybrıtanııanyń Densaýlyq saqtaý mınıstri Davos qalasynda ótken forýmda osy máselemen kúresýdiń josparyn kórsetti.
Brıtanııa úkimeti farmakologııalyq kompanııalardy qarjylandyrý shemasyn ózgertip, olardyń jańa dári-dármek túrin oılap tabýyna jol ashýdy josparlady.
Úkimet josparynyń maqsaty – ártúrli aýrýlardyń antıbıotıkke qarsylyǵynyń ósýin baqylaý jáne shekteý. Sondaı-aq bul jospar aldaǵy bes jylda antıbıotıkke degen qajettilikti 15%-ǵa tómendetýi tıis. Al kelesi jylǵa deıin jan-janýarlardy emdeýde antıbıotıkterdi 25%-ǵa deıin azaıtý kózdelgen. Sondaı-aq Anglııanyń densaýlyq saqtaý qyzmeti farmakologııalyq kompanııalardy qarjylandyrýǵa qatysty ózgeris engizbekshi. Ol boıynsha endi tólem satylǵan dári-dármektiń sanymen emes, sapasymen, áserimen ólshenedi.
«Bizdiń árqaısymyz antıbıotıkterden paıda kóremiz. Biraq, olardy bolýy kerek dúnıe retinde qabyldaımyz. Meni antıbıotıkter óziniń áserin joǵaltýy múmkin degen oı mazalaıdy», dedi Ulybrıtanııanyń Densaýlyq Saqtaý mınıstri Matt Henkok. Sonymen qatar ol forýmda aldaǵy 20 jylǵa arnalǵan josparlarymen bólisti.
«Antıbıotıkke tózimdilik – adamzat balasy úshin klımattyń ózgerýi men soǵystan kem túspeıtin qater», dedi ol.
2014 jyldan bastap Ulybrıtanııada antıbıotıkterdi paıdalaný 7%-ǵa deıin azaıǵan bolatyn. Esesine, 2017 jyly (2013 jylmen salystyrǵanda) qan aınalym júıesinde antıbıotıkke tózimdi ınfeksııalar 35%-ǵa artqan. Antıbıotıkpen kúres tek Ulybrıtanııany ǵana tolǵandyrǵan másele emes. Eýropalyq mıkrobqa qarsy baqylaý jelisi antıbıotıkterge tózimdi ınfeksııalardyń halyqtyń ómirine qater tóndirip turǵanyn aıtty. Jyl saıyn Eýropada osyndaı ınfeksııalardyń kesirinen 33 myńǵa jýyq adam kóz jumady.
2015 jyly DDSU mıkrobqa qarsy tózimdiliktiń aldyn alatyn jospar jasaǵan bolatyn. Ol boıynsha, ár qatysýshy el antıbıotıkke tózimdi ınfeksııalarǵa qarsy ózderiniń strategııalaryn usynýy tıis. Dárigerlerdiń aıtýynsha, antıbıotıkterdi jıi paıdalaný onyń áser etý kúshin álsiretedi. DDSU jan-janýarlardaǵy ınfeksııamen kúreste antıbıotıkten góri ekpe egý, gıgıenany jaqsartý syndy sharalardy júzege asyrýǵa shaqyrady.
Bul máselemen kúres eki etaptan turady: 2020 jylǵa qaraı halyqtyń mıkrobqa qarsy dári-dármekterdi paıdalaný saýattylyǵyn arttyrý kózdelip otyr. Ekinshi etapta 2030 jyly dári-dármekke tózimdi ınfeksııalyq aýrýlardyń sanyn azaıtý josparlanǵan.
Saltanat ShYNÁDIL,
EUÝ stýdenti
