Qamqorlyqtyń qaıtarymy bolady

Beısenbi, 15 qarasha 2012 7:13

Biryńǵaı ulttyq densaýlyq saqtaý júıesi (BUDJ) aıasynda densaýlyq saqtaý salasy memle­kettik saıasatynyń maqsaty – ha­lyqtyń densaýlyq jaǵdaıyn jaq­­sartý, olardyń ómir súrý uzaq­­tyǵyn arttyrý, aýrýdyń aldyn alýdy damytýdyń negizinde ony azaıtý jáne medısınalyq kómektiń sapasy men qolje­tim­diligin arttyrýǵa saıady.

Osy maqsatqa jetý densaýlyq saqtaýdy damytýdyń basym stra­tegııasynyń saqtalýyn talap ete­di. Densaýlyq saqtaý salasyn­daǵy memlekettik saıasattyń ma­ńyzdy maqsattarynyń qataryna medısına qyzmetkerlerine jasalatyn medısınalyq kómektiń sapasy men tıimdiligin arttyrý kiredi.

Beısenbi, 15 qarasha 2012 7:13

Biryńǵaı ulttyq densaýlyq saqtaý júıesi (BUDJ) aıasynda densaýlyq saqtaý salasy memle­kettik saıasatynyń maqsaty – ha­lyqtyń densaýlyq jaǵdaıyn jaq­­sartý, olardyń ómir súrý uzaq­­tyǵyn arttyrý, aýrýdyń aldyn alýdy damytýdyń negizinde ony azaıtý jáne medısınalyq kómektiń sapasy men qolje­tim­diligin arttyrýǵa saıady.

Osy maqsatqa jetý densaýlyq saqtaýdy damytýdyń basym stra­tegııasynyń saqtalýyn talap ete­di. Densaýlyq saqtaý salasyn­daǵy memlekettik saıasattyń ma­ńyzdy maqsattarynyń qataryna medısına qyzmetkerlerine jasalatyn medısınalyq kómektiń sapasy men tıimdiligin arttyrý kiredi.

Qazirgi tańda zamanaýı mened­jmenttegi ózekti taqyryptardyń biri eńbekti negizdeý ekeni aıan. Árıne uıym óz maqsaty men min­detine qol jetkizýge talpyn­ǵan­da taýarlar men qyzmetterdi ón­dirýdiń ozyq tehnologııasyn qu­rý, bilikti kadrlardy jınaý jáne olardyń ózara áreketiniń tıimdi qurylymyn ázirleý jet­kiliksiz bolady. Árbir qyzmetker aldyna qoıylǵan mindetti oryndaý úshin barynsha kúsh jumsap, tıimdi eńbek etýi qajet.

BUDJ engizýdiń eń mańyzdy qaǵıdatynyń biri sońǵy nátıje boıynsha eńbekke aqy tóleý eken­digi talassyz. Medısına kadrlary, eń aldymen dárigerler em­deý-aldyn alý mekemeleriniń ishki resýrstarynyń asa ma­ńyz­dy bóligi. Mine, sondyqtan da olar­dyń qyzmet nátıjeliligi osyǵan baılanysty qamtamasyz etiledi. Qazirgi tańda, densaýlyq saqtaýdy qaıta qurý kezeńinde, tehnıkalyq, tehnologııalyq jáne uıymdastyrýshylyq jańartýlar negizgi baǵyttar bolyp otyr. Alaıda, dárigerge jan-jaqty jaǵ­­daı jasap, ony eń jańa qu­ral-jabdyqtarmen qamtamasyz etseń de naqty nátıjege tolyq qol jetkizilmeýi de múmkin. Biz­diń oıymyzsha, joǵaryda kelti­rilgen jańartýlarmen birge, je­tildirilgen tujyrymdamanyń bas­ty nysany medısına qyzmet­kerleri bolyp qala beredi. Mine, sondyqtan da olardyń eńbek qyzmetin únemi jańǵyrtý kerek. Máseleniń mánisi mine, osynda.

Dáriger mamandyǵynyń be­del­diligi búgingi kúni de joǵary bolyp otyr. Densaýlyq saqtaý­daǵy eńbektiń tómen negizdelýine qaramastan, medısına qyzmet­keri mamandyǵyn alǵysy kele­tinder sany azaıyp otyrǵan joq. Jyl saıyn medısına oqý oryndaryna túsý konkýrsy eń joǵary bolyp tur.

Kásiptik medısınalyq qaýym­dastyq dárigerler men qyzmet­kerler quramynyń biliktilik deń­geıine, atqaratyn qyzmettiń etıkalyq normalarynyń saqta­lýyna, sybaılas jemqorlyqty eńserýge jańa talaptardy qurýy tıis. Kásiptik qaýymdastyqtar men qoǵamdar bolyp birikken dárigerlik uıymdar qyzmet­ker­lerdi attestattaý men sertıfıkat berýde, joǵary bilikti mamandardy anyqtaý men kótermeleýde, biliktiligi tómen mamandardan arylýdy júrgizýde sheshýshi ról atqarýy tıis. Sonymen qatar, ekonomıkalyq negizdeýdi arttyrý jónindegi mynadaı is-sharalar júzege asyrylýy tıis:

- medısınalyq qyzmetkerler eńbegine aqy tóleýdi ekonomıka boıynsha ortasha deńgeıge deıin arttyrý;

- jas mamandarǵa qarjylyq jáne áleýmettik qoldaý kórsetý múmkindigi (turǵyn úı nemese jaldaýdyń jartylaı tólemin berý, nesıege qol jetkizý, medı­sı­nalyq mekemeniń aralasýy ar­qy­ly ıpotekalyq baǵdarlama­larǵa qatysý múmkindigin usyný);

- eńbekke aqy tóleýdiń dıf­ferensııalylyǵyn kúsheıtý, onyń yntalandyrýshy bóligin art­­tyrý (25-30%-dan kem emes), me­dısınalyq uıymdarda bólek bó­limsheler men qyzmet­kerler­diń emdeý-profılaktıkalyq qyz­me­tiniń sońǵy nátıjesiniń naqty qyzmet kólemderi men kórset­kishterin esepke alý negizinde ekonomıkalyq yntalandyrý jú­ıelerin engizý.

Sonymen, medısınalyq qyz­metkerdiń eńbegin ýájdeý – adamdy qyzmetke yntalandyratyn ishki jáne syrtqy qozǵaýshy kúsh­terdiń jıyntyǵy, olar qyzmet­tiń shekterin jáne normalaryn qoıady, osy qyzmetke belgili bir maqsattarǵa jetýge baǵyttalǵan baǵdar beredi. Onyń yntalandyrýshy faktory medısınalyq qyz­metti júzege asyratyn qyz­metkerlerdiń laýazymdyq min­det­terin adal atqarýy, jumysty oryndaýdyń joǵary sapasy. So­nyń ishinde asa kúrdeli jáne shu­ǵyl jumystardy, bas­tama­shyl­dyq, shyǵarmashylyq bel­sendilik jáne basqa da jetis­tikter úshin aqshalaı syıaqy túrindegi ma­daq­taýdy anyqtaı­tyn quqyqtyq negizi Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń 2012 jylǵy 13 sáýirdegi № 245 buıryǵymen bekitilgen dıffe­ren­sııa­lanǵan qosymsha aqy tó­leý bolyp tabylady.

Jańa tehnologııalar, dári-dár­mekter, dıagnostıkalaý men emdeý ádisteriniń paıda bolýy qa­zirgi zamanǵy dárigerden bili­miniń turaqty jetildirip otyrýyn talap etedi. Elbasy N.Nazarbaev Qazaqstan hal­qyna 2011 jylǵy Joldaýynda «Árbir qazaq­standyqtyń jeke ustanymy «ómir boıy bilim alý» bolýy tıis» dep atap kórsetti. Bul, son­daı-aq dıplomnan keıingi joǵary kásiptik bilimge de qatysty, ol úshin qazirgi kezde barlyq jaǵ­daılar jasaldy. Jeke al­ǵanda, Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda Dıp­lomnan keıingi jáne qo­symsha kásiptik bilim berý ortalyǵy (DQO) bar, oǵan: kardıologııa, ishki aýrýlar, gastroenterologııa, klınıkalyq jáne zerthanalyq dıagnostıka kafedralary kiredi.

DQO ortalyǵynyń negizgi baǵyty bilim berý qyzmeti, so­nyń ishine qosymsha medısı­nalyq bi­lim berý, dárigerlerdi jetildirý sıkldary jáne dıplomnan ke­ıin­gi bilim berý, rezıdentýrada tar sheńberli maman­dyqtar boıynsha kadrlardy daıarlaý.

Bilim berý úrdisine bizdiń ıns­tıtýttyń jetekshi ǵylymı qyz­metkerleri, atap aıtqanda, 15 medısına ǵylymdarynyń doktory men 36 ǵylym kandıdaty qa­tysady.

Oqý ortalyǵy biliktilikti arttyrý jáne qaıta daıarlaý sıkl­darynda densaýlyq saq­taý­dyń memlekettik mekemeleriniń dári­gerlerin daıarlaýǵa tapsyrysty oryndaýdy iske asyrady. Qazir memlekettik tapsyrys aıasynda biliktilikti arttyrý sıkldarynda 72 maman, 036 baǵdar­lamasymen qaıta daıarlaý sıklynda 14 dá­riger, biliktilikti arttyrý sıklynda 15 dáriger bilim alýda. Jambyl oblystyq jedel járdem qyzmetiniń 140 feldsherine «kaskad» ádisimen biliktilikti arttyrý sıkly júr­gizildi.

Biliktilikti arttyrý sıkldary kardıologııa, ishki aýrýlar, nefrologııa, revmatologııa, gastroenterologııa, arıtmologııa, endokrınologııa, allergologııa jáne ımmýnologııa, fýnksıonaldyq dıagnostıka, medısınalyq reabılıtologııa mamandyqtary boıynsha júrgiziledi.

Oblystyq densaýlyq saqtaý departamentteriniń ótinimderi arqyly el óńirlerinde kólemi 200 saǵattan asatyn ishki medı­sınanyń ózekti máseleleri jó­nin­de biliktilikti arttyrýdyń kóshpeli sıkldary ótkizildi.

Rezıdentýrada bilim berý kardıologııa, ishki aýrýlar, gastroenterologııa, endokrınologııa, allergologııa jáne ımmýnologııa pánderimen júrgiziledi.

Ortalyq zamanaýı kompıýterlermen mýltımedııalyq proektorlarmen, ınteraktıvti taq­talarmen jabdyqtalǵan. Kardıohırýrgtardy ıntervensııalyq daǵ­dylarǵa úıretý úshin sı­mýlıasııalyq ortalyq bar.

Sondaı-aq DQO ortalyǵynyń qyzmetkerleri on-laın rejiminde oblystardyń praktıkalyq den­saýlyq saqtaý dárigerlerine ishki aýrýlardyń túrli aspektileri negizinde dárister júrgizedi. Kúr­deli klınıkalyq jaǵdaılarda telemedısınalyq tehnologııalar kómegimen Qazaqstan óńirlerine konsýltasııalyq-dıagnos­tıka­lyq kómek kórsetedi.

Ortalyqtyń qyzmetkerleri ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarla­ma­lar men granttardy oryn­daýǵa, sondaı-aq konferensııalar men sezderdi ázirleýge jáne júrgi­zýge belsendi qatysady.

Osylaısha, kásibı deńgeıdi turaqty jetildirý jáne dıffe­rensııalanǵan qosymsha aqy tó­leý túrindegi ekonomıkalyq yn­ta­lan­yrý naýqastarǵa kórset­iletin me­dısınalyq qyzmet sapasyn jaq­sartýdyń basty faktoryna aınal­maq. Mine, sonda ǵana qamqor­lyqtyń qaıtarymy bolady.

Sálim BERKINBAEV,

Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Kardıologııa jáne

ishki aýrýlar ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory,

medısına ǵylymdarynyń doktory,

professor.