Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Jastar jylynyń ashylý saltanatynda jasandy ıntellektiń keleshekte el ómirinde aıryqsha rólge ıe bolatynyn aıtqan bolatyn. Tehnıka sát saıyn jańaryp, ónertapqyshtar álemdi aýzyna qaratyp jatqan tusta jasandy ıntellektiń mańyzy kún ótken saıyn artyp keledi. Ataǵy aıǵa jetip turǵan Amazon, Facebook, Microsoft jáne Google syndy úzdik kompanııalar da robottarǵa aýqymdy qarjy salýda. Zertteýshilerdiń oıynsha, 2019 jyly kontentterge analız jasaý, aqparatty jyldam alý, talqylaý syndy jumystarǵa jasandy ıntellekt tartylady.
Jasandy ıntellekt – zań salasynda
Eýropa Keńesi sot júıesinde jasandy ıntellektiń birinshi etıkalyq hartııasy qabyldandy. Iá, robottar men kompıýterler óndiriste, qyzmet kórsetý ortalyqtarynda, aqparattyq keńistikte, medısınada, t.b. aýqymdy aqparattardy suryptaý men kúrdeli sheshim qabyldaıtyn jerlerde jumyr bastylardy almastyryp jatyr. Biraq, robottyń negizgi qundylyqtardy qurmetteı otyryp, ádil sheshim shyǵaratyny kúmán týǵyzady. Eýropalyq Odaq zań departamentiniń ókili Klementıne Barbaro: «Jasandy ıntellekt qylmyskerdiń qanshalyqty qaýipti ekendigin anyqtaýǵa múmkindik beredi», dedi.
Alaıda, jasandy sýdıalardyń qoǵamdaǵy statýs, bilim, bilik qabiletine qaraı sheshim qabyldaıtyny anyqtalǵan. Olarda oryn alyp otyrǵan jaǵdaıatty túsiný, oı qorytý qabileti joq. Soǵan qaramastan Eýropada jasandy zańgerler synaqtan ótip jatsa, AQSh-ta olardy aıyptyny qorǵaýshy retinde sotqa kirgizýde.
Jasandy ıntellekt – medısınada
IBM-niń Watson nemese Google kompanııasynyń DeepMind Health syndy tehnologııalary dárigerlerdiń jumysyn jeńildetýde, tipti, adam kózi ańdaı bermeıtin ishki aǵzalardaǵy isikterdi anyqtaýda úlken ról atqarady. Sondaı-aq Japonııada jyl saıyn dárigerlerdiń sany 2,7%-ǵa ǵana artatyn bolǵandyqtan, dárigerlerge degen qajettilik kún tártibinen túspeı tur. Kúnshyǵys eli bul máseleni sheshý úshin medısına salasyna jasandy ıntellekt engizbekshi. Ol úshin bıýdjetten 100 mln dollar qarjy bólip otyr.
Jasandy ıntellekt – aýdarma salasynda
Osy jyly IBM kompanııasy jasandy ıntellektiń qarym-qabiletin synaý alańyn keńeıtýdi kózdep otyr. Tipti, jasandy ıntellektiń aýdarma salasyndaǵy sapasy da artyp keledi. 2017 jyly Iаndeks kompanııasy aýdarma júıesine ózgeris engizdi. Endi baǵdarlama ár sózdi jeke-jeke emes, sóılemdi tolyq aýdarady. Osylaısha sóılemniń negizgi maǵynasy saqtalady.
Jasandy ıntellekt – bilim salasynda
Japonııa osy jyldan bastap jasandy ıntellekti oqý júıesine engizýdi josparlap otyr. Ol oqýshynyń 4 jyl boıy alǵan bilim kórsetkishin saralap, onyń osal tusy men jaqsy meńgergen pánderin aıqyndaıdy.
Jasandy ıntellekt jasaýdan jarys
Qazir álemdik iri derjavalar arasynda tehnologııa óndirýden báseke bolyp jatyr. Qytaı zertteý men óndiriste AQSh-qa táýelsiz bolý úshin jasandy ıntellekt jasaýǵa aıryqsha kóńil bólip otyr. Qytaılyq Huawei kompanııasy jasandy ıntellekti óńdeýge arnalǵan óz chıpterin ázirleıtinin málimdedi. Bul eldegi jasandy ıntellekt ındýstrııasyn Intel jáne Nvidia sııaqty amerıkalyq óndirýshilerge degen qajettiligin azaıtty. Al Eýropalyq Odaq AQSh pen Qytaıdan qalyspaı jasandy ıntellekt jasaýǵa 22 mlrd dollar qarjy bólmek.
2018 jyly bolǵan álemdik ekonomıkalyq forýmda Alibaba Group ınternet bıznes tobynyń negizin qalaýshy Djek Ma: «Adamzat, tehnıkany durys paıdalanyp, óz kádesine asyrýǵa tyrysýy kerek. Kompıýter kúnnen-kúnge jetilip keledi ári ol eshqashan aqparaattardy umytpaıdy. Tehnıkadan asyp túsemin dep tyryspańyz» degen edi. Biraq jasandy ıntellekt jumys kúshin jeńildetkenimen, qyzmetkerler sanynyń qysqarýyna da aıtarlyqtaı úles qosady. Osylaısha, jumyssyzdardyń sany kúrt artýy múmkin. Mysaly, 2017 jyly Citigroup kompanııasynyń burynǵy bas dırektory Vıkram Pandıt aldaǵy 5 jylda qyzmetkerleriniń 30%-ǵa deıin qysqaratynyn aıtqan. Al Sberbank prezıdenti German Graf 70% qyzmetkerin jasandy ıntellektke aýystyratynyn aıtqan.
Et pen súıekten jaralǵan adam kúrdeli aqparattarǵa jyldam analız jasaý, olardy uzaq ýaqyt este saqtaý syndy isterde jasandy ıntellektpen básekege túse almaıdy. Sonda kimdi kim basqarady? Jasandy ıntellekten adamzat uta ma, utyla ma?..
Saltanat ShYNÁDIL
