Biz – kók týdy jelbiretken tatarlarmyz

Juma, 26 qazan 2012 7:29

Uly halyq árqashanda uly­ly­ǵyn isteıdi. Keńqoltyq qazaq halqy óziniń ǵasyrlar boıy ar­mandaǵan Táýelsizdigine qol jet­­kizgennen keıin Elbasynyń bas­ta­masymen Qazaqstan halqy As­sam­bleıasyn quryp, onyń tizginin Tuńǵysh Prezıdentimiz Nur­­sultan Ábishuly Nazarbaevtyń ózi ustady. Bul respýblıkany me­kendeıtin san alýan ult pen ulystyń alańsyz tirshiligin qam­ta­ma­syz etip, óziniń qymbat dás­túr­lerin saq­taýy­na, urpaq bola­sha­ǵyna degen senimin nyq­taýǵa múmkindik berdi. Qazaqstan Res­pýblıka­sy­nyń álemdi aýzyna qa­ratqan qa­dam­darynyń basty­sy da osy edi. Táýel­siz­di­gi­mizdiń 20 jyldyq tájirıbesi, elimizdiń qysqa merzimde gúldenip-kór­keıýi kún sáýleli shańyra­ǵy­myz­dyń beriktigi men bıiktigin tórt­kúl dúnıege pash etýi de son­dyq­tan.

Juma, 26 qazan 2012 7:29

Uly halyq árqashanda uly­ly­ǵyn isteıdi. Keńqoltyq qazaq halqy óziniń ǵasyrlar boıy ar­mandaǵan Táýelsizdigine qol jet­­kizgennen keıin Elbasynyń bas­ta­masymen Qazaqstan halqy As­sam­bleıasyn quryp, onyń tizginin Tuńǵysh Prezıdentimiz Nur­­sultan Ábishuly Nazarbaevtyń ózi ustady. Bul respýblıkany me­kendeıtin san alýan ult pen ulystyń alańsyz tirshiligin qam­ta­ma­syz etip, óziniń qymbat dás­túr­lerin saq­taýy­na, urpaq bola­sha­ǵyna degen senimin nyq­taýǵa múmkindik berdi. Qazaqstan Res­pýblıka­sy­nyń álemdi aýzyna qa­ratqan qa­dam­darynyń basty­sy da osy edi. Táýel­siz­di­gi­mizdiń 20 jyldyq tájirıbesi, elimizdiń qysqa merzimde gúldenip-kór­keıýi kún sáýleli shańyra­ǵy­myz­dyń beriktigi men bıiktigin tórt­kúl dúnıege pash etýi de son­dyq­tan. Taǵdyrlas ha­lyqtardyń qı­yn-qystaý kezeńderde sy­nal­ǵan, qýanysh-dýmanda nyǵaıǵan dos­ty­ǵy qu­rysh­taı berik ekendigine táýbe qylamyz. Ob­ly­sy­myz­da­ǵy 40-tan astam ult ókili ózine júk­telgen qasterli mindetke ár­qa­shan adal bo­lyp, jasampazdyq úlgi shashyp otyrǵany ǵanıbet.

Bizdiń ata-babalarymyzdan taraǵan urpaqtyń qazaqtyń kıeli jerinde turyp jatqanyna 160 jyldan asyp barady. Tatar hal­qy­nyń taǵdyry qazaqtyń máde­nıe­timen, turmysymen jáne sha­rýashylyq júrgizý isimen tyǵyz baı­lanysty. Sonaý 1850 jyl­dar­dyń basynda Kókshe jerine qonystanǵan elýshaqty tatar ot­basynyń birde-biri attyń ba­syn keri buryp, ózge jaqtan jer­uıyq izdemegeni de son­dyq­tan. Búgingi kúni de solaı. Irgemiz sógilip kórmegen. О́ıtkeni, biz – qazaq halqymen birge Qa­zaqstan táýelsiz­digin qurysqan halyqpyz. Táýelsizdik san túrli ult pen ulystyń mádenı qun­dy­lyqtaryn jańǵyrtýyna múm­kin­dik berdi.
Birlestigimizdi ataqty jerles aǵamyz, Tatarstan memlekettik syılyǵynyń laýreaty, jazýshy Ibragım Salahov qurǵan bo­la­tyn. Ol kisi sulý Kókshesin ja­nyn­daı jaqsy kór­di. Saıa­sı qýǵyn-súrginge ushyrap, «Kolyma qasi­reti» romanyn jazǵandaǵy saǵynyshy jan syz­datsa, «Kókshetaý dala­synda» tarıhı hı­kaıa­­tyn oqy­ǵan­da keýdeńizdi týǵan jerge degen mahabbat sezimderi kerneıdi. Sondaı-aq, bú­gin­gi kúni qol jetkizgen tabystarymyzdy Hákim Maldybaev, Rashıd Ǵaınýllın, Farýk Kýrmaev, Raýf Aqberdın sekildi belgili azamat­tar­dyń esimderimen de baılanystyra­myz. Olar­dyń ult yntymaǵyn uıystyrý­da­ǵy eńbekteri árqa­shan jadymyzda. Jas urpaq sol úlgi-ónegeni zaman talabyna saı jańǵyrtýda.
Birlestigimizdegi «Ǵalııaba­ný», «Iаshlek» án-bı ansamblderi respýblıkamyzǵa keńi­nen ta­nymal ári sheteldik mádenı saparlarda Qazaqstan dańqyn shy­ǵa­ryp júr desem, artyq aıtqan­dyq emes. Ardagerler uıymy­men qatar, jastardyń saıası pikirtalas klýby belsendi jumys isteýde. Aǵa býyn ulttyq salt-dástúr, yrym-joralǵylar, má­de­nı qundylyqtar baǵytynda kóp eńbek­tense, jastar jaǵy Qa­zaqstan bolashaǵynyń kirpishi bolyp qalanýǵa tyrysyp júr. Ásirese, «Dostyq-Drýjba» jýr­­na­lynyń tilshisi Rınat Dýsýmov, oblys­tyq salamatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵy dı­rek­torynyń orynbasary Dana Jantemirova, «Jas urpaq» qozǵalysynyń kóshbasshysy Ildar Abzalımov, Farıt Ahmetov, Zarına Ýsmanova, ulttyq sport óneriniń jan­ashy­ry Ýlfat Ýs­manov birlestik tarapy­nan qoı­ylǵan tapsyrmalardy tııa­naqtap oryn­daıtynymen rıza etedi.
Keńes ókimetiniń orystan­dy­rý saıasaty túrki halyqtarynyń ishinde eń aldymen tatarlardy sharpyǵany belgili. Biz uzaq jyl­dar ulttyq meıramymyz – «Sabantoı­dy» kóńildegideı etip toılaı almaı júrdik. Sol toıymyz Aqmolada egemendiktiń al­ǵash­qy jylynda-aq dúrkiretip ótkizildi. Ege­men­diktiń 20 jyl­dyǵyndaǵy dástúrli merekelik sharalardyń aýqymy keńeıip, el-jurttyń rızashylyǵyn al­dyq. Oǵan Býrabaı men Step­no­gordaǵy fılıaldarymyz da belsendilikpen qatysty.
Osydan biraz jyl buryn Reseı tele­ar­na­sy etnomádenı birlestigimiz jaıly menimen suhbat júrgizdi. Búgingi áńgimemdi son­da­ǵy aıtylǵan túıin-tujy­rym­men aıaqtasam deımin: Biz, tatar halqy, ózimizdiń Otanymyz Qa­zaq­standa bilim alýǵa, eńbek etýge, tilimiz ben dilimizdi saqtaýǵa, qoǵamdyq ómirdiń ár salasynda óz deńgeıimizdi tanytýǵa tolyq­qan­dy múmkindigimiz bar. Osy­nyń bári úshin qazaqtyń darqan dalasy men keń peıiline rıza­myz. Laıym solaı bolǵaı!

Farýk BOGAPOV,
Aqmola oblystyq tatar etnomádenı
birlestiginiń tóraǵasy.

Aqmola oblysy.