Toptyń basynda – AQSh. Áskerı bıýdjeti 641 mlrd dollar. 1 mln 281 myń sarbazy bar. Biraq qajet bolsa, 120 mln halyqty áskerge jumyldyra alady. 5800-den asatyn tankke, 38 myń brondalǵan mashınaǵa, 13 myńnan asa túrli maqsattaǵy ushaq pen tikushaqqa ıe eken. Áskerı floty da álsiz emes, barlyq áskerı kemeleriniń sany 415, onyń ishinde tek esmınesteri 65.
Atalǵan saıt odan keıingi orynǵa Reseı armııasyn jaıǵastyrypty. Áskerı bıýdjet 47 mlrd dollar. Ázirge ásker sapynda 1 mln jaýyngeri bar. Qajet kezde 47 mln turǵyndy mobılızasııa jasaýǵa qaýqary jetedi, sebebi jalpy halqynyń sany 142 mln. Tehnıkasy da álsiz emes. Quzyrynda 20 myń tank daıyn tur eken. Bul AQSh pen Qytaıdaǵy tank sanyn qosa alǵannan kóp. Brondalǵan áskerı kóligi de az emes, 27 myńnan asyp jyǵylady. Shamasy Keńes zamanynan qalǵan BMP-2, BMP-3 bolar. Ushaqtar men tikushaqtary AQSh-tan 4 ese kem eken, 3900-ǵa jýyq. Reseı floty ózgelermen salystyrǵanda ortashalaý, barlyǵy 352 áskerı kemesi bar. Máselen, jalǵyz ǵana eski avıatasymaldaǵyshqa ıe («Admıral Kýznesov»), salystyrsaq, AQSh-ta olardyń sany 20. Al sýasty qaıyqtary ózge áskerı derjavalarmen shamalas, 62 dana.
Armııasynyń qýattylyǵy boıynsha úshinshi orynda Qytaı. Áskerı bıýdjeti 151 mlrd dollar. Alaıda armııadaǵy sarbaz jóninen álemniń aldynda, 2 mln 183 myń. Syn sátte 750 mln kisini qataryna shaqyrýǵa shamasy jetetin kórinedi. Áskerı tehnıkasynyń sanyn sońǵy jyldary arttyryp keledi. Búginniń ózinde 7 700 tank, 3 myńdaı ushaq pen tikushaq, 714 áskerı kemesi bar. Fregattyń sany boıynsha álemde birinshi, 50 dana. Sý asty qaıyq sanynan tek Soltústik Koreıaǵa jol beredi, Qytaı ıeliginde 73-i tur.
Global Firepower Index saıty armııalardyń qýaty boıynsha tizimdegi kelesi oryndarǵa Úndistan, Fransııa, Ulybrıtanııa, Ońtústik Koreıa, Japonııa, Túrkııa jáne Germanııany jaıǵastyrypty. Qazaqstan 50-nshi orynda. Áskerı bıýdjeti 2 mlrd 435 mln dollar. Saıtqa sensek, respýblıkamyzdaǵy sarbaz sany 74 myńǵa jetedi, rezervte 32 myń kisi bar, jyl saıyn áskerge shaqyrylatyn jasqa 245 myń azamat tolady, biraq qajet kezde 8 mln 500 myń kisi mobılızasııalanýy múmkin eken. Áskerı tehnıka da bir elge jetkilikti. Jalpy ushaq pen tikushaq sany 214, 300 tank, 1613 áskerı brondy mashına jáne 400-deı zymyran saqadaı saı tur.
Nurmuhamed BAIǴARA,
«Egemen Qazaqstan»
