– Apyrym-aı, myna jaryqqa ne boldy?! Qalalyq elektr júıesi mekemesiniń telefony bar ma? 54-34-84 nómirine habarlassam, únemi bos emes...
– Qap, ystyq sý toqtap qaldy ǵoı. Kimge habarlasý kerek edi? «Batyssýarnasy» ma, «Jaıyqjylýqýat» pa? Telefonyn aıtyp jiberińizshi, kórshi!
Qalada turatyn aǵaıynǵa mundaı dıalogtar ábden tanys shyǵar. Aıaq astynan jaryq sónip, sý toqtap, gaz kidirip, jylý berilmeı qalsa, jalma-jan kommýnaldyq apattyq qyzmetterge qońyraý shalyp, kómek suraıtynymyz ras qoı. О́ıtkeni qala degen – alyp aǵza sııaqty, bir qyzmetten aqaý shyqsa, sol jerde «keptelis» paıda bolady. Ádette irkilissiz berilip turǵan san túrli qyzmettiń qadirin aıaq astynan toqtap qalǵanda ǵana bilesiz. Sóıtip birde lıft mekemesiniń, birde baılanys qyzmetiniń telefondaryn izdep, sabylyp qalasyz.
– Kóp keshikpeı Oral qalasynda avarııalyq-kommýnaldyq qyzmet boıynsha qalalyq biryńǵaı «109» Call-ortalyǵy ashylady. Búginde ortalyqqa qajetti jıhazdar men tehnıkalyq quraldar túgeldeı satyp alyndy, onda qyzmet etetin personal arnaıy kýrsta bilim alýda. Osy kýrs aıaqtalǵan soń ortalyq iske qosylady, – deıdi oblystyq baspasóz qyzmetiniń jetekshisi Dáýren Sákenuly.
Aıta keteıik, mundaı ortalyq damyǵan elder tájirıbesinde áýelden bar. Oral qalasy ákimdigi men Batys Qazaqstan oblysynyń aqparattandyrý, memlekettik kórsetiletin qyzmetter jáne arhıvter basqarmasy birlesip qolǵa alǵan jańa jobada osy elder tájirıbesi tolyq eskerilgen. Máselen, AQSh-ta gaz, sý, jylý, elektr, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, qatty turmystyq qaldyqtar jáne basqa kommýnaldyq qyzmet túrlerinde bolǵan aqaý men apatty jaǵdaılardy «311» nómirine habarlasyp, sheshýge bolady eken. Oraldyq jańa jobaǵa balama retinde osy qyzmet alynyp otyr.
Qanatqaqty joba osy jyldyń birinshi toqsanynda iske qosylmaq. Operatorlar Smart Uralsk ǵımaratynyń birinshi qabatynda ornalasatyn bolady.
Call-ortalyqtyń basty maqsaty – qala turǵyndaryna qolaıly jaǵdaı jasaý, kommýnaldyq máselelerdi jedel ári bir ortalyqtan sheshý.
– Rasynda buǵan deıin apattyq-kommýnaldyq máselelerdi sheshý úshin ár kommýnaldyq qyzmetke bólek qońyraý shalýshy edik. Bul turǵyndarǵa yńǵaısyz ekeni túsinikti ǵoı. Jańa jobany engizse, apatty joıýǵa ýaqyt ta únemdelip, máseleni jedel sheshýge múmkindik týady dep oılaımyz, – deıdi Oral qalasynyń turǵyny Berik Shadyǵalı.
Saralap qarasaq, apattyq qyzmettiń qazirgi jaǵdaıy shynynda da syn kótermeıdi. Joǵaryda aıtylǵan kommýnaldyq qyzmetterdiń saıtyn ashyp qarasańyz, narazy turǵyndardyń ashý-yzaǵa toly hattaryn kóresiz. Olar apattyq nómirge uzaq qońyraý shalyp ala almaıtynyn, shaǵym tirkeýshi mamannyń qyzmet sapasy tómendigin, keıbir ótinishti qaǵaz túrinde talap etetinin, ótinishter bazasynyń jáne oǵan baqylaýdyń joqtyǵyn aıtyp, dabyl qaǵyp-aq jatyr.
Al jańa joba qandaı bolmaq?
«109» Call-ortalyǵyna habarlasqan adamǵa 5-10 sekýnd ishinde jaýap beriledi» dep sendiredi jobany uıymdastyrýshylar. Jáne «109» qyzmeti aptanyń jeti kúni 24 saǵat boıy qyzmet etedi. Iаǵnı bir mınýt ta demalys bolmaıdy.
Osy joba arqyly turǵyndardyń jergilikti organdarǵa jeke kelýin qysqartý, ótinishke jaýap berý ýaqytyn qysqartý kózdelip otyr. Sondaı-aq ár ótinish jiktelip, ashyq oryndalady. Jergilikti atqarýshy organdardyń turǵyndar men bıznes qurylymdarmen ózara áreketi jaqsarady. Jıi kezdesetin tıptik máselerdi sheshý úshin arnaıy «Bilim bazasy» qurylady. Apatty joıýmen aınalysatyn árbir oryndaýshymen tikeleı baılanys ornatylyp, tapsyrystyń oryndalý merzimi baqylaýda bolady.
Oral qalasynda «Smart city – Aqyldy qala» atty keshendi joba qolǵa alynǵanyna ekinshi jyldyń júzi boldy. Basty maqsat – turǵyndar ómirine qolaıly jaǵdaı jasaý, olardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, qorshaǵan ortany qorǵaý. Buıyrsa jaqynda iske qosylǵaly otyrǵan «109» Call-ortalyǵy da osy baǵyttaǵy bir asý bolmaq.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan oblysy
