– Sháken Aımanov – qazaq óneriniń baǵyna jaralǵan jaryq juldyz. Onyń fılmderi ulttyq kınematografııanyń altyn qoryna endi. Somdaǵan rólderi – akterlik sheberliktiń naǵyz shyńy. Qazaq kıno óneriniń damýyna zor úles qosqan ol Qazaqstan Kınematografıster odaǵyna jeke ǵımarat, sondaı-aq «Qazaqfılm» kınostýdııasyn saldyryp berdi. О́miri parasat pen ónegege órilgen Aımanovtyń shyǵarmashylyǵyn keler urpaqqa jetkizý bizdiń mindetimiz, –dedi belgili kınorejısser Satybaldy Narymbetov.
Aıta keteıik, búgin, aqpannyń 15-inde saǵat 21:20-da «El Arna» telearnasynda kıno óneriniń sańlaǵy – Sháken Aımanovtyń ómir joly men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Sháken Aımanov: ańyz adam» atty derekti fılm kórsetiledi. Atalǵan fılmdi Sh.Aımanovtyń 100-jyldyǵyna oraı belgili rejısser Bolat Núsimbekov túsirgen. Sondaı-aq, erteń, aqpannyń 16-da saǵat 19:25-te «El Arna» telearnasynda Sháken Aımanovtyń «Atameken» fılmine arnalǵan «Ashyq kórsetilim» baǵdarlamasy kórsetiletin bolady.
Asa daryndy sýretker akter, oıshyl rejısser retinde qazaqtyń sahna óneri men kıno óneriniń qalyptasyp, shyńdalýyna aıryqsha yqpal etken, óshpes iz qaldyrǵan dara daryn ıesi. M.Áýezov atyndaǵy qazaq drama teatrynda 1933 jyldan bastap eńbek etip, 100-den astam obrazdardy, onyń ishinde Petrýchchıo («Asaýǵa-tusaý»), Hlestakov («Revızor»), Otello («Otello»), Aqan seri («Aqan seri – Aqtoqty»), Qodar («Qozy Kórpesh – Baıan sulý») syndy úzdik rólderdi somdady.
1940 jyly «Lenfılm» rejısseri M.Levın Aımanovty M.Áýezovtiń ssenarııi boıynsha qoıylǵan «Raıhan» fılmindegi Sársenniń rólin somdaýǵa shaqyrady. Keıin Sh.Aımanov «Aq raýshan» (SOKS, 1942) atty fılminde maıdangerdiń rólin, «Abaı óleńderi» (1946) fılminde oqýshy Abaı Sháriptiń jáne «Altyn múıiz» (1948) fılmindegi Dosanovtyń rólin somdaıdy.
Sháken Aımanovtyń kelesi bir salmaqty dúnıesi – Jambyl róli boldy. Fılm búkil Keńes Odaǵy aýqymyndaǵy elderdiń ekranynda kórsetildi. Kınodaǵy kelesi akterlik aýqymdy jumysy – Aldar Kóse róli. Osy keıipker arqyly Aımanov óziniń jyldar boıy júreginiń túbinde jatqan halyq qazynasyndaǵy jınaqy obrazdy dúnıege alyp keldi.
1953-1970 jyldar aralyǵynda Sháken Aımanov «Qazaqfılm» ulttyq kınostýdııasynyń kórkemdik jetekshisi qyzmetin atqaryp, ssenarııler jazdy. Bul ýaqytta ulttyq kınematografııa dúnıe-múlik, túrli qural-jabdyqtardyń tapshylyǵynan turalap jatqan bolatyn. Shyǵarmashylyq qıyndyqtan qashpaǵan Sháken Aımanov uıymdastyrýshylyq isindegi jaýapkershilikten de bas tartqan joq. Bir kınony aıaqtaı salysymen ekinshi týyndyny qolǵa alyp, tynymsyz eńbektiń arqasynda birtindep kınostýdııany jónge keltirdi. Sonyń arqasynda kınostýdııada jańa shyǵarmashylyq býyn paıda boldy. Olar: «Qyz-Jibek», «Shoqan», «Ana týraly ańyz» fılmderin qazaq kınematografııa qoryna engizgen sańlaqtar, sol kezdegi jas rejısserler Sultan Qojyqov, Májıt Begalın, Abdolla Qarsaqbaev, Aleksandr Karpovtar edi.
50-jyldardyń sońyna qaraı Sháken Aımanovtyń «Qazaqfılm» kınostýdııasyna jumysqa kelýimen kınoóndiriste derekti, kórkem fılmderdiń sany artty. Jańa zaman taqyrybyna arnalǵan dúnıeler jaryqqa shyqty. Sháken Aımanovtyń biliktiligi arqasynda respýblıkalyq kıno óndirisi materıaldyq jáne shyǵarmashylyq turǵyda nyǵaıdy. Osy kezeńde Qazaqstan Kınematografıster odaǵy quryldy. Ony Sháken Aımanovtyń ózi basqardy.
1984 jyly «Qazaqfılm» kınostýdııasyna Sháken Aımanovtyń esimi berildi.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty
