Tutastyq pen tatýlyq – eń uly qundylyqtar
Sársenbi, 2 mamyr 2012 8:03
Ulttyq mereke-meıramdarymyzdyń da qaıta túlegendigine qanaǵat sezimimen qaraýmen birge, “Kóne rásim” retinde birqatar elder mereke tiziminen alyp tastaǵan 1 Mamyr merekesin birneshe jyldan beri qazaqstandyq aǵaıyndar óz ishindegi ultaralyq tatýlyq pen dostyq, baýyrlastyq, yntymaq merekesi retinde saltanatty túrde toılaıtyn bolǵandyǵy osy el memleketi men basshylarynyń syndarly saıasatynyń jáne bir ońtaıly jaǵy dep bilemin. Dálirek aıtqanda, Qazaqstannyń bir elde ómir súretin kóp ult ókilderiniń mádenıetin, ónerin, tilin, dinin, dástúrin damytýǵa ádil qaraý saıasaty kóptegen elderge úlgi-ónege bolary anyq.
Sársenbi, 2 mamyr 2012 8:03
Ulttyq mereke-meıramdarymyzdyń da qaıta túlegendigine qanaǵat sezimimen qaraýmen birge, “Kóne rásim” retinde birqatar elder mereke tiziminen alyp tastaǵan 1 Mamyr merekesin birneshe jyldan beri qazaqstandyq aǵaıyndar óz ishindegi ultaralyq tatýlyq pen dostyq, baýyrlastyq, yntymaq merekesi retinde saltanatty túrde toılaıtyn bolǵandyǵy osy el memleketi men basshylarynyń syndarly saıasatynyń jáne bir ońtaıly jaǵy dep bilemin. Dálirek aıtqanda, Qazaqstannyń bir elde ómir súretin kóp ult ókilderiniń mádenıetin, ónerin, tilin, dinin, dástúrin damytýǵa ádil qaraý saıasaty kóptegen elderge úlgi-ónege bolary anyq.
Al 1 Mamyr kúnine kelsek, ol Qazaqstanda ulttyq, dinı alalyǵy joq, barlyq ult ókilderi sol kúni jappaı ortaq, qýanyshqa bólenip, bir-birine kirbińmen emes, shat kúlkimen qaraıtyn yntymaq toıyna aınalǵanyn kórip, bilip otyrmyz. Bul kúni qazaqtar ǵana qaýqyldasyp, kórisip, qushaqtasyp amandaspaıdy, barlyq ulttar júzdesip, dıdarlasyp, birigip máz-meıram toı jasaıdy. Birimen-biri teń sanalyp, birin-biri syılap, qurmettep, buryn bir kórgen bolsa, endi bilisip, bilisken bolsa, tanysyp, tamyrlasyp, dostasyp máre-sáre bolady. Qandaı jarasymdylyq.
Alla saqtasyn, qaısybir elderde bul kúni yntymaq merekesin atap ótkendi bylaı qoıyp, ultymen, dinimen, tipti bir dinniń ishinde birneshe aǵymǵa bólinip, jaq-jaq bolyp janjaldasyp, qyrqysyp jatqanyna qarap, «tizgindi teń ustap» durys saıasat júrgize almaǵan, óziniń syńarjaqtyǵyna halqynyń múddesin qurban etken memleketine, kóshbasshylaryna nalyp, renjısiń. Bir otbasyndaǵy balalar da bitim-jaratylysy, minez-qulqy, aqyl-oıy, boıy jaǵynan da ár túrli bolady emes pe. Biraq, jaman bolsyn, jaqsy bolsyn, «ishten shyqqan shubar jylan» dep ata-anasy solardyń bárin birdeı kóredi, bárine birdeı jany ashyp, qaıyrym, qamqorlyq jasaǵysy keledi. О́ıtpeıinshe, artyq kóretin balasy erkelep, emeksip ketýi múmkin de, sál tómenshikteý sanaǵan balasy jatbaýyr bolyp, tipti artyq kóriletin týysqanymen óshtesip, jaýlasyp ketýi de yqtımal. «Ishteı qansha jek kórseń de óz baýyr etiń – balań emes pe, qýanyp qalsyn, basynan sıpaı sal», dep qazaqtyń qarııalary aqyl aıtatyn.
Bir otannyń ishindegi ulttar da sol bir otbasyndaǵy balalardaı. Memleket pen úkimet, onyń basshylary sol ulttar úshin bireýi áke, ekinshisi sheshe degen sóz. Onyń qaıyrymdylyǵy, qataldyǵy da bárine ortaq, teń bolsa, el ishi irip, ultaralyq arazdyq týyndamaıtyndyǵyn Qazaqstannyń jıyrma jyldyq tarıhı tájirıbeleri dáleldep berdi. Joǵarydaǵy beınemen aıtsaq, bir eldiń ishindegi ár ult bir otbasyndaǵy kóp bala degen sóz. Ol balalar bir-birin jaqyn tartyp, eresegi kishirekterine janashyrlyq, qaıyrymdylyq jasap, arqadan qaǵyp mereıin ósirip, kishileri aǵalaryn qurmettep, qolqanaty bolyp, qolqabys jasap, «han kóterip» ózara syılastyqta bolsa, otbasynyń yrys-berekesi kemeldenip, ol shańyraqtaǵy adamdar da rahatta turyp, baqytqa keneletini sekildi, bir otandaǵy syılastyqty ardaq tutqan kóp ult halyqtarynyń shyrqy buzylmaı, kún saıyn qut-bereke uıysyp, eli órkendep, onyń halyqaralyq bedeli arta beredi eken. Bul da Qazaqstannyń ǵıbrat, taǵylymy.
Ulttyq birlikke záredeı bolsa da nuqsan keltiretin jáıtter, ásirese, adam balasynyń «jandy jeri» – din, til, ulttyq salt-dástúr turǵysynda jatsyný, kemsitý, kelemejdeý áreketi baıqalsa, ol tóńirekten bereke ketetinin ańǵaryp júrmiz. Osy jaǵdaıdan aqyly bar árbir adamnyń abaı bolǵany lazym.
Bul turǵyda ádil zań bolǵany, zańǵa qaıshy kórinisterge árdaıym toıtarys berilip otyrǵany abzal. Tártip, ıman, ınabat, qýanysh, shattyq bar jerge qut-bereke úıiriledi. Mine, myna búgingi baqyt – solardyń sharapatymen qolǵa kelip qonǵan baqyt. Men óz basym turyp jatqan Astana qalasynyń bir sheti Qaraótkel aýyly osy baq pen baqyttyń kýási. Qaraótkel turǵyndary ózin de, ózgeni de syılaýmen birge, ózara óte-móte tatý turady. Sondyǵynan bolar, bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp kúshin biriktirgen turǵyndary úreısiz, bolashaǵyna nyq senimmen qarap alǵa basyp keledi. Halqyńnyń úreısiz, alańsyz ósip-ónip kele jatqanyna shúkirshilik etesiń.
Úzben QURMANBAI.
Astana.
