Teatr • 18 Aqpan, 2019

Qudalardy nemere tatýlastyrady

211 retkórsetildi

О́ner ortaq. Onda shekara bolmaıdy. Oǵan Shymkenttegi ózbek drama teatrynda qoıylǵan belgili qaraqalpaq dramatýrgi Orazbaı Abdýrahmanovtyń «Ýjarlar» («Qyrsyqtar») komedııasy dálel. Javlon Saııtov sahnalaǵan kórkem týyndyny ózbek tiline Nýrıllo Abboshon tárjimalaǵan. Týyndyny sahnalaǵan teatrdyń bas rejısseri, Shyńǵys Aıtmatov atyndaǵy halyqaralyq syılyqtyń laýreaty Qýandyq Qasymov.

Bul komedııada teatr akterleri asa bir sheberlikpen qoǵamda beleń alǵan «meniki júre tursyn, seniki tura tursyn» degen ózimshildikti mys­qyldap, aıaýsyz ájýalap kórsetedi. 

Oqıǵa qaraqalpaq aýyldarynyń birinde oryn alady. Matrıza men Halmýrad esimdi el aǵalary shaı ús­tinde ósirip otyrǵan ul men qyzy­­­na qudalyq týraly sóılesedi. Osy eki ortada aýzy dýaly aýyl aqsaqal­darynyń aralasýymen qyzdyń qalyń­malyna qos quda kelisimge keledi. Kenetten dastarqan basynda oryn alǵan ónbeıtin daýǵa bola óz aıtqan­darynan qaıtpaı, táp-tátti qanttaı qu­dalyq buzylady. 

Kórkem týyndyda kúlkili dıalogter men ebedeısiz áreketter ar­qyly «tek meniń aıtqanym ǵana bolady» dep is qylatyn jandardyń ózim­shil beınesi aıparadaı ashylady. Komedııada ulttyq qundylyqtar bastan-aıaq asa bir sezimtaldyqpen kórermenniń kóńil tarazysyna tartylady. 

Bolashaq qudalar Matrıza men Halmýradtyń qyrsyqtyǵy men menmendigi saldarynan perzentteri Qarakóz ben Safardyń arasyndaǵy názik sezimge syzat túsedi. Alaıda, sóz baılasqan qos ǵashyqtyń pák mahabbatyn úlkenderdiń ojar minezderi toq­tata almaıdy. Tashkentte bi­lim alyp jatqan stýdent jastar túr­li­ kedergilerge qaramastan neke­le­sedi. Ýaqyt kóshimen daýkes quda­lar­­dyń minezindegi qyńyrlyq sol­ baıaǵysynsha jalǵasa beredi. Ara­ǵa jyldar salyp nemereleri dú­nıe­ge keledi. Endi eki áýlettiń otaǵa­syla­ry tatýlaspasa bolmaıtyndaı jaǵ­daıǵa jetedi. Qoıylym sońyn­da ne­me­relerin birge erkeletken qudalar ur­paq­tarynyń baqyty men baı­lyǵy úshin tós qaǵystyryp tatýla­sady. Bas­tarynan ótken kúlkili jaǵ­daı­lar­dan qoǵam bolyp sabaq alýǵa shaqy­rady. 

Qurylǵanyna 15 jyldan asqan ózbek teatrynyń shyǵarmashylyq ujy­my saıramdyqtarǵa kóterińki kóńil kúı syılaý úshin baryn salǵany kóri­nip tur. Ásirese qos quda rólin som­daǵan Saıdıkarım Mahmýdov pen Odıljon Týǵonboevtyń, aýyl­ abyzy Jandýllany aınytpaı oına­ǵan Ýlýgbek Nosırovtiń akterlik sheber­ligine qol soqpaı tura almaımyz.

Qoıylym sońynda teatr dırektory Ikram Hoshımjanov kórermen kóp kóńil aýdara bermeıtin bir qyzyq jaıtty aıtyp berdi. «Jalpy, teatr ýaqytyn keshke josparlaýymyzdyń da ózindik syry bar. Sebebi kelinder men eneler kúni boıy úıde birge turady. Biraq kúıbeń sharýamen bir-birimen kóp áńgimelese bermeıdi. Olar­dyń tisiniń aǵyn kórsetip, til qaty­satyn shaǵy keshki as ázirleıtin ýaqyt. Dál sol sátte úıde keris bolmas úshin enelerdi óner tamashalaýǵa shaqyrý arqyly ene men kelinniń demalysyn tıimdi uıymdastyryp otyrmyz», deıdi teatr dırektory. 

Bir qaraǵanda salt pen dástúrge berik qaraqalpaq, ózbek halyqtarynyń basyndaǵy bul jaıt bizdiń qoǵamǵa da jat emes. Sol baıaǵy óletuǵyn taı men kóshetuǵyn saı úshin jelke terisi qurysyp, myńjyldyq qudalarymen kúnara daýlasyp júrgen aǵaıyn qazaqta da bar. Biraq osy adamzatqa ortaq eskiden kele jatqan ersiliktiń jeńilis tabatyn, sózge toqtaıtyn tusy da joq emes. Ol – sábıdiń iń­gál­aǵany, nemereniń shat kúlkisi. Bir­ sózben urpaqtar sabaqtastyǵy. Kúl­kige qaryq etken komedııanyń túıini de osy edi.

Nurshat TО́KEN,

«Egemen Qazaqstan»

Shymkent

Sońǵy jańalyqtar

Mańǵystaýda «ANTIKOR ORTALYGY» ashyldy

Rýhanııat • Búgin, 11:38

Tennıs: Elena Rybakına fınalda

Tennıs • Búgin, 08:52

Basty aqparat (21.02.2020)

Vıdeo • Keshe

Uqsas jańalyqtar