Mundaı «progress syılaryna» búgingi tańda úırenshikti kir jýǵysh mashınalary men tońazytqyshtar, lıft pen avtomobıldiń qaýipsizdik kópshikteri, planshetter men smartfondar jatady.
Shylym óndirisi salasynda da temekini qyzdyrýdyń ınnovasııalyq júıeleri osyndaı jańalyqqa aınaldy. Bul júıeni ázirleýshiler shylymdy tutynýshy zııandy zattardy nıkotınmen emes, janý barysynda túziletin ónimdermen alady degen derekti basty orynǵa qoıady. Sebebi sońǵy jyldardaǵy zertteýler nátıjesinde, temekini tutynýdaǵy janý prosesin alyp tastaý arqyly zııandy 90-95 %-ǵa azaıtýǵa múmkindik týyp otyr. Bul derektiń ózektiligin shylym tútini men temekini qyzdyrý júıesin paıdalaný kezinde bólinetin zattardy salystyra júrgizilgen zertteýler de rastaıdy. Desek te, ınnovasııalyq júıeniń paıdalanylýy aǵzanyń bıologııalyq kórsetkishterine qalaı áser etetinin anyqtaý úshin odan da uzaq zertteýler talap etiletini jasyryn emes.
Dál osy sıpatta IQOS temekini qyzdyrýdyń elektr júıesine júrgizilgen klınıkalyq zertteýler onyń paıdalanylýy aǵzaǵa qalaı áser etetindigi týraly habar beredi. Osy rette «Fılıp Morrıs Interneshnl» kompanııasy Exposure Response Study (ERS – aǵzanyń áser etýge reaksııasyn zertteý) atty klınıkalyq zertteýin IQOS temekini qyzdyrýdyń elektr júıesine qatysty bastaǵan bolatyn. Alty aıǵa sozylǵan keń aýqymdy zertteý nátıjeleri IQOS-ty paıdalanýǵa kóshý kezinde tutynýshynyń klınıkalyq kórsetkishteri temeki shegýden tolyq bas tartqandaı bolatynyn anyq kórsetti.
ERS klınıkalyq zertteýi AQSh-tyń 13 jetekshi táýelsiz medısına ortalyqtaryn qamtydy jáne oǵan myńdaǵan temeki shegýshiler qatysty. Zertteý tártibine sáıkes, olar kezdeısoq túrde eki topqa bólindi: birinshi top qatysýshylary kádimgi temekini tutyndy, al ekinshi top qatysýshylary IQOS júıesin paıdalanýǵa kóshti. Zertteý barysynda 8 baǵyt boıynsha qaýip-qaterler baǵalandy. Olar negizinen temeki shegýmen dástúrli túrde baılanystyrylatyn aýrýlarǵa sáıkes tańdalǵan bolatyn, atap aıtqanda, júrek pen ókpe aýrýlary. Sonymen birge, qabyný men totyǵý sııaqty aǵzadaǵy proseske degen áserler de baǵalandy.
Qorytyndylaı kelgende, zertteý óziniń negizgi gıpotezasyn rastady – IQOS júıesin paıdalanýǵa kóshken adamdar tobyndaǵy barlyq kórsetkishterdiń dınamıkasy temeki shegýden tolyq bas tartqandaı kórsetkishterge sáıkes boldy.
«Bul zertteýlerdiń nátıjeleri úmittendiretini ras. Biz IQOS júıesine qatysty zertteýdiń temekini qyzdyrý júıesin tańdaǵan adamdarǵa arnalǵan tútinsiz ónimderdiń tómendetilgen qaýip-qater áleýetin tikeleı baǵalaıtyn, keń aýqymdaǵy alǵashqy klınıkalyq tájirıbe ekendigine senimdimiz. Sońǵy nátıjelerge kóz salsaq, olar qaýip-qaterdiń tómendetý baǵytyn nusqaıdy», – dep atap ótti FMI medısınalyq bólimshesiniń basshysy Frenk Lıýedık.
Jalpy, ǵylymı qaýymdastyq tarapynan baǵa alý úshin zertteý nátıjeleri ár túrli halyqaralyq ǵylymı konferensııalar men forýmdarda nazarǵa usynylǵan bolatyn.
