Oblystyń búgingi tynys-tirshiligi týraly jasalǵan baıandamadan keıin ádettegideı «saýal-jaýap» bastalǵanda, birinshi qoıylǵan suraqtyń ózi osy máselege birden aýyz salǵan. Qoǵam belsendisi, jýrnalıst Lázzat Qojahmetova oblystaǵy kópbalaly analardyń atynan sóılep, bul saladaǵy kókeıkesti máselelerdi batyl kóterdi. Atap aıtqanda, ol tórt jáne odan kóp balasy bar analarǵa «Kóp balaly ana» mártebesiniń qaıtarylýyn, ataýly áleýmettik kómek engizilgeli tórt jáne odan kóp balasy bar otbasylardyń járdemaqydan múldem qaǵylǵanyn, oǵan deıin berilip kelgen 10 myń teńgege de zar bolyp qalǵanyn, jalǵyzbasty analardyń janaıqaıyn jáne basqa da dál qazirgi kezde kúıip turǵan máselelerdi jipke tizip aıtyp shyqty.
Esepti kezdesýdegi áńgimeniń ózegi kóp balaly otbasylar men jalǵyzbasty analardyń máselesi bolǵandyqtan, oblys basshysy osy baǵytta qolǵa alynǵan, aldaǵy ýaqytta atqarylýy tıis sharýalarǵa keńinen toqtaldy. Oblysta kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasylardyń jaǵdaıyn jaqsartý úshin arnaıy ázirlengen 10 qadam jobasyn atap ótti. Iаǵnı, aldaǵy ýaqytta kóp balaly analar aıtarlyqtaı qosymsha kómek alatyn boldy. Mysaly, osy jyldyń 1 maýsymynan bastap olar qalaishilik qoǵamdyq kólikterde tegin júrý quqyǵyna ıe bolady. Kóp balaly otbasylardyń tómengi synyptarda oqıtyn balalary tegin ystyq tamaqpen qamtamasyz etiledi. Sondaı-aq balabaqsha aqysyna 50% jeńildik jasalady.
Budan bólek, kóp balaly otbasylardyń balalary mýzykalyq jáne kórkemóner mektepterinde tegin dáris alyp, sport úıirmelerine aqysyz qatysa alady. Jazda bul sanatqa jatatyn balalar mektep janyndaǵy lagerlerde tegin demalatyn bolady.
О́ńir basshysy oblystyq bıýdjetten kolledjderge 5,5 mlrd teńge bólinetinin aıtty. Munyń ózi suranysqa ıe mamandyqtar boıynsha 8 myń grant bólýge múmkindik beredi. Sonymen qatar, kóp balaly analarǵa jeke isin ashý úshin 200 grant bólinbekshi. Olar úshin bıznes-ınkýbator qurý qolǵa alynady. Buǵan qosymsha, otbasyn qoldaý jóninde ortalyq ashý josparlanǵan. Bul jerde olarǵa mamandar men psıhologtar kómek beredi.
Kezdesýde óńir basshysy oblysta kópbalaly analar turǵyn úı sertıfıkaty men baspana úshin nesıe alý múmkindigine ıe bolatynyn aıtty.
– Búginde oblysta baspana alý kezeginde 1206 kóp balaly otbasy tur. «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha biz kezekte turǵandardyń 11 sanaty boıynsha jylyna shamamen 300 páter salamyz. Al kezekte turǵandardyń sany búginde – 36 myń. Árıne, mundaı qarqynmen taıaý ýaqytta muqtaj jandardy baspanamen qamtamasyz ete almaımyz, – dep shyndyqty ashyp aıtty ol.
Oblys ákimi bul baǵytta qabyldanǵan sheshimderdi tilge tıek etti. Mysaly, kezekte turǵan kóp balaly otbasylardy nesıelendirý úshin jergilikti bıýdjetten «Turǵynúıqurylysjınaqbanki» AQ-nyń oblystyq fılıalyna 1 mlrd teńge qarjy quıylady.
– Jyldyq mólsherlemesi 2% quraıtyn 15 mln teńgege deıin nesıe qarastyrylǵan. Bastapqy jarna – 10%. Sonymen qatar, kiristerge qoıylatyn talaptar belgilenedi: otbasynyń bir múshesine shaqqanda eń tómengi kúnkóris deńgeıi bir jarymnan aspaýy tıis, ol degenimiz – 44 547 teńge, – dep túsindirdi Erlan Qoshanov.
Mıkrofonǵa jetý úshin kádimgideı ter tókkenderdiń eńbegi zaıa ketpedi. Mysaly, bir zeınetker asyl tuqymdy eshki ósirip, onyń júni men sútin óndirgisi keletinin, alaıda osy maqsatqa qajetti 3 mln teńge grantqa qol jetkize almaı júrgenin aıtyp qynjyldy. Qora-qopsysy daıyn, tipti eshki satyp alý úshin Reseıdegi kásipkerlermen kelisip te qoıypty. Biraq sheneýnikter eshkini malǵa sanamaı, bolashaq kásipkerdiń betin birneshe ret qaıtarǵan eken. «Menińshe, bul óte tartymdy joba. Bul kisige kómektesý kerek», dedi oblys ákimi. Ákimge suraq qoıǵan esepshi mamandyǵy bar jalǵyzbasty ana qalada ózin kárisiń dep jumysqa almaǵan soń, jeti birdeı balasyn asyraý úshin jerdiń túbinde 60 myń teńgege aspaz bolyp jumys istep júrgenin ashyna aıtty. Qoshanov bul kisiniń de esimin kómektesý kerek dep qaǵazǵa jazdyrtty. Mine, jeke basynyń problemasyn zaldyń ishinde dál osylaı jarym-jartylaı sheship alǵandar az bolmady. Biraq, kenshilerdiń mádenıet saraıyna kele almaǵan, kelgenmen de mıkrofonǵa jete almaǵan, bolmasa zalǵa syımaǵandyqtan ishke ene almaǵan adam qanshama?
Degenmen, úmitti talǵajý etken turǵyndardyń aýyzsha da, jazbasha da jetkizilgen aryz-shaǵymy, muń-zary, tilek-ótinishi esepti kezdesýge qatysqan ákim-qaralardyń, memlekettik qyzmetshilerdiń esinde júrse eken deısiń, aıaqsyz qalmasa eken dep tileısiń.
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY
