– Burynǵy Úkimet otstavkaǵa ketti. Osyǵan baılanysty sizdermen jańa Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń kandıdatýrasyn usynyp otyrmyn. Onyń mol tájirıbesi bar. Shırek ǵasyrdan beri birge jumys istep kelemiz. Qala ákimi, kólik mınıstri, Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary boldy. Onyń jetekshiligimen, ásirese ınfraqurylymdy damytý salasynda, kóp jumys atqaryldy, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Jıyn barysynda Parlament Májilisindegi saıası partııalar fraksııalarynyń jetekshileri men komıtetter tóraǵalary Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri laýazymyna usynylǵan Asqar Mamınniń kandıdatýrasyn qoldady.
Bekitilgen Úkimettiń jańa quramynan birneshe jaıtty baıqaýǵa bolady. Birinshiden, Elbasy osyǵan deıin ótken túrli otyrystarda el ekonomıkasynyń ósimi men qoǵamnyń ál-aýqaty máselesin kóterip, mınıstrler kabınetin birneshe ret synǵa alǵan edi. Iri derjavalardyń arasyndaǵy sanksııalyq teketires ýaqytynda erekshe daıyndyqtyń kerek ekendigin eskertti. Alaıda der kezinde qajet sharalardyń qabyldanbaýy Úkimet otstavkasyna ákeldi. Ony Prezıdent óziniń arnaıy málimdemesinde aıshyqtady. Iаǵnı, Elbasy álemdik jáne memleket ishindegi jalpy jaǵdaıdy, damýdy jiti baqylap otyr.
Ekinshiden, 11-shi Úkimettiń aldyndaǵy endigi negizgi tapsyrmalardyń biri – áleýmettik blok bolǵaly tur. Sebebi sońǵy ýaqytta qatardaǵy azamattar dál osy máseleni jıi kóterdi. Ásirese, jaqynda ótken ákimder esebinde bul salanyń suraqtary san ret qoıyldy. Halyqtyń aıtqan ýájine jaýap retinde Úkimettiń osy quramyna áleýmettik salany nyǵaıtýǵa eks-Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova Vıse-premer retinde, al tájirıbeli Berdibek Saparbaev Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri retinde kirip otyr. Qos memlekettik qaıratker de buryn osy baǵytta istegen, tájirıbesi mol. Sáıkesinshe, jańa mindettiń qatarynda azamattardyń jumyspen qamtylýy, tabys kóleminiń artýy, áleýmettik tólemder men járdemaqylar jáne basqa da máselelerdiń bolýy ábden múmkin. Iá, burynǵy úkimetter de atalǵan máselemen aınalysty, ony joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Alaıda endi bos statıstıkany keltire otyryp, máseleni sheshildige jatqyzýǵa kelmes. Qazirgi kezde áleýmettik túıtkilder Úkimetten keshendi qadamdardy talap etedi.
Úshinshiden, eger Úkimettiń jańa quramyna qarasaq, onda Prezıdent maman tańdaý máselesinde dástúrli ustanymdardan aınymaǵan. Alǵashqysy – jaqsy kórsetkishke ıe mınıstrler óz qyzmetinde qaldy. Budan bólek, úkimetter arasyndaǵy sabaqtastyq úzilmes úshin kabınet tek jartylaı jańardy. Al sońǵy prınsıp – mamandardyń jańa legine senim azaıǵan joq, ıaǵnı Elbasy olarǵa múmkindik beredi. Sońǵy sózimizge Rýslan Dálenovtyń Ulttyq ekonomıka mınıstri atanýy, Álıhan Smaıylovtyń Qarjy mınıstrimen qosa Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary deńgeıine kóterilýi, ındýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý salasyn basqaryp kelgen Jeńis Qasymbektiń Premer-Mınıstrdiń orynbasary bolyp taǵaıyndalýy dálel.
Mamandar jańa Úkimettiń quramy, onyń aldyndaǵy tapsyrmalary jaıly óz pikirlerin bildirip jatyr. Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń sarapshylary jańa Premer-Mınıstr Asqar Mamın aldymen áleýmettik salaǵa basymdyq berýi tıis deıdi.
Sanat KО́ShKIMBAEV,
Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýty dırektorynyń orynbasary, saıası ǵylymdar doktory:
– Asqar Mamınniń Úkimet basshysy bolyp taǵaıyndalýynda eshqandaı kezdeısoqtyq joq. Prezıdent mınıstrler kabınetiniń quramy 50 paıyzǵa jańartylatyndyǵyn atap ótti. Bul damýdyń jańa maqsat-mindetterine baılanysty qalyptasyp otyrǵan jaǵdaı. Úkimet burynǵy qurammen sabaqtastyǵyn da joǵaltpaıdy kóptegen memlekettik baǵdarlamalar A.Mamınniń birinshi Vıse-premerligi tusynda – 2017-2018 jyldary qabyldandy. Onyń ishinde, «Prezıdenttiń bes áleýmettik bastamasy» men Elbasynyń ótken jyldyń qazan aıyndaǵy áleýmettik sala keńinen qamtylǵan Joldaýyndaǵy maqsat-mindetter qazir oryndalýda.
Sonymen qatar Úkimettiń jańa quramynyń aldyndaǵy basty mindet – halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý. Atap aıtqanda, mınıstrler kabıneti turǵyndardyń tabysyn molaıtýǵa, jalaqylaryn kóbeıtýge, turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartýǵa basymdyq beredi. Bul – Úkimet jumysy baǵalanatyn basty kórsetkish. Prezıdentimiz aıtyp ótkendeı, qarapaıym halyqty asa qyzyqtyra qoımaıtyn ishki jalpy ónimniń ósýi, munaı baǵasynyń ózgerýi tárizdi máselelerden buryn, turǵyndardyń áleýmettik ahýalyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan jumystardyń naqty kórsetkishteri esepke alynady.
Qazir álemdik konıýnktýra nasharlap barady, ishki jáne ýaqyt talaptary ózgergen tusta Úkimetke sharýashylyqty, atalǵan salalardy jetik biletin tulǵa qajet boldy. Al Asqar Mamın bul ólshemderge tolyq saı keledi – mınıstr, ákim boldy, iri ulttyq kompanııa – «Qazaqstan temir joly» aksıonerlik qoǵamyn basqardy, jeke bızneste de tájirıbesi bar, ysylǵan maman.
Halyqaralyq máseleler boıynsha da sońǵy jyldary álemdik ekonomıkalyq ıntegrasııalarǵa belsene aralasty, bizdiń iri seriktesterimizben aradaǵy ınfraqurylymdyq kelisimderdi júzege asyrdy. Oǵan qosa, A.Mamınniń óz isin jarnamalaýdy asa qalamaıtyndyǵyn, kerisinshe naqty isterdi oryndaýǵa beıil ekendigin kórip otyrmyz.
Búgingi ýaqyt talaby kórsetip otyrǵandaı, Úkimettik qurylymdar asa jaıylmaı, yqsham ári shapshań bolý tıis. Onyń ústine, barlyq mınıstrlikter qandaı da bir sheshim qabyldaýda áleýmettik salany qaperden shyǵarmaýy kerek. Bul – Prezıdenttiń talaby jáne halyqtyń úmiti.
Onyń ústine, memlekettik qurylymdardyń basshylary halyqpen áleýmettik jeli bolsyn, basqa da tetikter arqyly eshqandaı kómekshi, hatshylardyń kómeginsiz baılanysqa shyǵýlary kerek. Qazir álemdik trendke aınalǵan mundaı baılanystyń tıimdiligi kórinip otyr. Sondaı-aq sheshim qabyldaıtyn basshylar men halyqtyń arasy alshaqtamaýy tıis. Búgingi ýaqyt talaby eshqandaı alshaqtyqty kótermeıdi. Qazir A.Mamın basqaratyn Úkimetke dál osyndaı talap qoıylyp otyr.
Ásel NAZARBETOVA,
Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń bólim basshysy:
– Memleket basshysy Úkimettiń burynǵy quramyn ornynan alýyn eldegi áleýmettik baǵdarlamalardyń tolyq oryndalmaýymen baılanystyrdy. Al jańa Premer-Mınıstr Asqar Mamın uzaq jyldan beri Elbasynyń komandasynda jaýapty qyzmetter atqaryp keldi. Naqtyraq aıtqanda, eldegi barlyq strategııalyq baǵdarlamalardyń oryndalýyna barynsha úles qosty. Ol kezdeısoq tańdalǵan kandıdatýra emes.
Qyzmet jolynda kóptegen baspaldaqtan ótken A.Mamın aldaǵy ýaqytta Elbasy talap etip otyrǵan, qoǵam úmittene qarap otyrǵan áleýmettik salanyń tamyryna qan júgirtip, qordalanǵan máselelerdi kezek-kezegimen sheshýi tıis. Sonymen qatar Úkimet músheleri sońǵy konstıtýsııalyq ózgeristerge sáıkes, árbir saladaǵy jetistikter men kemshilikterge baılanysty jaýapkershilik alýlary qajet. Saıyp kelgende, olardyń jumysynda quzyreti keńeıgen Úkimettiń barlyq múmkindikteri qamtylýy tıis. О́ıtkeni burynǵy Úkimettiń eń osal tusy áleýmettik máselelerdi qamtıtyn baǵdarlamalardy sońyna deıin jetkize almaǵandyqtary boldy.
Qazirgideı alpaýyt memleketterdiń teketiresiniń órship turǵan ýaqytynda ekonomıkany saqtap qalýmen qatar, jahandyq qaýipsizdik máseleleri de kún tártibine enedi. Osyǵan baılanysty Úkimet músheleri shuǵyl ári nátıjeli sheshim qabyldap, árekettenýge daıar bolýlary qajet.
Jazyp alǵan Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
